25ఏళ్ళ ఉత్తమ తెలుగు కథ-24(2)

బెజ్జారపు రవీందర్ రచించిన కొత్త రంగులద్దుకున్న కల 2010లో ఉత్తమ కథల సంకలనంలో స్థానం సంపాదించుకుంది. ఈ కథ చదవటం ఒక రకంగా కఠినమయిన పని. ఎందుకంటే ఇది కథ నిర్వచనంలో ఒదగని రచన. ఒక నాటకం రిహార్సల్స్ సాగుతూంటాయి.. ఆ నాటకంలో సంభాషణలు కథ..సంభాషణల్లోనూ మనకు కథ తెలియదు. అంతా సిద్ధాంతాలు, విమర్శలు, పరోక్షంగా విమర్శలు….ఇలా సాగుతుంది..
ఆరంభంలోనే రచయిత దృష్టి తెలిసిపోతుంది.
ఇది ఫిలాసఫర్లు, జ్ఞానుల దేశం.
అంటే భారతదేశం లో ఇంతవరకూ జరిగింది, రాసిందిందీ, సాధించిందీ అంతా పనికిరానిదన్నది రచయిత ఉద్దేశ్యమని ఇది ఎర్రటి వెలుతురులో తప్ప ప్రపంచాన్ని మామూలుగా చూడలేని అరస విరస కురస నీరస నోరస సిద్ధాంత కథా రచయితల ఆలోచనా ధోరణిని ప్రదర్శించే కథ అనీ అర్ధమవుతుంది.
రచయిత కవిత్వం రాయబోయి వచన సంభాషణ రాశేడేమో అన్న అనుమానం వస్తుంది.
ఎందుకంటే, హఠాత్తుగా ఒక కాగడా మొలుచుకు వస్తుంది. ఆ కాగడా వెలుతురులో వంచనా ప్రపంచపు నగ్నత్వం బట్టబయలవుతుంది..ఈ ప్రతీకల అర్ధాలు, మాట్ల వెనుక భావాలు సులభమే అర్ధమవటం..
ఇంతకీ కథ ఏదీ అంటే ఇదే కథ.
కహ మధ్యలో జనం ఒక పాత్ర అనిచెప్తాడు రచయిత. జనం జ్ఞానులకు ఒక అప్పీలు ఇస్తారు. అయితే..తాను చేస్తున్న రచన మర్మం అందరికీ బోధపడదని రచయిత గ్రహించినట్టున్నాడు. అందుకే..ఒక సందర్భంలో….అంతా కంఫ్యూజన్. నువ్వూ నీ మాటలు మరీనూ…అనిపిస్తాడు…
ఈ మాటలు ఈ కథకు సరిపోతాయి.
అయితే…మరో పాత్ర…ఖండిత చేతులు సైతం పిడికిళ్ళను కలలు కంటున్న రోజుల్లో ఎత్తిన పిడికిలి దించకు…అని మరో పాత్ర అనటంతో కథ లేని ఈ కథ సంపాదకులకు ఎందుకని ఉత్తమంగా అనిపించిందో అర్ధమవుతుంది..
అయితే…చివరలో….జ్ఞాన భారంతో వంగిపోతున్న మిత్రులూ- నాతో కలవండి. నా ముందో, వెనుకో, పక్కలకో ఊతంగా వుండండి..అయినా..అడుగు కదపని నోరు మెదపని పరమ పవిత్రులతోటి, జ్ఞాన సంపన్నులతోటి నాకేమిటి పని… అనటంతో కథ సంపూర్ణమవుతుంది…
అయితే, ఇది సంపాదకుల దృష్టి ఉత్తమ సిద్ధాంత కథ కావచ్చేమో కానీ…ఇది కథ కాదు అని మాత్రం అనిపిస్తుంది.దీన్ని ఉత్తమ కథగా ఎంచుకుని, ఒప్పించి మెప్పిస్తున్న కథల సంపాదకులకు జోహార్లర్పించాలని పిస్తుంది. బహుషా..ఈ కథలోనివే కొన్ని వాక్యాలు ఈ కథల సంపాదకులు రచయితలను పాఠకులను చూసి నవ్వుకుంటూ ప్రతి సంవత్సరం అనుకుంటూంటారేమో!!!
జనంగారండీ…మిమ్మల్ని మొట్టికాయలు వేసీ వేసీ అలవాటయిపోయింది. కొట్టే బాధనాకు, తినే హాయి నీకు లేకుండా వుండలేం..నేను పెట్టే వాతలే లేకుంటే నువ్వు దిగంబరం కృజఘ్నుడా…
ఇక్కడ పెట్టేవి ఉత్తమ కథల వాతలన్నమాట!!!!!

బెజ్జారపు రవీందర్ రచనలతో చిక్కు ఏమిటంటే ఆయన కథ రాస్తే చక్కగా రాస్తాడు. అద్భుతంగా అనిపించేట్టు రాస్తాడు. కథ బదులు సిద్ధాంతం రాస్తేనే చిక్కు వస్తుంది… కొత్త రంగులద్దుకున్న కల అనే ఎర్రటి రాత్తల్ని చదివిన తరువాత…మూడు తొవ్వలు చదవటం ఆరంభించేందుకు మనసును గట్టి చేసుకుని, గుండెను దిటవు పరచుకుని సిద్ధమవ్వాల్సివుంటుంది. కానీ, ఇది కథ. ఈ కథలో రచయిత ప్రావీణ్యం, కథా కథన చాతుర్యం, కళ్ళ ముందు దృశ్యాలను నిలుపుతూ వాటి ద్వారా జీవిత పాఠాలను నేర్పే చాతుర్యం స్పష్టంగా తెలుస్తూంటాయి.
మధు అనే వ్యక్తి క్రిక్కిరిసిన బస్సులో ప్రయాణిస్తూంటాడు. బాసు పెట్టే బాధల వల్ల చిరాకుగా వుంటాడతడు. బస్సులో రష్హు అతని చిరాకు పెంచుతూంటుంది. అలా చిరాకుగా ఆఫీసు విషయాలు గుర్తుకుతెచ్చుకుని బాధపడుతున్న మధు దృష్టిని బస్సు కండక్టర్ ఆకర్షిస్తాడు. అందరినీ నవ్విస్తూ, వరసలు కలుపుతూ బస్సు ప్రయాణాన్ని ఒక ఆహ్లాదకరమయిన అనుభవంలా మారుస్తూంటాడు కండక్టర్. వృత్తి జీవితంలోని అధిక కాలాన్ని మింగేస్తూంటే పనిలోనే రిలాక్సేషన్ ని వెతుక్కోవాల్సి వస్తోంది..అనుకుంటాడు మధు. అతి చక్కని, గొప్ప వ్యాఖ్య ఇది.. ఈ వాక్యం, ఈ observation కథకుడి పట్ల గౌరవం కలిగిస్తుంది. ఇంతలో బస్సులోకి ఒక అమ్మాయి పిల్లని చంకనేసుకుని వస్తుంది. ఆమె వెనకే ఆమె మొగుడు వస్తాడు. వారిద్దరూ బస్సులో బహిరంగంగా వాదించుకుంటూంటారు. ఇదంతా ఒక సన్యాసి చూస్తూంటాడు. అతను భార్యతో వేగలేక అన్నీ వదలి పారిపోయినవాడు. ఇంతలో ఆ అమ్మాయి మొగుడు, ఆమె శీలాన్ని శంకిస్తాడు. అప్పటి దాకా మూగదానిలా వున్న ఆమె తిరగబడి మొగుడి జుట్టు పట్టుకుంటుంది. నవ్వుతున్న కండక్టర్, నిర్వికారంగా వున్న సాధువు, ఉగ్రరూపమెత్తిన స్త్రీ….ఇవీ మూడు తొవ్వలన్నమాట…దాన్లో మధుకి తన సమస్య స్వరూపము, పరిష్కరించుకునే మూడు దారులూ బోధపడతాయి. చక్కని కథ..ఈ కథను ఉత్తమ కథగా ఎంచుకోవటంపట్ల ఎలాంటి విభేదమూ వుండదు.
వచ్చే వ్యాసంలో ఆర్ ఎం ఉమా మహేశ్వర రావు కథల విశ్లేషణ వుంటుంది.

November 8, 2017 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

25ఏళ్ళ ఉత్తమకథల విశ్లేషణ-24

పోరుతల్లి కథ పూర్తిగా మాండలీకంలో రాసిన కథ..ఇది ప్రథమ పురుషలో సాగే కథ. కొవిరయ్య సారు పాథం చెప్తూంటే అది సగ్మ్ అర్ధమయితది, సగం అర్ధం కాదు అంటూ ఆరంభమవుతుంది కథ..కథ మొదట్లో ఇదీ రొటీన్ కథే అనిపిస్తుంది. సార్ కాలానికి తగ్గట్టు బట్టలు తొడుక్కోవాలని అంటే పిల్లలకు అర్ధం కాదు. ఏ బట్టయితే ఏందిగాని నాకున్నయి మొత్తంల రొండు అంగీలు, రెండు లాగూలు. ఏకాలంల అయిన గవ్వే ఏసుకుంట. అవ్విటికిగూడ ఎటు చూసినా పొక్కలే, అనటంతో మనకు విషయం అర్ధమవుతుంది. అంటే, రచయిత తాను చెప్పదలచుకొన్న విషయాన్ని కథలో భాగం చేసి చెప్తున్నాడు తప్ప, కథకు విడిగా చెప్పటంలేదు. చక్కని కథా రచనా సంవిధానం ఇది. కథ చెప్పే అతని స్నేహితుడు నారిగాడి. అతడు ఒక రకమైన రెబెల్. కథ చెప్పే అతని అమ్మ, నాన్న, తాత చనిపోతే లచ్చవ్వ పెంచుకుంటుంది. దొర ఆమె భూమిని కాజేస్తడు. కానీ ఆమె ఆ భూమి కోసం పోరాడుతూంటుంది. పాఠంలో సారు లక్ష్మీబాయి గురించి చెప్తూంటే మన కథ చెప్పే అతనికి లచ్చవ్వ గుర్తుకువస్తుంది. ఒక రోజు దొర వచ్చి పోరగాడిని కూడా కూలీకి పంపమంటాడు. లచ్చవ్వ దొరను తిడుతుంది. పిల్లవాడిని చదివిస్తానంటుంది. ఇంతలో వారి గుడిసె కాలిపోతుంది. ఎలా కాలిందో, ఎవరు కాల్చారో అందరికీ తెలుసు. కానీ ఎవ్వరూ ఇమ్మనరు. అయితే, నడి రాత్రి మన కథకుడికి మెలకువ వస్తుంది. లచ్చవ్వ ఏదో మూటకడుతూ కనిపిస్తుంది. ఇదెవ్వరికీ చెప్పద్దని అర్ధరాత్రి బయటకు వీళ్తుంది. తెల్లారేసరికి దొరగారి పొలంలో లింగం మొలుస్తుంది. ఊరంతా అక్కడికి వస్తుంది. ఇతర వూళ్ళనుంచీ తీర్ధయాత్రలా ప్రజలు వస్తారు. దొర లచ్చవ్వను అనుమానిస్తాడు. కొత్తవేషం కట్టినావని ప్రశ్నిస్తాడు. దేవునిజోలికస్తే నువ్వేలేకుండా పోతవ్ అంతుంది లచ్చవ్వ. ఆరోజు రాత్రి దొర ఇంట్లోకి నాగుపాము వస్తుంది. దాంతో దొర లచ్చవ్వను ఆమె భూమిని వదిలేస్తాడు. ఇదీ కథ. ఈ కథను ఉత్తమ కథగా నిర్ణయించటంలో ఎలాంటి అభ్యంతరాలు వుండవు. కథ బాగుంది. కథ చెప్పిన విధానం బాగుంది. కథలో పాత్రల చిత్రీకరణ సన్నివేశసృష్టీకరణలు ఉత్తమ స్థాయిలో వున్నాయి. ముఖ్యంగా ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి తన భూమి కోసం పోరాడింది, లచ్చవ్వ కూడా అదే చేసిందన్న ఆలోచనను రచయిత ఎంతో ప్రతిభావంతంగా కలిగిస్తాడు. తరచిచూస్తే, అడుగదుగుకీ అనేకమంది లచ్చవ్వలు కనిపిస్తారు. ఒక్క భూమికోసమే కాదు, నిత్యజీవితంలో పలు అంశాల కోసం నిరంతరం పోరాటం జరుపుతున్న అనామకులనేకులు. అలాంటి ఒక అనామక పోరాటాన్ని పోరుతల్లి రూపంలో రచయిత గొప్పగా తెరపైకి తెచ్చారు.
బెజ్జారపు రవీందర్ ఇతర కథల విశ్లేషణ వచ్చే వ్యాసంలో..

October 26, 2017 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

25ఏళ్ళ ఉత్తమ తెలుగు కథ విశ్లేషణ-23

పలు కారణాలవల్ల, ముఖ్యంగా డెడ్ లైన్ లేకపోవటంవల్ల , వ్యాసాల నడుమ ఎడం కాస్త ఎక్కువగా వుంటోంది. అందువల్ల, వ్యాసాలు నేను రాయటం ఆపేశాననుకుని, ఆపేశారా? అని అడిగిన వారికి, ఆపకండని ప్రోత్సహించినవారికి, ఈ విమర్శలవల్ల కథ విమర్శ ఎలాఉండాలో తెలుసుకోవటమేకాక, కథా రచనలో తీసుకోవాల్సిన మౌలికమైన జాగ్రత్తలు తెలుస్తున్నాయి, ఉపయోగకరంగా వున్నాయని తెలియబరచి ఉత్సాహాన్ని ఇస్తున్న వారందరికీ ధన్యవాదాలు. ఈ విమర్శ వ్యాసాలు నేను కొనసాగిస్తాను. ఆపేసే ఉద్దేశ్యం ఏకోశానాలేదు.
దగ్గుమాటి పద్మాకర్ కథలు మూడు, 1994లో పరిధులూ- ప్రమేయాలు, 2006లో యూ….టర్న్, 2009లో ఈస్థటిక్ స్పేస్ లను ఈ సంకలనాల సంపాదకులు ఉత్తమ కథలుగా ఎంచి తమ సంకలనాల్లో చోటిచ్చారు. ఈ కథలను చదివితే ఒక విషయం స్పష్టమవుతుంది. రచయితకు నేటి విద్యా విధానంపట్ల కొన్ని నిర్దిష్టమయిన అభిప్రాయాలు, ఆలోచనలు ఉన్నాయి. అలాగే, మానవ సంబంధాలపట్ల కొన్ని అసంతృప్తులూ, ఆలోచనలూ ఉన్నాయి. వాటిని ప్రదర్శించేందుకు ఆయన కథను మాధ్యమంగా ఎన్నుకున్నారు. అయితే, ఏదో ఒక స్థాయిలో రచయిత కథను ఓవెర్టేక్ చేసి, తన అభిప్రాయాలను కథలో చొప్పించటం కనిపిస్తుంది. కథను దెబ్బతీసే అంశం ఇది. అంటే…రచయిత తాను చెప్పాల్సింది ఎంతో వుండటంతో, ఒక స్థాయికి కథను చేర్చాక, కథలో ఉన్న పరిమితులతో విసుగు చెంది స్వయంగా కథలో దూకి దాన్ని తనభిప్రాయ ప్రకటనతో ముగించేశాడన్నమాట..ఈ మూడు కథలు చదివితే కలిగే అభిప్రాయం ఇది.
పరిధులూ-ప్రమేయాలు కథలో రచయిత తాను ప్రదర్శించాలనుకున్న ద్వంద్వప్రవృత్తులను సంపూర్ణంగా, సంతృప్తికరంగా ప్రదర్శించలేకపోయాడన్న భావన కలుగుతుంది. చాలా అమెచ్యూరిష్ కథ ఇది. ఆనందరావనే దళిత సంఘం జిల్లా నాయకుడు దళిత సంస్కృతి అనే అంశంపై పాఠం చెప్పేందుకు పక్క జిల్లాకు వెళ్తాడు. అక్కడ ఆయన పాఠం అయిన తరువాత ఆ జిల్లా కన్వీనర్ గా వున్న శంకర్ అనే యువకుడు ఒక చీటీ పంపుతాడు. క్లాసులో సమాజంలో కులం అంతరించిపోవాలంటే కులాంతర వివాహాలు పోవటమే మార్గమని చెప్తాడు ఆనందరావు. కాబట్టి, తాను , ఆనందరావు కూతురు చంద్రావతిని వివాహం చేసుకుంటానని వుంటుందా చీటీలో. దానికి సమాధానంగా ఆలోచించుకోవాలంటాడు అన్నందరావు.ఆచరణలో మీరు చెప్పిన సూత్రం ఏ క్రమంలో ముందుకు వెళుతుందో పరిశీలించాలనుకుంటున్నాను. అది నాతోనే నాద్వారానే మొదలుపెట్టాలనుకున్నాను అంటాడు శంకర్. ఇక్కడ రచయిత చంద్రావతి వ్యక్తిత్వం గురించి ఒక పేరా రాస్తాడు. దళిత సమస్యకన్నా స్త్రీ అణచివేత ఇంకా ప్రాధాన్యమున్న సమస్య అని ఆమె అభిప్రాయం. పీడిత కులానికి చెందినా నేను స్త్రీని నాన్నా. అనటమేకాదు, పీడిత కులాల్లో అంటే దళిత పురుషులు అణచివేతకు గురిచేస్తున్న మా స్త్రీ జాతిని కనుక తొలగిస్తే, మీరెంత శాతం నాన్నా-నలభై శాతం కూడా వుండరు అని తేల్చిపారేస్తుంది వాళ్ళ నాన్న వాదనను. ఇంకా, అంబేద్కర్ నాలా ఆడదానిలా పుట్టివుంటే తన సర్వ శక్తులు పొయ్యికేసి వూది వూది ఊపిరిత్త్తయ్యేవాడు, దళిత శక్తి అయ్యేవాడుకాదు అంటుంది. ఆ చర్చ సందర్భంలో వాళ్ళ నాన్న కులాంతర వివాహం ప్రసక్తి తెస్తాడు. దానికి ఆమె సమాధానం ఇస్తుంది. ఒక అమ్మాయి, అబ్బాయి అవగాహనకు వచ్చి కులాంతరం చేసుకున్నా, కులంలోనే చేసుకున్నా అభ్యంతరంలేదుగానీ, ఇలా పనిగట్టుకుని యువతీయువకుల పెళ్ళిళ్ళు చేయాలనుకోవటం నాకు నచ్చదు అని చెప్తుంది. కులం ప్రాముఖ్యతను అంతరింపచేయడం కోసం వైవాహిక జీవితం ప్రాముఖ్యతను, అందులోని సంబంధాలను అప్రధానం చేస్తున్నారని అంటుంది. అప్పుడు శంకర్ సంగతి బయటపెడతాడాయన. మీరు పెత్తందారీ భావజాలంలోనే వున్నారని తండ్రితో అంటుంది. అంతేకాదు, పెళ్ళి తన వ్యక్తిగత విషయమని నాన్న తన హక్కులకు భంగం కలిగించకూడదనీ అంటుంది. ఆయన ఏమన్నా పర్సనల్, హక్కులు అంటూ ఎత్తగొట్టేస్తుంది. చివరలో, మీరింకెప్పుడూ నా పరిధిలోకి రాకుండావుండేందుకే ఇంత వాదన అని చివరలో న వ్యక్తిగత విషయాల్లో ఇతరుల ప్రమేయం నేను అంగీకరించలేను నాన్నా అంటుంది. ఆయన ఏదో అనబోతూంటే నే వెళ్తున్నా నాన్నా అని వెళ్ళిపోతుంది. ఇదీ కథ.
చదివిన తరువాత ఇందులో కథ ఏముంది??? అన్న ప్రశ్న జనిస్తుంది. కథ లేదు. వాదనలున్నాయి. అవీ ఏక పక్ష వాదనలు. ఉదాహరణలు, సమర్ధనలు లేని ప్రతిపాదనలున్నాయి. ఎమ్మే చదువుతున్న అమ్మాయి, తండ్రిని వ్యక్తిగత నిర్ణయాల్లో ఇతరుల ప్రమేయం అంగీకరించనని పరాయివాడిని చేసి మాట్లాడటము చాలా గొప్ప వ్యక్తిత్వమన్న అభిప్రాయం రచనలో కనిపిస్తుంది. నిజానికి ఈ కథకాని కథలో ఆలోచనలు, వాదనలు, అభిప్రాయాలున్నాయి కానీ కథలేదు. ఇందులోని ప్రతి అభిప్రాయాన్నీ, ప్రతి వాదనను ఖండించవచ్చు కానీ, అది ఈ వ్యాస పరిథిలోకి రాదు. కథగా చూస్తే….ఇది కథేకాదని ముందే అనుకున్నాం. ఎందుకు కాదంటే ఇది సంభాషణ. ఆరంభంలో ఆనందరావు అమ్మాయి వివాహం ప్రసక్తి తెచ్చి, తరువాత దాని నేపధ్యం చెప్పి, మళ్ళీ వర్తమానంలోకి వచ్చి అమ్మాయితో చర్చిస్తే అది కథ అయిపోదు. రచయిత వ్యాసం రాసి, ఆ వ్యాసాన్ని సంభాషణలు చేసి అక్కడక్కడా పాత్రల పేర్లుంచాడనిపిస్తుంది. దాంతో ఒక వ్యాసం కథను చదివినట్టుంటుంది తప్ప, కనీసం కథ వ్యాసాన్ని చదివినట్టుకూడా వుండదు. ఇది ఉత్తమ కథ ఎలా అయిందంటే…దీన్లో అమ్మాయి తల్లితండ్రులను తృణీకరించి గొప్ప గొప్ప సంభాషణలు చెప్పటం వుంది. అలా చెప్పటం గూప వ్యక్తిత్వం కదా!!! వివాహ వ్యవస్థ గురించి వ్యాఖ్యలున్నాయి. కులము, వివాహము వంటి చర్చల్లో, అమ్మాయి గొప్పగా మాట్లాడినట్తుంది..కాబట్టి ఫెమినిజమూ ఉన్నట్టే…అయితే..ఆ అమ్మాయి ఇంకా తండ్రి డబ్బులతో చదువుకుంటోంది. ఆయనను పరాయివాడంటోంది. ఆయన మంచివాడు కాబట్టి బెలగా చూశాడు. నాలాంటి వాడయితే…నన్ను పరాయివాడన్నవాళ్ళు నా ఇంట్లో వుంటూ నా డబ్బుతో చదువుతూ, నేను పెట్టిన అన్నంతో వొళ్ళు పెంచి నన్ను పరాయివాడన్నవాళ్ళు నా ఇంట్లో వుండాల్సిన అవసరంలేదు పోయి ఇష్టం వచ్చిన చోట ఇష్టం వచ్చినట్టుండమంటాడు. మళ్ళీ ఈ రచయితే, అది పితృస్వామ్యం, ధనాహంకారం అంటూ విమర్సించి వ్యాసంలాంటి కథ రాస్తాడు. దాన్ని ఈ సంపాదకులే ఉత్తమ కథ అని అంటారు. కథలో కథ వుండాలి. ఆ కథలో లాజిక్ వుండాలి. పాత్రలకు వ్యక్తిత్వాలుండాలి. అభిప్రాయాలను ఉపన్యాసాలుగా కాక కథ ద్వారా పాఠకులకు స్ఫురించాలి..అలాంటి లక్షణాలేవీఎ ఈ కథ పరిథిలో కనిపించవు. పైగా, కూతురు, ఒక హేతువాద యువకుడు తండ్రి తనకు పెట్టిన వెంకటేశ్వర్లు అన్న దేవుని పేరు కారణంగా సంఘర్షణ పదుతూండవచ్చు. అలాగే కులాంతరం చేసుకున్న వారి పిల్లల్లో తనలో ఏ కులం తాలూకు స్వచ్చమైన రక్తమూ లేదన్న ఆవేదన వుండవచ్చని అంటే అలా కూడా వుంటుందా అని ఆశ్చర్యపోతాడు తండ్రి. అంట అమాయకులా దళిత నాయకులు? అప్పుడు అనుమానం వస్తుంది. రచయిత అమాయకుడా? తండ్రి పాత్ర అమాయకుడా? ఉత్తమ కథల సంపాదకులు అమాయకులా? కథ అంటే ఏమిటో తెలియని భట్రాజ విమర్శకులు అమాయకులా అని. కానీ, కథంతా చదివిన తరువాత అసలు అమాయకత్వం ఇలాంటి కథలను ఉత్తమ కథలంటే నమ్మి చదివి మనకు అర్ధంకాలేదంటే ఇందులో ఏదో వుండివుంటుందని, ఉత్తమ కథ అనగానే భక్తిభావంతో తలలూపే తెలుగుపాఠకులదని బోధపదుతుంది.
యూ..టర్న్ ఒక యుటోపియన్ కథ. ఇందులో ఒక వ్యాపారి, మూడునెలలకోసారి తన లాభాల లెక్కలు చూసిన తరువాత రెండు మూడు రోజులు విదేశాల్లో విశ్రాంతి తీసుకుంటాడు. ఈ సారిమాత్రం ఒక స్కూల్లో ఒక మూడు రోజులు పిల్లలకు పాఠాలు చెప్తూ గడపాలనుకుంటాడు. ఆ మూడు రోజులూ పిల్లలతో హాయిగా పాఠాలు చెప్తూ గదుపుతాడు. చివరి రోజు శకుంతల అనే అమ్మాయి తాను దాచుకున్న బలపాలను తెచ్చి ఇస్తుంది అతనికి గిఫ్టుగా. అది ఆ వ్యాపారిలో ఆలోచనను కలిగిస్తుంది. తన మొత్తం ఆస్తిని విద్యా రంగంలో వెచ్చించాలని నిశ్చయించుకుంటాడు. స్కూళ్లు కట్టి సర్వస్వం త్యాగం చేయగల ధీరోదాత్తులను తయారుచేయగల స్కూళ్ళను, హృదయవైశాల్యాన్ని పెంచే విద్యను దేశానికి అందించాలని నిశ్చయించుకుంటాడు. కథ ఇతివృత్తం బాగానే వున్నా కథను చెప్పిన విధానంలోనే కథ దెబ్బతిన్నది. ఈ కథ ఆరంభంలో కూడా వ్యాపారి గురించి ఒక పేజీ అంతా రాసి అతడినో సమస్య బాధిస్తోండంటూ చెప్పి, ఫ్లాష్ బాక్ లో కథ చెప్పి, మళ్ళీ వర్తమానానికి వచ్చి ఓ సైకియాట్రిస్ట్ ని పిలిచి అతడితో నాలుగు పేజీలు( పాతికేళ్ళ కథ అంటూ అన్ని కథలూ ఒకచోట వేసిన సంకలనంలో నాలుగు పేజీలు…మామూలు పుస్తకంలో ఇంకా ఎక్కువే పేజీలుండవచ్చు) చర్చజరిపి నిర్ణయానికి రావటంతో కథ ముగుస్తుంది. అంటే కథగా ఆరంభమయి దాదాపుగా వ్యాసంలా ముగుస్తుందన్నమాట కథ. వ్యాపారి సైకియాట్రిస్టుల నడుమ సంభాషణల కొటేషన్లు తీసేస్తే ఒక నాలుగు పేజీల వ్యాసం అయిపోతుంది ఆ భాగమంతా. అయితే, విద్యావిధానంపట్ల, పిల్లల పత్ల రచయితకు కొన్ని ఆలోచనలు కొన్ని అభిప్రాయాలు ఉన్నాయని ఈ వ్యాసంగా పూర్తయ్యే కథ ద్వారా తెలుస్తుంది. కానీ, రచయితది చక్కటి శైలి..వ్యాసం అయ్యే సంభాషణ ఆరంభమయ్యేవరకూ కథను చక్కగా నదిపేడు.
గమనిస్తే, ఈ ఉత్తమ కథల సంకలనాల్లో మూడు అంతకన్నా ఎక్కువ కథలు ఉత్తమ కథలుగా ఎన్నుకున్న రచయితల కథలను పరిశీలిస్తే, ఆ మూడిత్లో కనీసం ఒక కథ అయినా దాంపత్య సంబంధాని దూషిస్తూనో, వైవాహికేతర సంబంధానికి సంబంధించినదో అయివుంటుంది. ఈ రచయిత మూడవ కథ ఈస్థటిక్ స్పేస్ ఈ కోవకు చెందినది. ఈ కథలో ఒక అమ్మాయి భర్తను కోల్పోతుంది. ఆమె పనిచేసే కాలేజీలోనే పనిచేసే ఆయన భార్య పోతుంది. అతనీమెతో సన్నిహితంగా వుంటూంటాడు. వారిద్దరికీ కాలేజీలో చదువుకునేప్పటినుంచీ పరిచయం వుంటుంది. అతదొకరోజు ఆమెని కోరిక కోరతాడు. ఆమె చెంపమీద ఒకటిచ్చి, నువ్వు కోరేది ఈ శరీరాన్నే కదా!! అది నా బాధ తీర్చాలనా? నీ బాధ తీర్చుకోవాలనా? అని ప్రశ్నిస్తుంది. అంతేకాదు. కంట్రోల్ లేదా? జ్ఞానం లేదా? అని మళ్ళీ కొట్టి చివరలో నాకూ నువ్వు తప్ప ఎవరున్నారని! వెళ్ళి రేపురా ఫో.. రెపటిలోగా మళ్ళీ నా శరీరం గురించిన స్పృహ నీకొచ్చిందంటే రానవసరంలేదని తలుపేసేసుకుంటుంది. మరుసటి రోజు కాస్త పిచ్చి చర్చలయ్యాక( నువ్వు సతీసవిత్రి లెవెల్లో వుంటావనుకోలేదు, నాలుగయిదు సంవత్సరాల ఆత్మీయ పరిచయస్తుడు సెక్స్ దగ్గరకు వచ్చేసేరికి పరాయివాడైపోతాడా? వంటి ప్రశ్నలతో పాటుగా..ఒంటరి రాత్రులలో నా భర్త స్మృతులతో నేనేవో తంటాలుపడుతూంటాను వంటి కంఫెషన్లూ) ఆమె అతడిని ముద్దుపెట్తుకుంటుంది. మన అభ్యుదయవాదులు, ఫెమినిస్టులూ, ఆధునిక ఆక్టివిస్టులూ దేనికోసం అర్రులుచాస్తూ కథలు రాసేస్తూ స్మతృప్తిపొందుతూ జీవిస్తున్నారో ఆ చర్య వారిద్దరిమధ్యా జరిగిపోతుంది. ఆ తరువాత ఈదరి మధ్యా మళ్ళీ చర్చ సాగుతుంది. తాను అతని ఆపేక్ష చూసి అతనికి దగ్గరయింది తప్ప సెక్స్ కోసం కాదంటుంది ఆమె. అంతటితో ఆగక, పిల్లల స్థాయి నుంచే సాంస్కృతిక విలువలు నేర్పాలంటుంది. ఎయిడ్స్ ప్రచారాన్ని నిగ్రహం చెప్పకుండా కందోంస్ వాడమనటాన్ని విమర్సిస్తుంది. ఆడవాళ్ళపై అఘాయిత్యం చేయాలని అనిపించిందా అని అతదిని అడుగుతుంది. అప్పుడప్పుడనిపించిందంటాతడు. పరాయి స్త్రీలమీద కోరికలు ఈస్థెటిక్ స్పేస్ లో స్తోరయి భార్యతో జరిగే సంగమంలో లీనమయ్యేవేమో అంటాడు. ఈస్థెటిక్ స్పేస్ లేకనే క్రూర ప్రవృత్తి పెరిగిందంటుందామె. మళ్ళీ ప్రకతనలు లెక్చరర్లు విద్యార్థుల గురించి చిన్న లెక్చరుంటుంది. ఇదంతా విని దిమ్మతిరిగిన స్నేహితుడు ప్రతిసారీ ఇంత లెక్చర్ వినాల్సొస్తుందనేమో మనం సంస్కారవంతమయిన స్నేహితులుగా మిగిలిపోదాం అంటాడు( ఈ సంస్కారవంతమయిన స్నేహం ఏమిటో రచయిత వివరించడు..బహుషా….ఆకలి చూపులు చూస్తూ, వేడి నిట్టూర్పులు విదుస్తూ, ఆకలేసిన కుక్క నా వేషాలు వేసి ఆకలిని తెలిపినట్టు తెలిపి కాస్త ముద్ద పారేస్తే తోక ఊపటం లేకపోతే మరో ఈస్థెటిక్ స్పేస్ వెతుక్కుని విలీనమ చేయటమోనేమో!!!!!) అతని మాటలకామె….ఆ క్షణంలో నేను నీకు పెట్టిన ముద్దు నీ ఆపేక్షకు పెట్టిన ప్రతిఫలం మాత్రమే..నీకు నేనొక గిఫ్ట్ మాత్రమే ఇస్తున్నాననుకున్నాను అంటుంది…
చివరికి ఈ కథ చదివిన మిత్రుడు వీళ్ళిద్దరూ శారీరకంగా కలుసుకోరంటావా? అనడిగితే, రచయిత శారీరక సంబంధం తప్ప కథలో ఏదీ లేదంటావా? అని ప్రస్నిస్తాడు. అంతేకాదు…అదేదో అక్రమమన్నట్టు శారీరక స్పృహతోనే మాట్లాడతావెందుకు? ప్రేమ పూర్వకమైన సంగమాన్ని గుర్తించవేమి అంటాడు.. దాన్ని ఇంకా పొదిగిస్తూ…కొన్ని సంగమాలు కంటి చూపుతో ముగుస్తాయి. ఇంకొన్న్ని కరచాలనంతోనో, కౌగ్లింతతోనో ముగియవచ్చు..మరికొన్ని శరీరంలోని అణువణువు ఈస్థెటిక్ స్పేస్ లోపల ఐక్యం కావడంతో ముగుస్తాయి అంటాడు.
ఇదంతా చదివిన తరువాత చివరికి రచయిత వివరణ చదివిన తరువాత…రచయితకే తానేమి రాశాడో…ఏమి రాయాలనుకున్నాడో అర్ధం కాలేదనిపిస్తుంది. ఒక పక్క ఆమె అతడు శారీరక సంబంధం గురించే సంఘర్షణ పడతారు. ఆమె అతని ఆపేక్షకు కరిగి గిఫ్ట్ ఇచ్చానంతుంది. మరోవైపు శారీరక స్ప్ర్హతో మాట్లాడతారెందుకు? ప్రేమ పూర్వకమైన సంగమాన్ని గుర్తించవెందుకు? అంటాడు రచయిత. ఆపేక్షకు ప్రతిఫలం శారీరక సౌఖ్యం గిఫ్టుగా లభించటం అని కథలో చూపుతూ ప్రేమ పూర్వకమైన సంగమం అనటం……ఏమితో మేధావుల ఆలోచనలు సామాన్యులకు అందవు…..పిచ్చిగా మూర్ఖత్వంలా అర్ధం పర్ధం లేనివిగా కనిపించవచ్చు అనిపిస్తుంది. ఇంతకీ ఈ కథలో ఏస్థెటిక్ స్పేస్ అంటే ఏమితో ఎక్కడా రచయిత వివరించలేదు.
కథలో ఈస్థెటిక్ స్పేస్ ప్రసక్తి మూడు సందర్భాల్లో వస్తుంది. మొదతి సారి, ఎయిడ్స్ కండోంల గురించి ఆమె లెక్చరిచ్చేప్పుడు…మనుషులు స్పేస్లో స్టేషన్లు నిర్మించి నివాసం ఉంటున్నారుగానీ, తమలో దాగివున్న ఈస్థెటిక్ స్పేస్ విలువను గుర్తించటంలేదు అంటుంది. స్రంగార అనుభవాలను నెమరువేసుకోవటం నేర్చుకోవటంలేదు అంటుంది. అంటే రచయిత ద్ర్ష్టిలో ఈస్థెటిక్ స్పేస్ సృంగారానికి దాన్ని నెమరువేసుకోవటానికి సంబంధించిందేమో అనిపిస్తుంది.
రెండవ సందర్భంలో అతడి పాత్ర, పూల మొక్కని పెంచే అలవాటు తనకు ప్రాణం విలువని నేర్పిందని, పాకెట్ మనీ దాచుకుని పండగలకు కొనుక్కునే అలవాటు పరాయి స్త్రీలమీద ఇష్టాలు కోరికలు ఈస్థెటిక్ స్పేస్లో స్టోరయి భార్యతో జరిగే సంగమంలో లీనమయ్యేవంటాడు. మరోమారు కొన్ని సంగమాల సంభాషణలో ఆమె శరీరంలోని అణువణువు ఈస్థెటిక్ స్పేస్లోపల ఐక్యం కావటంతో ముగుస్తాయని అంటుంది. ఈ మూదు సందర్భాలలోనూ శారీరక సంబంధానికి సమబంధించే ఈస్థెటిక్ స్పేస్ ని వాడతాడు రచయిత. అంతేతప్ప దాన్ని నిర్వచించి వివరించడు… ఏస్తేటిక్ అన్నది సౌందర్యానికి సంబంధించింది. రచయిత ఉద్దేశ్యం వ్యక్తి మనస్సులో సౌందర్యానుభూతికి సంబంధించిన అనుభూతుల స్థలం ఈస్థెటిక్ స్పేస్ అయివుండవచ్చేమో కానీ…….ఆ వివరణ ఈ కథ సందర్భంలో వొదగదు……
ఈ కథకూడా వ్యాసంలాంటి సంభాషణలతో వుంటుంది. ఒక ముగింపులేదు. ఆపేక్షకు ఒకసారి గిఫ్ట్ ఇచ్చిన ఆమీ, అతనింకా తీవ్రమైన ఆపేక్ష చూపిస్తే ఇంకా తీవ్రమయిన గిఫ్ట్ ఇవ్వదని గ్యారంటీ లేదు. తెలివయినవాదయితే తీవ్రమయిన ఆపేక్షను ప్రదర్సిస్తూ గిఫ్టులు కొట్టేస్తూంటాడు……అర్ధం పర్ధంలేని వాదనలతో వున్న అర్ధంపర్ధంలేని ఉత్తమ కథ ఇది. కథలో పాత్రలకు వ్యక్తిత్వంలేదు. లాజిక్ లేదు. ఇంతకన్నా ఈ కథగురించి లోతుగా చర్చించటం అనవసరం. ‘ఈ మూడు కథలు చదివిన తరువాత, రచయితకున్న అయోమయాలు సందిగ్ధాలు కథలోని పాత్రలు, వాటి ఆలోచనలు కథా సంవిధానము ప్రదర్శిస్తాయనిపిస్తుంది. నిజానికి ఈ మూడు కథలనూ రచయిత కథలుగా కాక, సిద్ధాంత వ్యాసాల్లా రాస్తే మరింత ఉపయోగకరంగా వుండేదనిపిస్తుంది. అయినా ఈ మూడు కథలూ ఉత్తమ కథలుగా ఎంపికవటం సంపాదకుల్కు కథ అంటే వున్న ఉత్త– మోత్తమ అవగాహనే కారణమేమో!!!!
అయితే రచయితకు శుభ్రమయిన వచనం రాయటం తెలుసు . కథ చక్కగా చెప్పటం తెలుసు. కాబట్టి ఆలోచనలను ప్రకటించటం ప్రాధాన్యంగా కాక, జీవితంలోని వైరుధ్యాలను పాత్రల ద్వారా ప్రదర్శిస్తూ ఆ పాత్రల జీవితాల ద్వారా ఆలోచనలు పాథకులు గ్రహించేలా రాసే ప్రయత్నాలు చేస్తే చక్కని గుర్తిండిపోయే కథలు రూపొందుతాయనిపిస్తుంది. బహుషా రచయిత తనలోని ఈస్థెటిక్ స్పేస్ ని గుర్తించాల్సిన ఆవశ్యకత వుందేమో అనిపిస్తుంది.
వచ్చే వ్యాసంలో బెజ్జారపు రవీందర్ కథల విశ్లేషణ వుంతుంది.

September 11, 2017 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

25ఏళ్ళ ఉత్తమ తెలుగుకథ విశ్లేషణ-22(3)

2005లో ఉత్తమ కథలలో ఒకటిగా నిర్ణయమైన సన్నపురెడ్డి వెంకటరామిరెడ్డి కథ వీరనారి. వీరనారి ఒక విచిత్రమయిన కథ. ఇదికూడా ఫాక్షన్ హత్యలకు సంబంధించిన కథ. అయితే ఈ కథ ఫాక్షన్ హత్యలు చేసేవారి భార్యల వైపునుంచి చెప్పిన కథ. మొగుడు బయటకువెళ్తే తిరిగి వచ్చేవరకూ వారు ప్రాణాలతో వస్తారో లేదొద అని భయపడుతూంటారు. ఎక్కడ ఎవరు హత్యకు గురయినా అది తమవారేనని బెదురుతూంటారు. ఈశ్వరమ్మ మొగుడు ఫాక్షన్ హత్యలు చేసేవాడు. అవన్నీ వద్దని మొగుడిని పిల్లాడినీ తీసుకుని వేరే చోటికి వస్తుంది ఈశ్వరమ్మ. కానీ వాళ్ళకు అనుక్షణం భయమే! ఎవరో హత్యకు గురయ్యారని తెలియగానే శోకాలు పెడుతూ బయలుదేరుతుంది ఈశ్వరమ్మ. అది తనవాడుకాదని తెలుసుకుంటుంది. ఇంతలో పక్కింట్లో ఆమె శోకాలు పెడుతుంది. పరుగెత్తుకువచ్చి కొడుకుని తీసుకుని ఆటోలో ఎతో వెళ్ళిపోతుంది. కాస్సేపటికి ఆమె తండ్రి వస్తాడు. విషయం ఏమిటంటే భర్తను చంపిన వాదిపై ప్రతీకారం తీర్చుకునేందుకు కొడుకుని సిద్ధంగా పెంచకుండా ఆమె కొడుకు ప్రాణాలు కాపాడాలని అపకీర్తిని మూటకట్తుకోటానికి సిద్ధమయిందన్నమాట. మొగుడు ఖూనీ చేయబడితే పూర్వంలా వీరపత్నిగానో, వీరమాతగానో మారేందుకు ఇప్పటి పెళ్ళాలు ఇష్టపడరనీ, చచ్చిన మొగుడి శవాన్ని సైతం కళ్ళజూడరనీ, వీలైతే ఇప్పుడుండే తాళిని తెంచి మరో తాళికోసం ప్రయత్నిస్తారనీ దుర్గ పారిపోవటం వెనుక అర్ధంగా మొగుడికి చెప్పాలనిపించింది ఈశ్వరమ్మకు….అని రచయిత వ్యాఖ్యానిస్తాడు ఈశ్వరమ్మ ద్వారా. ఇదీ వీరనారి కథ. కథ ఆసక్తికరంగా ఆరంభమవుతుంది. కానీ, సగం అయ్యేసరికి విసుగు వస్తుంది. కథ అర్ధమయిపోతుంది. చివరలో వీలైతే ఇప్పుదుండే తాళిని తెంచి మరో తాళికోసం ప్రయత్నిస్తారని అనటంతో కథ సంపాదకుల మెప్పుకోసం రాసిందేమో అనిపిస్తుంది. అంతేకాదు రచయిత exception ను norm గా చూపించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారనిపిస్తుంది. అందుకే, కథ బాగున్నట్టే అనిపించినా ఉత్తమ కథగా భావించటానికి మనసొప్పదు.
అత్యద్భుతమయిన కథతో ఆరంభించిన రచయిత సంపాదకుల మెప్పు పొందే మామూలు కథలను అతి మామూలుగా రాసే స్థాయికి దిగజారటం సెగ లోగిలి కథలో చూడవచ్చు. ఈ కథ 2008 ఉత్తమ కథల సంకలనంలో వుంది. ఇదె సంపాదకులకు అత్యంత ఆనందాన్ని సంతృప్తినీ ఇచ్చే వివాహవ్యవస్థను విమర్సించి లోపాలను మాత్రమే చూపే కథ. కనీసం ఆ చూపే లోపాలుకూడా తీవ్రమయినవి, భరించలేనివి, కొత్తవి కావు. ఈ కథ ఉత్తరం రూపంలో సాగుతుంది. రాణి అనే ఆమె శాంతి అనే ఆమెకు ఉత్తరం రాస్తుంది. కథ ఆరంభమే….ఐనా తిట్టేంత ధైర్యం నీకెక్కడ వుందిలే! అదుంటే నీ మొగుడు అంతగా కొత్త కొత్త తెలుగు పదాలను కనిపెట్టి నీ మీద ప్రయోగించడుకదా…అంటూ శాంతికి ఉత్తరం ఆరంభిస్తుంది రాణి. ఆ ఉత్తరంలో రాణి తమ దాంపత్యం గురించి చెప్తుంది. తిట్లు కొట్టుకోవడాలు అనే దృష్టికోణం నుంచి లోకాన్ని చూస్తూ మేమేదో సమస్యల్లేని జీవితాల్ని గడుపుతున్నామని ఊహించుకోవద్దు. మా బాధలు మాకుంటాయి. బాధల్లేని ఇల్లాలు ఈ భూప్రపంచంలో ఇంకా పుట్టలేదే పిచ్చిమొద్దూ!! అంటూ తన బాధలు చెప్పటం ఆరంభిస్తుంది. ఆమె అసలు బాధ ఏమిటంటే ఆమె మాటల్లోనే…..నా ఫిజిక్ కొంత ఎక్స్పోసింగ్ గా వుంతుందేమో! నువ్వు కూడా అప్పుడప్పుడూ కామెంట్ చేసేదానివి. నన్నేం చేయమంటావు చెప్పు? నా బాడీ నిర్మాణమే అంత. నాకు తెలుసు. పలుచని చీర కట్టుకుంటే నా శరీరంలోని ఎత్తుపల్లాలు స్పష్టంగా బయటకు కంపిస్తాయి. అందుకే వీలయినంతవరకు నా శరీరాన్ని దాచుకునే శైలిలోనే డ్రెస్ చేసుకుంటాను…..అని వీలయినంత పీపాలా కనిపించే చీరలేవేసుకుంటానని ఒకటో రెండో పల్చటి చీరలున్నాయని అవి నెలకో నెలన్నరకో ఒకసారి వేసుకుంటానని….అవి వేసుకున్నప్పుడు …నాకు నేను అందంగా కూడా కనిపిస్తాను. ప్యూపాను చీల్చుకొచ్చిన సీతాకోకచిలుకలా గాలిలో తేలిపోతున్నట్టుంటుంది. కానీ ఆరోజు లంచో డిన్నరో మానేస్తాడు మా ఆయన అంటుంది. అందుకని ఆయన క్యాంపుకు వెళ్ళినప్పుడు ఆ చీరలు కట్తుకుంటానని చెప్తుంది. అంతే కాదు…ఆయన బాధంతా- నలభై ఏళ్ళ వయసులో కూడా బింకం సడలని నా బాడీ స్ట్రక్చర్ కు సంబంధించిన ఇమేజ్ వాళ్ళ కళ్ళల్లో ఫిక్సయిపోయివుంతుందిట. మైండ్ లో సేవ్ అయి వుంటుందిట. కనీసం ట్వెంటీ ఫోర్ అవర్స్ అయినా మెమోరీలో ఉండి డిలీట్ కాదుట….ఇదీ ఆ పరమ సాధ్వీమణి రాణి సంసారంలో భరించలేని బాధ. కాబట్టి మా సంసారం ఓవెన్ లో మంట.కళ్ళకు కనిపించదు. అంటుంది. చివర్లో ఆయన చిన్న విషయాలకు కూడా కుళ్ళిపోయే దురదృష్టవంతుడని, ఒక హృదయ పూర్వకమయిన మాటతో, స్పర్శతో, చిరునవ్వుతో, నవ మన్మధుడిలా నా ప్రపంచంలోకి రారాజుగా రావచ్చు. స్వర్గం చూపించేదాన్ని…అని కథ ముగుస్తుంది.
ఇలాంటి కథలు చదివి దీర్ఘ నిట్టూర్పు విదవటం తప్ప ఏమీ చేయలేము. మానవ మనస్తత్వం తెలియకుండా, స్త్రీ పురుష మనస్తత్వాలు, సామాజిక మనస్తత్వాలతో పరిచయం లేకుండా. మానవ సంబంధాలలోని మాధుర్యపు చిరితరగ స్పర్శకూడా తెలియని వాళ్ళు ఇలాంటి కథలు రాసి అభ్యుదయవాదులుగానో, ఫెమినిస్టులు గానో చలామణీ అయిపోవాలని ప్రయత్నిస్తే అర్ధం చేసుకోవచ్చు. కానీ, చనుబాలు లాంటి పరమాద్భుతమయిన కథను సృజించిన రచయితకు సామాజిక మనస్తత్వం, మానవ మనస్తత్వం, స్త్రీపురుష సంబంధంలోని మాధుర్యం, ఇరువురు మనస్తత్వాలలోని తేడాలు, చిన్న చిన్న దోషాలను సర్దుకుని ఒకరి సాంగత్యంలోని మాధుర్యాన్ని మరొకరు జుర్రుకోవటం లాంటి విషయాలు తెలియవని అనేందుకు మనసొప్పదు. మరి అవి తెలిసినవాడు ఇలాంటి విచ్చిన్నకరమూ, అనౌచిత్యమయిన కథలు స్ర్జించి ఎందుకని దాంపత్యధర్మంలోని ఒక పార్శ్వాన్ని మాత్రమే చూపించాలని తపనపడుతూ దాన్నే చూపిస్తున్నారో అన్న విషయం ఆలోచించాల్సివుంటుంది. ఇంతవరకూ వీరు రాసిన ( అంటే ఈ ఉత్తమకథల సంకలనాల్లోని రచయితలు) కథల్లో ఒక్క కథలోనన్నా దాంపత్య జీవితంలోని మాధుర్యం కనిపించిందా? లేదు. అంటే ఆయా రచయితల జీవితాల్లో దాంపత్యంలో మధురానుభూతులేలేవా? అంతా అణచివేతలు, అన్యాయాలేనా? లేక కొందరు ఫెమినిస్టు రచయితల్లా, నా మొగుడొక్కడే మంచి మగాడు మిగతా అంతా నీచ నిక్ర్ష్టులంటారా? నా దాంపత్యంలో ప్రేమ మాధుర్యాలున్నాయి కానీ, మిగతావారి జీవితాల్లో లేవు అదే రాస్తున్నామని సమర్ధించుకుంటారా? కొందరు మహిళా రచయిత్రులు తాము హాయిగా కాపురాలు చేసుకుంటూ అక్రమ సంబంధాల సమర్ధన కథలు రాస్తూ ఆ బురద మా మనస్సుల్లోది కాదు, మేమంతా పతివ్రతలం అంటున్నట్టు ఈ రచయితకూడా తన కథను సమర్ధించుకుంటాడా? ఫలాన డ్రెస్ వేసుకుంటే నేను సెక్సీగా కనిపిస్తానని తెలిసి అలాంటి డ్రెస్ వేసుకుని బయటకు వచ్చే మహిళలు అరుదు. చివరకు క్లబ్బుల్లో స్ట్రిప్ టీస్ నృత్యం చేసేవారుకూడా నిత్య జీవితంలో శుభ్రంగా దుస్తులు వేసుకుంటారు. వెకిలితనానికి వెకిలి ఆలోచనలకు తావివ్వరు. అలాంటిది నలభై వచ్చినా బింకం సడలని బాడీ స్ట్రక్చరంటూ దాన్ని చూపించే దుస్తులు వేసుకుంటే ఆ దుష్టుడు, అదే భర్తాధముడికి కోపం వస్తుందని చెప్పి సమర్ధించటం స్త్రీ మనస్సు తెలియని పురుష రచయితే రాయగలడు అనిపిస్తుంది. తన శరీరంలో ఏ భాగం కనిపిస్తుందోనని వొళ్ళంతా కప్పుకున్నా ఇంకా సరిచూసుకునే మహిళలు కోకొల్లలు. కానీ, నా శరీరం కనిపిస్తే మా ఆయన భరించలేడని కంప్లయింటు చేసి అదేదో క్షమించరాని నేరమయినట్టు చెప్పేవాళ్ళు మన కథల్లోనే కనిపిస్తారు. ఒక పురుషుడు తనవైపు చూస్తేనే చిరాకుపడతారు మహిళలు. అలాంటిది రచయిత ఇలా రాయటం, దాన్ని ఉత్తమ కథగా నిర్ణయించటం….అంతా మతితప్పిన వికృతవ్యవహారం అనిపిస్తుంది. అంతెందుకు ఈ కథ రాసిన రచయిత,విశ్లేషితున్న నేను, ఆ మాటకోస్తే ఏ స్త్రీ అయినా సంపాదకులతో సహా, ఏ పురుషుడయినా తన భార్య కానీ, చెల్లి కానీ, కూతురుకానీ వొళ్ళుకనిపించే దుస్తులు వేసుకుంటే నెలకొకసారేఅయినా ఎంత అభివృద్ధిచెందుతోంది దేశం అని ఆనందబాశ్పాలు రాలుస్తాడా? దాన్ని అభ్యుదయం అనుకుంటాడా? చనుబాలు కథ రాసిన రచయితనే ఈ కథ రాశాడన్న నిజం గుర్తుకొస్తే నిరాశా కలుగుతుంది. విరక్తిగా అనిపిస్తుంది.
మిగతా కథల విశ్లేషణ మరో వ్యాసంలో.

August 6, 2017 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

25ఏళ్ళ ఉత్తమ తెలుగు కథ విశ్లేషణ-22(2)

సూర్యుడిని చూసిన కళ్ళు కాస్సేపు ఇంకా దేన్నీ చూడాలేవు. సన్నపురెడ్డి వేంకటరామిరెడ్డి కథ చనుబాలు చదివిన తరువాత కన్నీటి కథ చదివిన తరువాత కన్నీటి కథ నిరాశ కలిగించటంలో ఆశ్చర్యం లేదు. అదీగాక, ఏ రచయితయినా అన్నె రచనలూ, ఒకే స్థాయిలో రాయగలగటం కష్టమే. కథగా కన్నీటి కథలో లోపమేమీ లేదు. ఒక హంతకుడు, అంటే ఫాక్షన్ హత్యలు చేసేవాడు. బస్సెక్కుతాడు. బస్సులో ఓ పాప పక్కనకూచుంటాడు. ఆ పాప ఫాక్షన్ హత్యల్లో తండ్రిని కోల్పోతుంది. అది చూసి అతని మనసు మారిపోతుంది. కథ కాస్తవరకూ ఆసక్తి కరంగా సాగుతుంది. తరువాత కథ పూర్తికాకముందే కథ ముగింపు తెలిసిపోతుంది. ఎందుకంటే ఇలాంటి కథలు ఇంతకుముందు చాలా చదివి వుండటంవల్ల కథ కొత్తగా అనిపించదు. గొప్పగా అనిపించదు.
పాటలబండి చక్కని కథ. కథ ముగింపు ఊహకు అందేదే అయినా, కథలో కొత్త దనం లేకపోయినా కథ హాయిగా చదివిస్తుంది. పొలాల్లో నారుమళ్ళు వేస్తూ పాటలు పాడే పనివారిని చూస్తూంటే ఆ పొలం యజమానికి గిట్టదు. ఎందుకంటే కరెంటు వస్తూ పోతూ వుంటుంది. ఫ్యూజులు పోతూంటాయి. దాంతో నీరు పారినంతలో వేయాల్సివుంటుంది. పాటలలో వాళ్ళు సమయం వ్యర్ధం చేస్తున్నారనుకుంటుంది. కానీ, పాటే వారి శక్తి, వారి వేగం అని అర్ధం చేసుకుంటుంది చివరలో. కథలో రాయలసీమ రైతుల కరెంటు ఇక్కట్లను రచయిత చూపించారు. ఎక్కడ నేర్చుకున్నారీ పాటలను అని అడిగితే…..పాటలన్నీ బండినిండా పోసుకొని మీరు తోలకపోతావుంటే బండి మా ఇండ్లముందు వాటుబడింది. మేం పరుగెత్తుకుంటా వచ్చి అందినకాడికి పాటలేరుకొని కొంగులో పోసకపొయ్యినం…అంటారు. ఆ పొడుపు కథ అర్ధం వ్యవసాయిక జీవితపు మూలాల్లోకి వెళ్తేకానీ అర్ధం కాదు. దానికి రచయిత వ్యాఖ్యానం ఏమిటంటే…..మట్టిలో పొర్లాడే రైతుదనం నుంచి గట్తుమీద కూచుని అజమాయిషీచేసే రెడ్డిరికపు దశకేసి పయనించే తాము- తమకక్కరలేని శ్రమ సౌందర్యపు పాటల్ని బండికెత్తి దూరంగా తోలతావుంటే వాళ్ళు కాజేశారు. పనీ పాటా ఒకే ఆత్మ స్వరూపంగా భావించే అద్వైతానంద స్థితికి వాళ్ళు చేరుకుంటూవుంటే-పాటను వేరుచేసినపుడే స్వచ్చమైన పని అవతరిస్తుందన్న మేధావితనానికి తామిప్పుడు దగ్గరవుతున్నారు…వాళ్ళొచ్చి పాటల్ని కొంగులో పోసుకునిపోతూవుంటే వాళ్ళని అమాయకులుగా చూశారు. ఇప్పుడర్ధమవుతోంది ఎవరమాయకులో….అంటూ కథను ముగిస్తాడు రచయిత. కథ బాగానే అనిపిస్తుంది. కానీ, పనీపాటా ఒకే ఆత్మస్వరూపంగా భావించే అద్వైత సౌందర్యం అని వివరించటం బాగానే వున్నా…ఎందుకో కథ అసంతృప్తిగా అనిపిస్తుంది. కథకుడి ఉద్దేశ్యం సందిగ్ధంగా అనిపిస్తుంది. వాళ్ళని పనిచేస్తూ పాదుకోనిస్తే సమస్యలు పరిష్కారమవుతాయా? లేక అజమాయిషీ చేసే రైతుకూడా పాడుతూ పనిచేయాలా? లేక రైతు కూలీల శ్రమ సౌందర్యాన్ని గుర్తించాలా? పాటలబండి అన్వయం బాగానేవున్నా..అర్ధం…లక్ష్యం సందిగ్ధమే!!!
మిగతా కథల విశ్లేషణ వచ్చే వ్యాసంలో…

August 5, 2017 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

25ఏళ్ళ ఉత్తమ తెలుగు కథ విశ్లేషణ-22(1)

సన్నపురెడ్డి వెంకటరామిరెడ్డి ఏడు కథలు, 1996లో చనుబాలు, 2000లో కన్నీటి కత్తి, 2001లో పాటలబండి, 2005లో వీరనారి, 2008లో సెగలోగిలి, 2009లో సుడిగాలి, 2012లో బిలం కథలను ఉత్తమ కథలుగా ఎంచుకున్నారు.
చనుబాలు కథ చదివిన తరువాత మామూలు స్థితికి రావటానికి కొంత సమయం పడుతుంది. సామాన్య పాఠకుదిగా చదివితే అతి గొప్ప కథ ఇది అనిపిస్తుంది. రచయితగా చదివితే, ఇలాంటి కథ రాసిన రచయిత ప్రతిభ పట్ల అసూయ కలుగుతుంది. ఒక్క ముక్కలో చెప్పాలంటే ఈ కథను ఉత్తమ కథగా ఎంచుకొన్నందుకు, ఈ ఉత్తమ కథల సంపాదకులు చేసిన పొరపాట్లు, చూపిన పక్షపాతం వంటి దోషాలన్నిటినీ మాఫ్ చేసేయాలనిపిస్తుంది. నిజం…..ఈ కథ చదివిన తరువాత సంపాదకుల దోషాలను, పొరపాట్లనూ వదిలేసి ఈ కథను వదలకుండా ఉత్తమ కథగా నిలిపి అందరికీ అందించినందుకు అభినందించాలనిపిస్తుంది. చాలా గొప్ప కథ ఇది.
ఒక కథలో రచయిత ఎన్నెన్ని పొరలను ఇమిద్చాడో, ఎన్నెన్ని ఆలోచనలను రేకెత్తించాడో చెప్పటం సాధ్యం కాదు. నిజానికి ఈ కథా పఠనం వల్ల చెలరేగిన భావాల స్వరూపాన్ని అర్ధం చేసుకోవటానికి సమయం పదుతుంది.
ఒక ఊరి ప్రెసిడెంట్, అంటే , మనకీ కథ చెప్పేవ్యక్తి అన్నమాట ఆయనను అందరూ ఒక మాల అమ్మాయి పొట్టక్క పాలుతాగి పెరిగేడని ఏడిపిస్తూంటారు.అది ప్రెసిడెంట్ లో పొట్టక్క అంటే ద్వేషాన్ని కలిగిస్తుంది. కానీ, వాళ్ళమ్మ, పొట్టక్కపై ఈగ వాలనివ్వదు. దాంతో, పళ్ళు నూరటం తప్ప ఏమీ చేయలేకపోతూంటాడు. చివరికి ఒకరోజు పొట్టక్కను రానివ్వద్దని గట్టిగా అమ్మతో అంటే వాళ్ళమ్మ ఆవేశానికి వస్తుంది. అది నా పాలి దేవత…అని అరుస్తుంది. దాంతో తానే ఆమె పీడ వదిలించుకోవాలని నిస్చయించుకుంటాడు ప్రెసిడెంట్. అప్పుడు అక్కడ పొట్టక్క వేరేవారితో మాట్లాడే మాటలను బట్టి ఆమె అంటే తమ ఇంట్లో ఎందుకంత గౌరవమో తెలుస్తుంది అతడికి. అతను పుట్టినప్పుడు, వళ్లమ్మకు పాలు రాకపోతే, అదే సమయానికి ప్రసవించిన పొట్టక్క, తన పిల్లవాడిని నిర్లక్ష్యం చేసి మరీ ఇతడికి పాలిస్తుంది. అప్పుడతని మరో విషయం కూడా అర్ధమవుతుంది. ఇది అర్ధమవటానికి వీలుగా పొట్టక్క కథతో పాటూ సమాంతరంగా మరో కథ నడుస్తూంటుంది. ప్రెసిడెంటుగా వూళ్ళోని మాలవాళ్ళకు పక్కా బిల్డింగులు కట్టించాలని అతనికి వుంతుంది. కానీ వూళ్ళో వళ్ళకి స్థలం సరిపోదు. వారు వూళ్లో వుండటానికి పెద్దలు ఒప్పుకోరు. ఊరు విడిచి దూరంగా స్థలం తీసుకునేందుకు మాలలు ఒప్పుకోరు. వాళ్లలోనూ, ఆ వూళ్ళోనే వుండేవారు వూరు వదలమంటారు. వలస వచ్చినవారు స్థలం దొరికితే చాలన్నట్టుంటారు. ఆ సమయంలో ప్రెసిడెంతుకో విషయం తెలుస్తుంది. ఒకప్పుడు వూళ్లో అధిక స్థలం మాల వాళ్లదే. కానీ, కరువు వల్ల మాలలు పొట్ట చేతపట్తుకుని వలసపోతే, కాపులు గొల్లలు ఆ స్థలాలను ఆక్రమించుకుంటారు. ఈ నేపథ్యంలో, తన పిల్లవాడిని నిర్లక్ష్యం చేసి, తనకు పొట్టమ్మ పాలివ్వటం ప్రెసిదెంటుకు అర్ధం చెసిన విషయం ఏమిటంటే, వాళ్ళ జీవన మూలాల్లోంచి అస్తిత్వం పొందిన తాము ఎంతో సిగ్గుపడాలని బోధపడుతుంది. చనుబాలకు ప్రతిఫలంగా డబ్బులివ్వవచ్చు. కానీ, వాళ్ళ శ్రమను చనుబాలుగా తాగి పెంచుకున్న చదువు, విజ్ఞానం, రాజకీయ హోదా, ఆస్తులకు ప్రతిఫలం ఏమిస్తాడు….చివరి వాక్యం…….ఏ అగ్రకులస్థుడు మాత్రం వాళ్ళ చనుబాలు తాగకుండా ఇప్పుదుండే స్థాయికి ఎదిగేడని!!!
కథ చదువుతూంటే..ఒక వైపు పొట్టక్కకూ, ప్రెసిడెంటుకూ వున్న అనుబంధం ఆసక్తి కరం అనిపిస్తుంది. మరోవైపు మాలలు వూళ్లో ఇళ్ళు కట్టివ్వటం, వారి ఇళ్ళు ఊరికి దూరంగా కట్టాలన్న వూళ్ళోవాళ్ళ ఆలోచన వెనుక వున్న కారణాలు అనేక చేదు నిజాలను అతి సున్నితంగా ప్రదర్సిస్తాయి. మరో వైపు, చనుబాలు తాగి పెరగటాన్ని, వాళ్ళ శ్రమ, భూముల ఆధారంగా అస్తిత్వం పొండటం అన్న భావన్ అనేకానేక ఆలోచనలపై తెర తీస్తుంది. పల్లెల్లోని మనుషుల మనసుల్లోని వైరుధ్యాలు, బంధాలను నూతన కోణంలో చూపిస్తుంది.
కథలో రచయిత ప్రదర్సించిన పరిస్థితులు సార్వజనీనం కాకపోవచ్చు. కానీ, ఒక ప్రాంతపు జీవితాన్ని మూలాల్లోంచి చూపి బోధించిన కథగా ఈ కథ నిలుస్తుంది. రచయిత కథ చెప్పిన విధానం, పాత్రల వ్యక్తిత్వాలు, మనస్తత్వాలను తీర్చి దిద్దిన విధానం, జీవితాన్ని సజీవ చిత్రంలా కళ్ళముందు నిలుపుతుంది. ప్రతిభావంతుడయిన రచయిత, అక్షరాలతో దృశ్యాలను సజీవంగా పాఠకుడి మనోఫలకంపై నిలపటమన్న అత్యద్భుతమయిన రచనా సంవిధానానికి ఈ కథ చక్కని ఉదాహరణ.
వచ్చే వ్యాసంలో రచయిత ఇతర కథల విశ్లేషణ వుంటుంది.

July 28, 2017 · Kasturi Murali Krishna · One Comment
Posted in: Uncategorized