Archive for the ‘Uncategorized’ Category

సంచిక వెబ్ పత్రికకు కథలు, నవలలు, కవితలు, వ్యాసాలు, విమర్శలు పంపించండి.

సంచిక వెబ్ పత్రికకు కథలు, నవలలు, కవితలు, వ్యాసాలు, విమర్శలు పంపించండి.
రచనాంశం ఏదయినా కావచ్చు. రీడబిలిటీకి ప్రాధాన్యం.
కవితలు, పద్యాలు, ప్రయోగాత్మక కవితలు( హైకు, నాని వంటివి)
కార్టూన్లు, పంపవచ్చు. నిడివి పరిమితి లేదు.
వ్యాసాలు, కార్టూన్లు, సలహాలు, చిట్కాలు కూడా పంపవచ్చు..
పుస్తక పరిచయానికి, సమీక్షలకు రెండు కాపీలు పంపాలి.
మెయిల్ లో పంపితే
murali@sanchika.com కు పంపాలి.
కొరియర్, పోస్టుల్లో పంపేవారు
k. muralikrishna
plot no.32, h.no 8-48
raghuram nagar colony, aditya hospital lane
dammaiguda, hyderabad-83 చిరునామాకు పంపాలి.
ఇంకా వివరాలు మెయిల్ ద్వారా కానీ, 9849617392 కు ఫోను చేసి కానీ తెలుసుకోవచ్చు.
read sanchika, the dynamic web-magazine @wwwsanchika.com

July 11, 2018 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Tags: , , , , , , ,  · Posted in: Uncategorized

సంచిక కొత్త వెబ్ పత్రికకు రచనలు పంపండి

సంచిక పత్రిక ఉగాది ప్రత్యేక సంచికతో ప్రారంభమవుతుంది. ఉగాది సంచికలో కథలు, వ్యాసాలు, కవితలు, పద్య కవితలు, ప్రయోగాత్మక కవితలు, విమర్శలు, విశ్లేషణలు వుంటాయి. ఉగాది ప్రత్యేక సంచికకు రచనలు పంపేవారు జనవరి 31లోగా రచనలు పంపాలి. ఆ తరువాత అందే రచనలు రెగ్యులర్ సంచికలలో ప్రచురణకు పరిశీలించబడతాయి.
రచనలు పంపే రచయితలకు సూచనలు:
1. సంచిక పత్రిక ప్రధానంగా అన్ని రకాల రచనలకు ఆహ్వానం పలుకుతుంది.
2. రచనలు ఏదో ఒక అంశానికి పరిమితం కావాలని కానీ, ఏదో ఒక సిద్ధాంతాన్ని మాత్రమే ప్రతిబింబించాలని కానీ నిబంధనలు లేవు.
3. రచయితలు తమకు నచ్చిన అంశం ఆధారంగా రచనలు చేయవచ్చు. అది ఏ ప్రక్రియలోనైనా ఉండవచ్చు. కానీ, రచనలలో భాష సంస్కారవంతముగా ఉండాలి. అనవసరమయిన అశ్లీల పద ప్రయోగాలను రచయితలు పరిహరిస్తే మంచిది.
5. రచనలలో అనవసరమయిన విద్వేషాలు, ఆవేశకావేశాల ప్రదర్శనలు సైతం రచయితలు అదుపులోవుంచితే మంచిది. ఏదయినా హద్దు దాటనంతవరకే ముద్దు.
5. రచనలలో తమ వాదనను సమర్ధించుకునేందుకు ఇతరులపై ద్వేషం వెదజల్లటం, దూషించటం ఆమోదయోగ్యం కాదు.
6. తన నమ్మకం గొప్పదని నిరూపించేందుకు ఇతరుల నమ్మకాలను తక్కువని చూపించాల్సిన అవసరం లేదు. ముఖ్యంగా, జాతి, కులం, మతం, ధర్మం, ప్రాంతం వంటి అంశాల ఆధారంగా దూషణలు చులకన వ్యాఖ్యలు ఆమోదయోగ్యం కాదు.
7. వాదన తర్క బద్ధంగా, సశాత్రీయంగా, సోదాహరణంగా వుండాలి.
8. రచయితలు వ్యాస రచనకు ఉపయోగించిన రిఫెరెన్స్ గ్రంథాల జాబితా ఇవ్వటం వాంచనీయం.
9. రచన నిడివిపై పరిమితి లేదు. ఒకవేళ నిదివి ఎక్కువయితే బహు సంచికలలో ప్రచురించటం జరుగుతుంది.
10. రచనతో పాటూ, ఆ రచన తమ స్వంతమనీ, ఇతర రచనలకు అనువాదం కానీ, అనుసరణ కానీ కాదని, అంతకు ముందు ఇతర ఏ పత్రికలోనూ( అచ్చు పత్రిక అయినా, ఈ పత్రిక అయినా) ప్రచురితం కాలేదనీ హామీ పత్రం జత చేయటం తప్పని సరి.
11. అనువాద రచనలయితే, మూల రచయితనుంచి అనుమతి వుండటం తప్పని సరి. అనువాద రచనతో పాటూ మూల రచయిత అనుమతి పతర్మ్ జత చేయాల్సి వుంటుంది. రచన చివరలో మూల రచయిత పేరు, రచన మూలం ఏ భాషలో వున్నదీ స్పష్టంగా రాయాలి.
12. సంచికలో ప్రచురితమయ్యే ప్రతి రచనకూ కాపీరైట్ రక్షణ వుంటుంది.
13. సంచికలో ప్రచురితమయిన రచనను ఈ-పుస్తకాలుగా, ఆడియో పుస్తకాలుగా సంచిక పత్రిక తయారుచేసి ప్రచురిస్తుంది.
14. సంచిక పత్రికలో ప్రచురణలకు పంపే రచనలు స్వీకరించటం, తిరస్కరించటం విషయంలో సంపాదకునిదే తుది నిర్ణయం. ఈ విషయంలో వాద ప్రతివాదాలకు తావు లేదు.
15. సంచిక పత్రికలో ప్రచురణకు ఎంచుకున్న కథలను ఎడిట్ చేసే హక్కు సంపాదకునికి వుంటుంది. ఈ విషయంలో కూడా వాద ప్రతివాదాలకు తావు లేదు. రచనలను పరిశీలనకు పంపుతున్నారంటేనే , ఎడిట్ చేసుకునే హక్కు సంపాదకునికి ఇచ్చినట్టే అన్నది గమనార్హం.

సంచికలో శీర్షికలు:
సంచిక రెగ్యులర్ సంచికలలో ,ప్రత్యేక వ్యాసం,పర్యాటక స్థలాలు, ట్రావెల్ రచనలు, జాతీయ అంతర్జాతీయ వార్తలు, విశ్లేషణలు, వింతలు విశేషాలు, కథలు, నవలలు, సాహిత్య వ్యాసాలు,విమర్శలు, రాజకీయ, సామాజిక విమర్శలు, విశ్లేషణలు, పద్య, వచన, ప్రయోగాత్మక కవితలు, వ్యంగ్య, హాస్య రచనలు, కార్టూన్లు, సినిమా కబుర్లు, విమర్శలు, విశ్లేషణలు, క్రీడారంగ వార్తలు, వ్యాసాలు, విశ్లేషణలు, పుస్తక పరిచయాలు, సమీక్షలు, విమర్శలు, లలిత కళలకు ( చిత్రలేఖనము, నృత్యము, గానము, శిల్పము ) , సంబంధించిన వార్తలు, విశ్లేషణలు, విజ్ఞాన శాస్త్ర పరిశోధనలు సంబంధించిన వార్తలు, విశ్లేషణలు, ఆరోగ్యం, బాల సాహిత్యము వంటి అంశాలతో పాటూ భక్తి అన్న ప్రత్యేక అంశం వుంటుంది. ఈ భక్తి వర్గంలో పలు మతాలను పరిచయం చేసే వ్యాసాలుంటాయి.
ఇక మీదే ఆలస్యం….మేధా మధనం ఆరంభించి కలాలకు పదనుపెట్టండి…తెలుగు సాహిత్య రంగంలో ఒక విశిష్టమయిన నూతన సంచికను ఆవిష్కరించండి…తెలుగు సాహిత్యాన్ని సుసంపన్నం చేయండి…

రచనలు పంపవలసిన మెయిల్ అడ్రెస్:
murali@sanchika.com.

January 16, 2018 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

25ఏళ్ళ ఉత్తమ తెలుగు కథ విశ్లేషణ-27(2)

1998లో ఉత్తమకథలుగా ఎంపికయినవాటిలో తలపాగా స్వగతం ఒకటి. కాట్రగడ్డ దయానంద్ రాసిన ఈ కథ నేను తలపాగాని, అంటూ ఆరంభమవుతుంది. కథ ఆరంభంలోనే గొంతుకేదో అడ్డం పడుతుంది. నేను తలపాగాని, అన్న తరువాత వాక్యం- మోకాళ్ళు దాటని పంచె, ముతక బనీను, బనీను జేబులో నాలుగు పుగాక్కాడలు, మాసిన గడ్డము, మట్టి శరీరము, నెత్తిన కిరీటం…..నేను తలపాగాని…మట్టితోనూ, మట్టిని నమ్ముకున్న జీవుల్తోనూ నా సహచరం….
ఇక్కడ ..కథ తలపాగా స్వగతం. అంటే తలపాగా తనగురించి చెప్పుకోవాలి. కానీ..అది తనగురించి చెప్పుకోవటంలేదు. రైతు గురించి, మారుతున్న రైతుల జీవితం గురించి చెప్తోంది. తలపాగా స్వగతం అంటే అదెలా పుట్టింది? దాని బాధలేమిటి? తలపైన వుండటంలో సాధకబాధకాలు, దాని కష్టాలు, తాను ఎవరి తలపైవుందో వారి వ్యక్తిత్వాన్ని, సామాజిక హోదాని బట్టి పొందే గౌరవం, అవమానాలు ఇలాంటివేవో వుంటాయనుకుంటాం. కానీ ఇక్కడ రచయిత తలపాగాను విభిన్నార్ధంలో, తన సంకుచిత ద్రుక్పథం ప్రకారం వాడటంతో..ఇది తలపాగా స్వగతం కాదు, రైతు ఆత్మకథ అయింది…..దాంతో పేరుతోనే కథ పై అసంతృప్తి మొదలవుతుంది. కథ మామూలుది. ఈ సంకలనంలో ఇలాంటి కథలు ఇంకువిదిలిస్తే చుక్కలెక్కడ పడ్డాయో కూడా తెలియనన్ని….దాంతో..ఒకటి అన్వయదోషం, ఆపై కథలో లోపం,,,దాంతో ఇది ఉత్తమ కథ కాదు కదా, కథగా కన్నా ఒక వ్యాసంగా రాస్తేబాగుండేది అనిపిస్తుంది. పగిడీ సంభాల్ జట్ట అని షహీద్ అనే భగత్ సింగ్ సినిమాలో ఒక పాట వుంది. ఆ పాటలో తలపాగా ను ఆత్మాభిమానానికి ప్రతీకగా చూపి, బ్రిటీష్ వాడి కాళ్ళ దగ్గర రైతు తలపాగా పెట్టటాన్ని బానిసత్వానికి, ఆత్మగౌరవాన్ని వదులుకోటానికి నిదర్శనంగా చూపుతాడు…అలాంటిదేదీ లేదీ కథలో. పైగా…తలపాగాను రైతు ఆత్మగౌరవానికి, ఆత్మాభిమానానికి సంకేతంగా చేయటం పై రచయిత దృష్టి లేనేలేదు. తలపాగా పేరు చెప్పి రైతులు, పంటలు పోవటం..అలవాతయిన అంశాలే కనిపిస్తాయి. దీనికి తోడు పంట పోయినప్పుడల్లా, రైతు నష్టపోయినప్పుడల్లా నేను చచ్చిపోయాను అనటం…రచయిత తలపాగా అని ఏదో ప్రతీకాత్మకంగా చెప్పే బదులు తిన్నగా రైతుల వెత కథ చెప్పేస్తే కనీసం చదవగలిగేవాళ్ళమేమోఅనిపిస్తుంది. ఏరకంగానూ ఈ కథను ఉత్తమ కథగా గుర్తించలేము…నిజానికి కథకు వుండాల్సిన లక్షణాలూ లేని దీన్ని..మెమోయిర్స్ అనవచ్చేమో!!!!
నేలతిమ్మిరి 2001లో ఉత్తమకథలలో ఒకటిగా ఎంపికయింది…ఈ కథకూడా అలవాటయిన పంథాలోనే సాగుతుంది. రైతులు ఆత్మహత్యలు…..అలా అలా…సాగుతుంది. లక్ష్మయ్య అని ఒక రైతుంటాడు. చాలా కష్టాల్లో వుంటాడు. అయినా బోలెదంత డబ్బుపోసి మేనల్లుదిని చదివిస్తాడు. అతడు తన కూతురిని పెళ్ళిచేసుకుంటాడని ఆసపడతాడు. కానీ, పై చదువులకోసం లక్ష్మయ్య డబ్బు సర్దకపోతే మేనల్లుడు వేరేవడి కూతురును పెళ్ళి చేసుకునే ఒప్పందం చేసుకుని డబ్బు తీసుకుంటాడు. దాంతో డబ్బుల్లేక, కూతురి పెళ్లి చెయ్యలేనన్న బాధతో లక్ష్మయ్య ఆత్మహత్య తలపెడతాడు. అది ముందే పసికట్తిన అతని భార్య కూతురు అడ్దుకుంటారు. ఎలాగోలా పిల్లల్ని బ్రతికించుకుంటామని భార్య ధైర్యం చెప్తుంది. కథ అయిపోతుంది. కథ చివరలో భూకంపం వస్తుంది. అది నేలతిమ్మిరి. దాన్ని, ఈ ముగ్గురే గమనించారంటూ కథ ముగిస్తాడు రచయిత..కథ ఆరంభిస్తూనే ముగింపు గ్రహించేయగలిగే కథ ఇది. ఏమాత్రం, ఆసక్తి, కొత్తదనం లేని అలవాతయిన కష్టాల కడగంద్ల కథ ఇది. సంపాదకులు ఇదే సామాజాన్ని ప్రతిబింబించే గొప్ప కథగా భావించినట్తున్నారు. అది వారి దోషం కాదు. వారి దృష్టి దోషం!
గుండ్లకమ్మ తీరాన కథ కూడా అలవాటయిందే..రైతుల భూములను కొని రొయ్యల పెంపకం ఆరంభించాలని పట్నం నుంచి డబ్బులు పట్టుకుని వస్తూంటారు. దాన్ని ఓ రైతు ఎదిరిస్తాడు. భూములన్నీ ఉప్పునీటి కయ్యలవుతాయంటాడు. గూండాలు అతనిపై దాది చేస్తారు. ఏమాత్రం కొత్తదనమూ, ఆసక్తి లేని మామూలు అలవాటయిన కథ ఇది. మార్పును గ్రహించి ఆ మార్పును ఎదుర్కొనేందుకు మానసికంగా సమాజాన్ని సిద్ధం చేసే కథలు రచించిన రచయిత, మార్పు మరణ సద్ర్శం అన్న రీతిలో సంపాదకులు మెచ్చే మూస ఉత్తమకథలు రాసే స్థాయికి దిగజారటం ఈ కథ ప్రదర్శిస్తుంది.
2003 లో ఎంపికయిన ఉత్తమ కథలలో కాట్రగడ్డ దయానంద్ రాసిన అలజడి ఒకటి. ఇది సంపాదకులు చదవకముందే ఉత్తమ కథగా నిర్ణయించే ఆర్ధిక సంస్కరణల దుష్ఫలితాలు, మారుతున్న ఊళ్ళు, ప్రైవేటుపరమవుతున్న కంపెనీలన్నితి దుష్ఫలితాలను హోల్ మొత్తంగా చూపించేసిన కథ ఇది. కథలో నారాయణ అనే ఆయన తన తండ్రికి అనారోగ్యంగా వుంటే చూడాలని ఊరు వస్తాడు. వాళ్ళ నాన్న మైకా గనుల్లో పనిచేసేవాడు. ఇప్పుడు గనులు ప్రైవేత్ పరమయిపోతూ ఉద్యోగులను పట్తించుకోదు. అప్పుడెలావుంది? ఇప్పుడెలా అయింది? మానవ సంబంధాలేమయ్యాయి? అంటూ అన్నిటినీ సంస్కరణలపై నెట్టేసి మార్పుల వల్ల ఇబ్బంది మాత్రం చూపిన కథ ఇది. ఆరంభంలో మార్పును గ్రహించి మార్పుకు తగ్గట్టు మారమని చెప్పిన రచయిత ఈ సంకలనంలోని ఇతర ఉత్తమ కథల రచయితల్లాగే చివరికి మార్పును చూసి భోరు భోరు భేరు భేరు మంటూంటే…ఒక రచయితను తనను తాను మరచిపోయి అందరూ నడుస్తున్న దారిలోకి తేవాలంటే అతని కథలను ఉత్తమ కథలను, ఉత్తమ కథలిలా వుంటాయని, ఇవే ఉత్తమ కథలని చూపి ఆపై సిద్ధాంతం ముసుస్గేసేస్తే..వెయ్యిమందిలో ఒక్కడుగా ప్రత్యేకంగా నిలబడే రచయిత వెయ్యిమందిలో ఒక్కడయిపోతాడు అన్న అభిప్రాయాన్ని బలపరుస్తాయి కాట్రగడ్డ దయానంద్ చివరి నాలుగు కథలు…
ఉత్తమ కథలంటే రైతుల కథలు, పల్లెల్లో మార్పుల కథలు, అణచివేత, అన్యాయాల కథలు, ప్రభుత్వాన్ని, సాంప్రదాయాన్ని వ్యతిరేకించే కథలు మాత్రమే అన్న దురభిప్రాయం తొలిగితేకానీ చక్కని రచయితలు కూడా ఉత్తమ కథలు రాసి కొందరి మెప్పు పొంది సంత్ర్ప్తిపడటం మాని తమ వ్యక్తిత్వం అభిప్రాయాల ప్రకారం తాము రాయాలనుకున్న కథలు రాయరు. అలా రచయిత మనసులోంచి వచ్చిన కథలే పాఠకులకు చిరకాలం గుర్తుండి వెంటాడే కథలు. లేకపోతే….అదిగో రోడ్డు మీది ఇడ్లీ దుకాణం మూసుకుపోయింది ప్రపంచీకరణ వల్ల అని ఫైవ్ స్టార్ హోటల్లో ఏసీలో ఖరీదయిన ఆర్గానిక్ తిండి తింటూ నాయిక వాపోవటమే ఉత్తమ సామాజిక స్పృహకల కథలుగా మిగులుతాయి. రచయితలు కూడా అలాంటి సామాజిక నిస్పృహనే ప్రదర్శించి ఉత్తమ రచయితలైపోవాలని తహతహ లాడతారు.
వచ్చే వ్యాసంలో మధురాంతకం నరేంద్ర కథల విశ్లేషణ వుంటుంది.

January 6, 2018 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

25ఏళ్ళ ఉత్తమ తెలుగుకథ విశ్లేషణ-27(1)

కాట్రగడ్డ దయానంద్ రాసిన 7 కథలు 25ఏళ్ళ ఉత్తమ కథల సంకలనంలో 1990,1994,1995,1998,2001,2002,2003 సంవత్సరాలలో ఉత్తమ కథలుగా ఎంపికయ్యాయి. అవి వరుసగా, కర్రావు, గూడు, పండుటాకు, తలపాగా స్వగతం, నేల తిమ్మిరి, గుండ్లకమ్మ తీరాన, అలజడి. ఈ ఏడు కథలు వరుసగా చదవటం ఒక రకంగా రచయిత రచనా సంవిధానం, ఆలోచనా తీరు, దృక్కోణం వంటి అనేక అంశాలను మనకు చేరువ చేస్తాయి. రచయిత రచనల గురించి ఒక అభిప్రాయానికి రావటంలో తోడ్పడతాయి. ముందుగా ఈ కథలు చదువుతూండగానే అర్ధమయ్యే విషయం….రచయిత ప్రధానంగా గ్రామీణ వాతావరణాన్ని , సమస్యలను తన కథల్లో ప్రతిబింబిస్తున్నాడు. ఇది ప్రధానంగా మన ఉత్తమ కథల సంపాదకులకు నచ్చే విషయం. మరో అంశం ఏమిటంటే…కొన్ని కథలు చదివే సరికి, మిగతా కథలు ఆరంభమవగానే అంతమెలా అవుతాయో తెలిసిపోతూంటుంది. అంటే రచయిత పరిధి చాలా పరిమితమని, ఆ పరిమిత పరిథిలోనే అపరిమితమయిన విభిన్న అంశాలతో రచనలు చేసే బదులు , పరిమితమయిన అంశాలచుట్టే పరిభ్రమించే కథలు రచయిత రచైంచాడు. అంటే ఒక విజయవంతమయిన ఫార్మూలాను అనుసరిస్తూ వచ్చాడు తప్ప మానవ మనస్తత్వంలోని విభిన్న కోణాలనుకానీ, మానవ ప్రపంచంలోని వైవిధ్యాన్ని కానీ రచయిత ప్రదర్శించలేదు, కనీసం, ఉత్తమ కథలుగా భావిస్తున్న ఈ ఏడు కథల్లో!!!!
అయితే, కొట్టొచ్చినట్టు కనిపించేది, రచయిత రచనా సంవిధానం. కథ ఆరంభమ్నుంచి చివరి వరకూ ఆసక్తి కరంగా చదివిస్తుంది. అందుకే, ఈ కథలు చదువుతూంటే రచయిత ఒక చట్రంలో బిగిసిపోయి, తన పరిథిని తానే కుచింపచేసుకోకపోతే, ఎన్నెన్ని అందమయిన కథలు వచ్చేవో, తెలుగు కథా సాహితాన్ని ఎంతగా సుసంపన్నం చేసేవో…..అనిపిస్తుంది.
కర్రావు, చాలా ఆకర్షణీయంగా రాసిన కథ. గోవిందమ్మ అనే ఆమెకు చిన్నప్పుడే పెళ్ళి అవుతుంది. కాపురానికి వచ్చిన పదేళ్ళలో ఆడదిక్కులేని సంసారాన్ని ఒక దారికి తెస్తుంది. ఇంటిని ఒక దారికి తెస్తుంది. ఆమె భర్తకు గవర్నమెంటు ఉద్యోగం వస్తే, బలవంతాన పొరుగూరికి పంపిస్తుంది. అయితే, అక్కడ ఓ అమ్మాయిపై మోజు పడ్డ ఆమె భర్త, నువ్వు బాగాలేవు, నిన్నిడిచి వేరేదాన్ని తెచ్చుకుంటానంటాడు. విషయం పంచాయితీకి వెళ్తుంది. పంచాయితీవాళ్ళు, కూతురు తల్లి దగ్గర కొడుకు తండ్రి దగ్గర వుండాలని తీర్పునిస్తారు. ఇదే సమయానికి కర్రావును అమ్మేస్తారు. దూడనుంచి దాన్ని వేరు చేస్తారు. అయితే, అది అందరినీ ఎదిరించి దూడ దగ్గరకు వచ్చేస్తుంది. అది చూసిన గోవిందమ్మ ఇంటికి పరుగెత్తుకు వచ్చి కొడుకుని లాకుని వెళ్తుంది. దూడను కూడా తీసుకువెళ్తుంది. ఇదీ కథ..కథ చక్కగా వుంటుంది. కథ చదువుతూంటేనే, పశువుకు మనిషికి సామ్యం తెస్తూ ఒక హృదయం ద్రవించే చేదు నిజాన్ని రచయిత అత్యంత ప్రభావితం చేసే రీతిలో సమర్ధవంతంగా ప్రదర్శిస్తున్నాడని అర్ధమవుతుంది. ఈ కథ 1990 నాటిది. ఫెమినిజం కథలు వేళ్ళూనుకుంటున్న కాలం అది. ఇలాంటి ప్రతిభావంతులయిన రచయితలు అత్యంత సమర్ధవంతంగా రాసిన ఇలాంటి కథలు భవిష్యత్తులో ఫెమినిజం కథలు రాసే రచయితలకు ప్రేరణగా నిలిచాయి. అయితే, ఈ తొలి తరం రచయితలలో ఉన్న ఆలోచన, అవగాహన, ఆర్తి వంటివి లేని తరువాత ఫెమినిస్టు రచయితలు ఫెమినిజం అంటే బరితెగింపు, పురుషద్వేషం, పీరియడ్ గురించి చర్చించటం, అక్రమ సంబంధమే అసలు సంబంధం , ఎంత విశృంఖలత్వం చూపితే అంత స్వేచ్చ అన్నట్టు కథలు రాసి, మహిళలకు జరిగే అన్యాయాలను విస్మరించారు. ఆత్మగౌరవం, ఆత్మవిశ్వాసం అన్న అంశాలను వదలి ఫెమినిజాన్ని తప్పుత్రోవపట్తించి అభాసుపాలు చేశారు. అందుకే, అలాంటి కథలు ప్రమాణికత సాధించటానికి దారిని సుగమంచేసిన రచన ఇది అనిపిస్తుంది. ప్రతిభావంతుడొక దారి చూపిస్తాడు. ప్రతిభలేకున్నా ఆశవున్న వాడు, ఆ దారిని మళ్ళిస్తాడు. దాంతో గమ్యం మారుతుంది. అందుకే, ఇలాంటి తొలి తరం ఫెమినిస్టు రచయితల కథలను పునశ్చరణ చేసుకుంటూంటే, దారి మళ్ళిన వారికి దారి గుర్తుకురాకున్నా( ఎందుకంటే ఆ దారిలోనే వారికి పేరొచ్చింది కాబట్టి) తరువాతి తరాలకయినా అసలు లక్ష్యం తెలిసే వీలుంటుంది.
గూడు కథకూడా పల్లెవాతావరణికి సంబంధించిందే. ఈ కథ విచ్హిన్నమవుతున్న సమిష్టి కుటుంబ వ్యవస్థ తొలిదశలోని సంఘర్షణలను, సందిగ్ధాలను, వ్యక్తులలోని ఆశలను, నిరాశలను చక్కగా ప్రదర్శిస్తుంది. ఇప్పుడంటే ఇలాంటి కథలు అలవాటయిపోయాయి కానీ, 1994లో ఇలాంటి కథ రాయటమంటే, తన చుట్తూ వున్న సమాజాన్ని దర్శిస్తూ అందులోని ధోరణులను, మనుషుల మనస్తత్వాల్లోని మార్పులను అర్ధంచేసుకుంటూ, భవిషయత్తులో జరగబోయే పరిణామాలను ఊహించి ప్రదర్సించిన పయనీర్ కథలలో ఈ కథను కూడా ఒక కథగా పరిగణించవచ్చు. ఎందుకంటే ఆకాలంలో విచ్చిన్నమవుతున్న సమిష్టి కుటుంబ వ్యవస్థను రచయితలు ప్రదర్శించినా, చివరలో ఉపన్యాసాలిచ్చి, సమిష్టి కుతుంబాన్ని సమర్ధించేవారు. వేరు వెళ్ళిన వారు తప్పు తెలుసుకుని పశ్చాత్తపపడటం చూపేవారు. ఇందుకు భిన్నంగా మార్పును గ్రహించి కుతుంబ విచ్చిత్తి తప్పదని మార్పుకు సిద్ధంగా వుండాలని మార్పుతో రాజీపదటం చూపిన అరుదయిన కథ ఇది. ఒక రైతు కుతుంబంలో కొడుకులు కోడళ్ళ ఆకాంక్షలు, అసూయలు భయాలను చూపుతూ ఆ ఇంటి పెద్ద అయిష్టంగానే ఆస్తుల పెంపకానికి ఒప్పుకోవటం కథ. కథ చక్కగా అందరి ద్రుక్కోణాలనూ ప్రదర్శిస్తుంది. ముఖ్యంగా రచయిత ఒకరి వైపు తీసుకుని తీర్పు చెప్పటం లేకపోవటం కథ విలువను పెంచుతుంది. రచయిత సానుభూతి ఇంటి పెద్దవైపు వున్నా….మార్పు అనివార్యం అని గ్రహించటంతో పాత్ర పెద్దరికం నిలుస్తుంది. పాత్ర ఎలివేట్ అయింది.
పండుటాకు కూడా ఇప్పుడు అలవాటయినా, 1995 నాటి దృష్టితో చూస్తే…చేదు నిజాన్ని చక్కగా ప్రదర్శించిన కథ. ఇంట్లో అత్తగారు కోడలికి భారం. కొడుకు ఎంత బ్రతిమిలాడినా ఆమె ఊళ్ళోని ఇంత్లో ఒంటరిగా వుంటుంది. అనారోగ్యంగా వున్నప్పుడు కొడుకు దగ్గరికి వస్తుంది. ఇంకో కొడుకు దగ్గర వుండదు. ఇది కోడలికి కోపం. ఈసారి అనారోగ్యంతో వచ్చినప్పుడు వైద్యం చేయించే డబ్బులు కూడా కొడుకు దగ్గరవుండవు. ఇది ఆమె గ్రహిస్తుంది. అయినా కొడుకు ఆమెకు వైద్యం చేయించాలని ఆరాటపడతాడు. ఆమె కోలుకున్నట్టే కోలుకుంటుంది. తెల్లారి అందరూ లేచి సూసే సరికి ఆమె వుండదు. ఇంత్లో తలగడపక్కన సాంబ్రాణీ వెలుగుతూంటుంది. ఇదీ కథ. కథ చక్కని కథ. పాత్రల వ్యక్తిత్వాలనూ, ప్రేమలను, నిస్సహాయతలను రచయిత చక్కగా ప్రదర్శించాడు. నిజానికి ఈ మూడు కథలు కథలు కావు, జీవితాలు. సామాజిక జెవాన పరిణామక్రమంలో తమ ప్రమేయంలేకుండానే రూపాంతరం చెందుతున్న మానవ సంబంధాలు, మానవ మనస్తత్వాల చిత్రణ ఈ కథలు అనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా 1990 నుంచీ దేశంలో ఆరంభమయిన పెను మార్పులు మానవ సంబంధాలపై చూపిస్తున్న ప్రభావాన్ని ప్రదర్శించిన కథలివి. భవిషయత్తులో అనేకులిలాంటి కథలు రాశారు. కానీ, మార్పు సంభవిస్తున్న సమయంలోనే, మార్పులింకా గట్టి పడి నిర్దిష్టమయిన రూపం దాల్చకముందే మార్పు ఫలితాలను పసికట్టి ప్రదర్శించిన కథలుగా ఈ మూడు కథలు మిగిలిపోతాయి.
ఈ మూడు కథలు కాట్రగడ్డ దయానంద్ లోని అత్యంత సృజనాత్మకము, సున్నితము, ఆలోచనాత్మకమయిన రచయితను మనకు పరిచయం చేస్తాయి. ఈ కథలను ఉత్తమ కథలుగా భావించటంలో కానీ, మార్పు ఆనవాళ్ళను పసికట్టి రూపాంతరం చెందుతున్న సామాజిక స్వరూపాన్ని చిత్రించిన దార్శనిక కథలుగా కానీ భావించటంలో అభ్యంతరం వుండదు.
మిగతా కథల విశ్లేషణ వచ్చే వ్యాసంలో…

December 31, 2017 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

25ఏళ్ళ ఉత్తమ కథల విశ్లేషణ-26

జాన్సర్ చోరగుడి రాసిన మూడు కథలు 25ఏళ్ళ ఉత్తమ కథల సంకలనాలలో ఎంచుకున్నారు. అవి: 2003లో మట్టిపక్షులు, 2005లో కడలూరు వెళ్ళాలి ఒక నీలిమ కోసం, 2007లో దీనికి పాత సాఫ్ట్ వేరే పనిచేస్తుంది.
మట్టిపక్షులు ఆలోచింపచేసే రచన. అట్టడుగు వర్గాలవారు తమ వృత్తులను వదిలి, చదువుకుని సామాజికంగా ఎదుగుతూన్నామని భావిస్తూంటారు. కానీ, వారు ఎంత ఎదిగినా, వారిని అణగద్రొక్కిన వారు ఇంకా పైకెదుగుతూంటారని, ఇంతకుముందు, తన తాత పాలేరుగా పనిచేసినవాడి కొడుకు ఫాక్టరీలో తన కొడుకు ఉద్యోగిగా చేరటాన్ని గమనించిన ఒక వ్యక్తి ద్వారా ప్రదర్శించారు రచయిత ఈ కథలో. అంజయ్య తాత దావీదు నౌకరీ చేసింది పెదరామ కోటయ్య దగ్గర. అంజయ్య తండ్రి నౌకరీ చేసింది రామకోటయ్య దగ్గర. చినరామకోటయ్య బంధువుల కంపెనీలో అంజయ్య కొడుకు ఉద్యోగంలో చేరతాడు. అంజయ్యతో కలసి చదివిన దుర్గాప్రసాద్ కొడుకు పెట్టిన కాలేజీలో అంజయ్య కూతురు చేరుతుంది. దీని ఆధారంగా అంజయ్య కొన్ని తీర్మానాలు చేస్తాడు. అదేమిటంటే ఒకప్పుడు అందనివి ఇప్పుదు అందుతున్నాయి…దానికి కారణం ఇప్పుడవి పెద్దలకు పనికిరానివి కావటమే. అంటే అప్పుడూ ఇప్పుడూ తాము ఇతరులకు పనికిరానివి పొందుతున్నారు. అప్పుడు పాలేరయితే, ఇప్పుడు ఉద్యోగి అంతే తేడా!!! అప్పుడు డేనియల్ అనే ఒక మిలటరీవాడు కలసి అంజయ్యకు ఒక లెక్చరిస్తాడు.
మొదటి నుండీ సేవలకే పరిమితమయిపోయిన మనం యాంత్రిక ప్రత్యామ్నాయాలు వచ్చాక వీధిన పడిపోలేదా? మన సామాజిక వర్గాల్లో ఇంకా డెబ్భయ్, ఎనభయ్ శాతం మంది ఈ అస్తిత్వపోరులో దిక్కుతోచక కొట్టుమిట్టాడుతూండగా, వారిమధ్య విద్యావంతులయిన మన ఈ తరం యువత పోషించాల్సిన బాధ్యత లేదా? అని అదుగుతాడు. చివరికి అంజయ్య తన కుటుంబంలో మరొక తరం తన వృత్తిలోనే వుండాల్సిందని….ఇదీ కథ..
నిజానికి దీన్ని ఒక కథగా భావించటం కష్టమే…అంజయ్య పాత్రలేకపోతే కొన్ని ఆలోచనల కలగలుపు అని పొరపడాల్సివస్తుంది. ఒక భాగమంతా అంజయ్య పడ్డ కష్టాలు, కొడుకు కూతుళ్ళను చదివించే బాధాలు, ఇతరులకవసరంలేనివే తమకు దొరుకుతున్నాయని గ్రహింపు…రెండవ భాగంలో డేనియల్ ఒక లెక్చరిచ్చి, విద్యావంతులయిన దళిత యువకులు గ్రామాలకు వెళ్ళి ఇంకా చైతన్యం లేని వారిని చైతన్యవంతులను చేయాలని సూచిస్తాడు. చివరలో అంజయ్య ఇంకో తరం కుల వృత్తిలో వుంటే బాగుంటుందనుకుంటాడు. అంటే మొత్తంగా చూస్తే ఇది ఒక కథ అనేకన్నా కొన్ని సంఘటనలు ఆలోచనల కలగలుపు అనిపిస్తుంది. అయితే, పైకి వచ్చిన వారు క్రిందనే వున్నవారూ పైకి రావటానికి చేయూతనివ్వాలన్న ఆలోచన చక్కనిది. నిజానికి ఇప్పుడు ఫేస్ బుక్ లో చూస్తూంటే రచయిత చెప్పినమాటల విలువ తెలుస్తుంది. విద్యావంతులయి చక్కని ఉద్యోగాలు సంపాదించి, పెద్ద స్థాయిలో వున్నవారు చేసేదేమిటంటే ఫేస్ బుక్ లో హిందీ ధర్మంపై విషం చిమ్మటం..అంతే తప్ప గ్రామాలలో అసలు తమకు సౌకర్యాలున్నాయని తెలియనివారికి తెలియచెప్పి వారు పైకివచ్చేట్టు చేసేబదులు, అంబేద్కర్ పేరును పదే పదే ప్రస్తావింఛటం, మనువును హిందూ ధర్మాన్ని తిట్టం..దాంతో తామేదో ఉద్ధరించేస్తున్నట్టు ఫీలయిపోవటం చూస్తూంటే వారంతా సరిగా ఉడికీ ఉడకనిదయినా ఈ కథను చదివి అర్ధం చేసుకుంటే మంచిదనిపిస్తుంది. అయితే…ఈ కథను ఉత్తమ కథగా ఆమోదించటం కష్టం….కొన్ని ఆలోచనలు, కొన్ని సంఘటనలు ఉత్తమ కథ అయితే ఇది ఉత్తమ కథ అవుతుంది.
కడలూరు వెళ్ళాలి ఒక నీలిమ కోసం కథ లాగా అనిపిస్తుంది. కానీ ఎందుకో కోహరెన్స్ వున్న కథలాగా అనిపించదు. కథలో ఎక్కడో అర్ధం కాని ప్రతీకలున్నాయేమో అనిపిస్తుంది. కానీ, అవేమిటో అర్ధం కావు. టూకీగా కథ చెప్పాలంటే ఉప్పెన వస్తుంది. అందరూ మునిగి పోతారు. శవాలను ఒక చోట తెచ్చి వేస్తూంటారు. కథ చెప్పే ఆయన భార్య కూతురు కొట్టుకుపోతారు. భార్య శవం దొరుకుతుంది. కూతురు బ్రతికివున్నట్టు తెలుస్తుంది. ఆ వార్త చదివిన ఒక పిల్లలు లేని ఆయన పిల్లను దత్తత తీసుకోవాలని వెళ్తాడు. ఇదీ కథ.. ఏమాత్రం కదిలించలేదీ కథ. చెప్పదలచుకున్నది సూటిగా స్పష్టంగా కథను చెప్పివుంటే బాగుండేది. అలాకాక పోవటంతో ఎవరో కొందరు మేధావులకు తప్ప ఇతరులకు అర్ధంకాని పరిస్థితి నెలకొంది.
దీనికి పాత సాఫ్ట్ వేరే పనిచేస్తుంది ఒక్క ముక్కలో చెప్పాలంటే కథ కాదు. కొన్ని సంఘటనలు కొన్ని చర్చలు…పుస్తక ప్రచురణ గురించి, పుస్తక పథనం గురించి…అంతే….మాధ్యలో బుచ్చిబాబు కథలు రచనల గురించిన చర్చలు…అన్ని సమస్యలకు, ముఖ్యంగా మానవ సంబంధాల సమస్యలకు పుస్తకపఠనమే పరిష్కారం అని తీర్మానిస్తాడు రచయిత. ఇదొక వ్యాసంలా, ఉదాహరణలో, తర్కాన్ని ఉపయోగించి రాస్తే బాగుండేది. ఇది కథ మాత్రం కాదు. ఒక వ్యక్తి 20ఏళ్ళ తరువాత విజయవాడ వస్తాడు. తనకు పుస్తక పఠనం అలవాటుని పెంచిన సముద్రాలును కలుస్తాడు. అతడు ఇంకొక పబ్లిషర్ని కలుస్తాడు. అతనింకోకరిని కలుపుతాడు. ఆయన కూతురు విదేశాలో వుంటుంది. ఆమె పెళ్ళి ప్రసక్తి వచ్చినప్పుడు అబ్బాయికి చదివే అలవాటుందా? అని అడుగుతుంది. దాంతో, చదివే లవాటే అన్ని సమస్యల పరిష్కారం అని తీర్మానిస్తారు. అదీ కథ…
ఈ మూడూ కథలని ఒప్పుకోవటం కష్టం. ఉత్తమ కథలనటం ఇంకా కష్టం. కొన్ని ఆలోచనలు, కొంత బుచ్చిబాబు సాహిత్య విశ్లేషణ…అంతే…
వచ్చే వ్యాసంలో కాట్రగడ్డ దయానంద్ కథల విశ్లేషణ వుంతుంది.

December 10, 2017 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

25ఏళ్ళ ఉత్తమ తెలుగు కథ విశ్లేషణ- 25(3)

2000లో ఉత్తమ కథగా ఎంపికయిన నోరుగల్ల ఆడది కథ కూడా ఉమామహేశ్వర రావు ఇతర కథలకు మల్లే చదివించేదిగా వుంటుంది. కానీ, చివరికి లాజికల్ గా వుండక, పలు సందేహాలను కలిగిస్తుంది. అసంతృప్తిని మిగులుస్తుంది. ఈ కథ టూకీగా చెప్పాలంటే, వేశ్యల కథ. విజయమ్మ స్వర్ణ అనే ఇద్దరు వేశ్యావృత్తిలో వుంటారు. కానీ, తమ డిగ్నిటీని కాపాడుకుంటూంటారు. వేశ్యలందరి భూములను మునసబు కాజేస్తాడు. కానీ, స్వర్ణ మాత్రం అరచి నోరుపెట్టుకుని భూమిని కాపాడుకుంటుంది. అదీ కథ. అయితే, రచయిత కథను చెప్పిన విధానం ఇబ్బంది కలిగిస్తుంది. ఫ్లాష్ బాక్, ఫార్వార్డ్, ఫ్లాష్ బాక్, ఫార్వార్డ్…అంటే గతం, వర్తమానం, మళ్ళీ గతం వర్తమానం ల నడుమ కథ చెప్తూ, గత వైభవాన్ని చూపుతూ, వర్తమానంలోని దుస్థితిని చూపుతూ కథ సాగుతుంది. అయితే, ఈ టెక్నిక్ ఈ కథకు వాడాల్సింది కాదు. ఉదాత్తమయిన అంశాలకు, ఇప్పటి దుస్థితి, ఒకప్పటి వైభవం వెనువెంటనే చూపిస్తూంటే పాఠకుడి మనస్సు వైభవానికి పొంది, దుస్థితికి క్రుంగేట్టుంటే ఈ రీతిని కథ చెప్పటం పండుంతుంది. అలాకాని పక్షంలో విసుగు కలిగిస్తుంది. అయోమయాన్ని కలిగిస్తుంది. వేశ్యలయినా ఒకడికే లాయల్ గా వుండటమూ చూపిస్తాడు రచయిత.కానీ పాత్రలతో కనెక్ట్ కావటానికి ఈ టెక్నిక్ అడ్డువస్తుంది. దాంతో కథ వెల్లకిల్లాపడుతుంది. ఏదో గొప్ప కథ చదవబోతున్నామనుకున్న పాఠకుడు చతికిలపడతాడు.
ఆంగ్లంలో జాన్ ఫొవెల్స్ అనే ఆయన ఈ టెక్నిక్ ను బహుచక్కగా వాడేడు. ముఖ్యంగా ఫ్రెంచ్ లెఫ్టినెంట్స్ వొమెన్ అనే నవలలో ఆధునిక ప్రేమ జంట ప్రేమను ప్రాచీన కాలంలోని ప్రేమ జంట ప్రేమ తో పోలుస్తూ,, వారి కథను సమాంతరంగా నడుపుతాడు. ప్రేమ భావనలోని సార్వకనీనతను, సమాజాల్లో ప్రేమ భావన పై వున్న అపోహలను సమాంతరంగా చూపుతాడు. చాలా గొప్ప నవల అది. దాన్ని అదే పేరుతో సినిమాగా కూడా తీశారు. అంటే, ఈ టెక్నిక్ వాడాలంటే సరయిన సబ్జెక్ట్ అవసరం. అది లేనప్పుడు టెక్నిక్ వుంటుంది..కథ వుండదు.
2004లో వుత్తమ కథగా ఎంపికయిన ఉమామహేశ్వరరావు కథ వొంటేపమాను. ఇదీ ఇతర కథల్లాగే ఆసక్తికరంగా చదివిస్తుంది. కానీ, చివరికి అర్ధంలేనిదిగా, ఇల్లాజికల్ గా అనిపిస్తుంది. ఇది బంగారమ్మ కథ. ఆమెకు ఊళ్ళోని పెద్దతో సంబంధం వుంటుంది. కానీ, అతనికి ఇస్తుందే తప్ప తీసుకోదు. అతడిని కష్టాల్లోంచి గట్టెక్కిస్తుంది. ఊళ్ళో అందరికీ అండగా వుంటుంది. అందరి గౌరవమన్ననలు పొందుతుంది. బంగారమ్మని నమ్ముకుని బాగుపడ్డోళ్ళేకానీ, ఆ యమ్మ యువుర్నీ నమ్ముకుని బతకలా, యేనాడూ యెవురి కష్టానికీ ఆసి పడలా…యేదో తనకు కలిగిందే తినింది. వికరికి పెట్టింది..అంటారందరూ. అయితే, ఊళ్ళో సబ్ స్టేషన్ పెడతారు. పోలీసులు ఆ ప్రాంతంలోని వేస్యలందరినీ లాకుపోయి అవమానిస్తూంటారు. అడ్డుపడ్డ బంగారమ్మనీ కట్టేసి తీసుకుపోతారు. బంగారమ్మ ఆత్మహత్య చేసుకుంటుంది. అప్పటినుంచీ ధైర్యంగా ఎవరయినా ఎదురుతిరిగితే బంగారమ్మ కానీ పూనిందా అని అడుగుతూంటారు. ఇదీ కథ. కథ చదువుతూంటే బంగారమ్మ పాత్రని బాగానే అభివృద్ధి చేస్తూన్నట్టు అనిపిస్తుంది. అంతలోనే ఆత్మహత్య చేసుకున్నట్టు చెప్పటంతో ఆ పాత్ర అర్ధవిహీనమైపోతుంది. అంత ధైర్యం కల ఆమె ఎదురునిలచి పోరాడినట్టు చూపివుంటే అది ఆ పాత్ర వ్యక్తిత్వానికి తగ్గట్టు వుండేది. ఆత్మహత్య పిరికివాడి పని. ఆ పని చేసిన ఆమెను ధైర్యానికి ప్రతీకగా తీసుకోమనటం అర్ధవిహీనం..ఇక్కడ అప్రస్తుతమయినా ఒక విషయం ప్రస్తావించుకోవాల్సివుంటుంది. ఇటీవలి కాలంలో కొందరి పద్మావతి సినిమా వివాదాన్ని పురస్కరించుకొని..రాజపుత్ర స్త్రీల జౌహార్ గురించి అనుచితంగా వ్యాఖ్యానిస్తున్నారు. జౌహార్ కీ, ఆత్మహత్యకూ చాలా తేడా వుంది. జౌహార్ ఆత్మాభిమానంతో ఆత్మగౌర్వం నిలుపుకోవటం కోసం చేసిన వీరోచితమయిన కార్యం. ఆత్మహత్య, మానసిక దౌర్బల్యంతో, నిరాశలో వచ్చిన తెగింపువల్ల జరిగే పిరికి పని . ఈ రెంటికీ తేడా గుర్తించలేని స్థితిలో వుంది మనసమాజమే కాదు, తెలివైన వారిగా భావించుకునే మేధావులుకూడా అని ఈ కథ నిరూపిస్తుంది. పైగా, ఈ కథలో పోలీసులపై విసురువుంది. వారి రాక్షసత్వాన్ని చూపటం వుంది. బహుషా అందుకని సంపాదకులకు ఈ కథ నచ్చివుంటుండి.
ఉమామహేస్వరరావు కథలు చదివిన తరువాత , ఒక మనచి రచయిత, రంగుటద్దాలలో ప్రపంచాన్ని చూస్తూ, సిద్ధాంతాల పరిమితుల్లో సృజనను ఇముడ్చాలని ప్రయత్నించటంవల్ల ఎన్నో మంచికథలు రాబోయి దారిమళ్ళి సముద్రంలో కలవాల్సిన నది, ఎడారిలో ఎండిప్పయినట్టు అనిపిస్తుంది. ఇలాంటి కథలను ఉత్తమ కథలుగా ఎంచుకున్న సంపాదకులూ, జర్నలిస్ట్ రచయిత, తమ ఉద్యమంలోనివాడు కాబట్టి ఏమి రాసినా పొగడే వందిమాగధభట్రాజభజనబృందాలు ఈ రచయితను ఎడారివైపు దారిమళ్ళించినవారు. తెలుగు సాహిత్యంలోని ఒక దుస్థితికి చక్కని ఉదాహరణ ఈ కథలు.
వచ్చే వ్యాసంలో జాన్సన్ చోరగుడి కథల విశ్లేషణ వుంటుంది.

November 29, 2017 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized