Archive for June, 2008

భవిష్యత్ ఇంధనాలు

నిన్నటి వార్త దినపత్రిక ఆదివారం అనుబంధంలో నేను రాసిన “భవిష్యత్ ఇంధనాలు” అనే ముఖచిత్ర కథనాన్ని ఇక్కడ చదవండి. bhavishyattu-indhanaalu
ఈ pdf రూపాన్ని వార్త వారి వెబ్‌సైట్ నుంచి తీసుకోడమైనది. వారికి నా ధన్యవాదాలు.   చదివి, మీ అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.

 

June 23, 2008 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

నేను పాండురంగని చూచి తరించితినీ!

ఏ పూర్వ జన్మ పుణ్యమో,ఎన్ని నోముల ఫలమో అత్యంత సృజనాత్మక,ఉన్మత్త ఊహాశాలురకాలవాలమయిన తెలుగుసినిమాలు చూసి తరించు భాగ్యము నాకు కలిగినది. అందునా,భక్తి తత్వ విచారాత్మకమయిన భావ మోహపారవశ్యమునొందించు అపూర్వ కళాఖండాలను ఖండ ఖండాలుగా, తుండ తుండాలుగా తృంచి ఉప్పు కారంతో పాటుగా విదేశీ సినిమాలందించు మాల్ మసాలాలతో,స్వంత పాశవిక ప్రవృత్తీ జనితాలయిన కామ వికార కుకార టక్కు టమారాది ఐంద్రజాలికా  సహిత అర్ధరహిత దుర్భర కువినోదాత్మకయిన దృష్యమాలాతోరణాల నిలయమయి, తర్కమే మర్కటమై, మస్తకము చెదలుతిన్న పుస్తకమై, ఆధునికాధునిక భావజాల విలయమై,విలయ ప్రళయ వికృత తాండవాలయమయినటువంటి,అసమాన,అప్రమేయ,అద్వితీయ,అచింత్యమగాధమమేయ మయిన తుచ్చకళాప్రదర్శనలను చూసి తరించు ఈ భాగ్యం కోసం ఎన్నెన్ని జన్మల నోములు పున్యాలూ చేసుకొన్నానో!ఒక్క రెండుగంటల సినిమాతో జన్మ జన్మాల బూజును దులిపేంత శక్తి వంతమయిన సినిమాలను నిర్మిస్తున్న మన కళాకారుల కళాకౌశలమెంత అద్భుతమో!ఒక్క రెండు గంటలలో గత జన్మల జ్ఞాపకాలను తాజా చేసి,ఎందుకొచ్చిన పాడు మానవ జన్మము,హాయిగా పక్షినో,పిల్లినో,బల్లినో అయితే కృత్రిమ ఆనందాల వెంట పడేవేలుండదుకదా అన్నంత దుర్భర వైరాగ్య భావనలు కలిగిస్తున్న మన కళాకారుల కళా ప్రదర్శనమెంత గొప్పదో కదా!
నిన్న పాండురంగడను కదిలే బొమ్మల చిత్రా విచిత్ర విన్యాస ప్రదర్శనకు వెళ్ళితిని.సినిమాను చూచు సరికి నాకేదో అయినది.నా డెందము అమందానందకందళిత హృదయారవిందమయి,భావావేశ సంజనిత వెర్రి పదింతలయి నన్ను ఉక్కిరి బిక్కిరి చేయిచున్నది.ఆహా,అది సినిమాయా,సినీ మాయా,ఓసి నీ మాయా,మాయ నీ మాయ నను మాయ చేసి మాయని గాయము చేసినది.ఆ గాయము మెదడులో కలిగినదా?తనువులోని అణువణువులో కలిగినదా ?లేక నా ఆత్మ లోలోపల గాయమయినదా?అర్ధమగుటలేదు.నా ప్రమేయము లేకుండా నా నోటి వెంట వ్యర్ధ ప్రేలాపనల ఆలాపనల విలాపానలకీలలు వెలువడుచున్నవి.  అవి అక్షర రూపము ధరించి బిర బిర జాలువారుచున్నవి.
పాండురంగని మొదటి దృష్యములో ఒక ముసలి నాస్తికుడు ఆస్తికుని వేశము ధరించి రంగా నువ్వు దొంగా అంటూ ప్రాస సహితంగా దూషిస్తాడు.ఆ అనందం నుంచి తెరుకొనేలోగా నాస్తిక పుత్రాధముడు తండ్రి అడుగుజాడలలో నడుస్తూ కృష్ణుడు చేసే మంచి పనులను విడిచి రాసలీలలనే ఆదర్శముగా తీసుకుంటూ,మానాధములు క్ర్ష్నుని ఆదర్శముగా తీసుకొన్న కలిగే అనర్ధాలను ప్రదర్శిస్తాడు.క్ర్ష్నుడు ప్రపంచాన్ని తప్పు దారిపట్టిస్తున్నాడని నిరూపిస్తాడు.బాలుడిగా నున్నపుడే ఇంత ఘోరముగా ప్రవర్తించినా ఆ వీర నాస్తిక షిఖామణి ఎదిగిన తరువాత కృష్ణుడే సిగ్గుపడి మాటి మాటికీ దిగివచ్చే రీతిలో వుంటాడని వేరే చెప్పనేల?
ఆహా,మన కళాకారులెంత ఊహా శాలురో!పాత కాలమునందు మహిళలను పరదా చాటున బంధించి వుంచేవారు.ఆ ధునిక కాలమున మహిళలు బంధనాలు తెంచుకుని,విశ్రుంఖలముగా ప్రవర్తించుచూ తమ స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటిస్తున్నారు.అది రంగని పాత్రద్వారా కసి కసిగా చూపినారు.పెళ్ళి చేసుకోరా పిల్లవాడా అంటే,ఆధునిక భావజాల యువకునిలా ఇల్లువదలి పారిపోయి,కనబడ్డ అమ్మాయితో ఎటుల వీలు దొరికిన అటుల,ఎంత వీలు దొరికిన అంత శృంగార కేళీ విలాసాలు జరుపుతాడు.అంతటితో అయిపోలేదు,తానేయే ప్రాంతాల అమ్మాయిలతో ఎలా ఎలా ఏమేమి చేశాడో పాట రూపమున ప్రజలందరికీ ప్రకటిస్తాడు.యువతులను పూలతో పళ్ళతో(fruits,teeth) మోదుతూ తన ప్రావీణ్యాన్ని అందరికీ చెప్పుకుంటూ తిరుగుతాడా మగవాడు.వొట్టికుండ శబ్దముచేయును,చేతకాని వాడు మాట్లాడును,కొంచెమున్న కొండంతలు చేసి చెప్పును,లేని దాన్ని అందరికీ చూపి సంత్ర్ప్తి పడును అంటుంది మానసిక శాస్త్రం.ఈ సినిమా దర్శకుడికింకనూ వివాహము కాలేదు.కావున,స్వాభావికముగా రతికేళీ పయిన అధిక కుతూహలముండును.ఆ కుతూహలమునంతయూ.రంగని పాత్ర ద్వార,ఆ పాత్ర తుచ్చ ప్రవర్తన ద్వార ఆయన తీర్చుకుని సంతృప్తిపడినాడేమోనని మానసిక శాస్త్ర నిపుణులననినారు.ఏది ఏమయిననూ ఈ పాటలో రతి,రతిలో పాటలు సెన్సారు వారిని పారవశ్యాంబుధిని ముంచి నిర్వీర్యులను చేసినదని తెలియుచున్నది. ప్రచీన బంధనాలు తెంచుకున్న ఆధునిక  యువతులందరూ తమ లైంగిక తృప్తులకోసము ఆ కాలములో సమరము,స్వయంప్రకాషూలు లేని కారణాన రంగని చుట్టూ మూగుతారు. ఇది మన సమాజమున సకల రుగ్మతలకూ కారణమయిన తుచ్చ బ్రాహ్మణులకాగ్రహము కలిగించును.ఎప్పటిలాగే వారంతా కబాబ్మే హడ్దీలలాగా ఎవరినీ ఆనందించనీయరు.తాము ఆనందించరు. పోయి,నాయకుడి నాస్తిక తండ్రితో కంప్లయింటు చేస్తారు. ఆయన మొసలి కన్నీళ్ళు కార్చి కొదుకును మందలించినట్టు చేసి రెచ్చగొడతాడు.
మరచితిని ఈ సినిమాలో బ్రాహ్మణులు తిండిపోతులను సిద్ధాంతమును నిరూపించుతూ ఒక తిండిపోతు బ్రాహ్మణుడుడుండును.ఆయాన గంధమును నాకి మనలను ఆనంద పరచును.దేశమున తిండి అంతయూ ఎవరు తినేస్తున్నారో మరో సారి మనకు హాస్యముగా తెలియును.నవ్వి నవ్వి కంట నీరు పొంగును.
ఇక,ఈ చిత్ర విచిత్ర చిత్రమునందు నాయిక బహు దొడ్డ నాస్తికురాలు.ఆమెకు కోంత మతి భ్రమణము కలదు.అయిననూ,ఆమె కిట్టూ కిట్టూ అంటూ కృష్ణుని దూషించును.చూచు వారు భక్తి అని భ్రమ పడుదురు.కానీ ఆ భక్తి లో ఎంతయో రక్తియున్నది.కృష్ణుని తలలో మంటలు వచ్చును.అప్పుడామె మంతెన సత్యనారాయణరాజున కాదర్శమవు రీతిన ప్రకృతి వైద్యము చేయును.ఆమెకాలికంటిని ధూళి రాసిన తల మంటలు తగ్గునని వికారాకారముతో వికృతముగా,గౌరవశూన్యంగా,ముగ్గురుపిల్లల తండ్రికి తాతలా కనిపించు నారదుడు చీప్పును.దాంతో విజృంభించిన ఆ పరమ నాస్తికాస్తికనవలా శిరోమణీరత్నము,కసికసిగా బురదలో పేడలో కాలిని రాసి రాసి,పాతాళమునందు పేరుకునివున్న పాతకాలాన్నిటినీ తన కాలికి పూసుకొని,ఆ ధూళిని చేతితో కస్సున గీచికోని కృష్ణ విగ్రహమునకు పూయును.ఆ దుర్గంధభూయిష్ట,సర్వపాతక సహిత ధూళి కృష్ణుని తల మంటలు తగ్గించును.తగ్గకున్న ఆమె ఇంకేమేమి ఎక్కడెక్కడనుంచి తీసి,పూయునో అని భయప్పడినట్టున్నాడు భగవంతుడు.ఎంతయినా,మనిషి ఊహకు అంతులేదు కదా!ఇకనుంచీ మన ప్రకృతి వైద్యులు యువతి పాదధూళీ లేపనాలు తయారు చేసి సకలరోగాలు తగ్గింతురనుటలో సందేహము లేదు.ఆమెకు ఒకరోజు కలలో కృష్ణుడు కనబడి,నీ పాదలేపనాలు పూసి నా తల తీసినావు.పోయి ఆ నాయకుడి పనిపట్టుమూ అని చెప్తాడు.అతడు అమ్మాయిల వెనక పడి ఎయిడ్సు రోగము తెచ్చుకొన యత్నించుచున్నాడు.గతములో కాసనోవా యను మహానుభావుడి రికార్డు బద్దలుకొట్టాలని చూచుచున్నాడు.వాడి యజ్ఞము భంగము చేయుము అని ఆదేశిస్తాడు.ఎంతయినా భగవంతుడికి ఎవరూ పైకి వచ్చుట నచ్చదుకదా.అందరి యాగాలనూ భగ్నం చేస్తాడు.దాంతో ఈ వనిత కిట్టునిమీద ఆనపెట్టి నాయకుడి ఇల్లు చేరును.
ఆహా,ఆధునిక మహిళలు సిగ్గుపడేరీతిలో తన మొగుడిని ఎంచుకోవటమేకాదు,వాడి ఇంటిముందు తిష్టవేసి దొంగ కొంగ జపాలుచేసి తొడగొట్టి సవాల్చేసి,కలలో వాడితో డ్యూయెట్టుపాడేసి,పాతకాలపు పతివ్రతలంతా పనికిరాని పచ్చళ్ళని నిరూపిస్తుంది.మహిళాలంతా ఈమెను ఆదర్శముగా తీసుకొని ఆచరించిన ఎంత బాగుండునో కదా!
 చెప్ప మరచితిని నాయిక వెర్రి మొర్రి నటనలు చూసి ఇంటివారందరూ ఉబ్బితబ్బిబ్బయి అబ్బయని ఆమెను పెళ్ళికాకముందే కోడలిగా ఒప్పుకొందురు.ఎలాగో నాయకుడి రతి శక్తి ఆ వూరి అమ్మాయిలందరికీ తెలుసుకాబట్టి ఎవారూ పెళ్ళిచేసుకొన ఇచ్చ్గించుటలేదు.కాబట్టి ఈ మతిలేని పొరుగూరిపిల్ల కోరి వచ్చి ఇంటిముందు మౌన పోరాటము సాగించుచున్నది.ఈమెకు ఇచ్చి కట్టిన నాయకుడి సెక్సు భ్రమణమునకీమె మతి భ్రమణము సరిపోయి సకల జనుల చిత్త చాంచల్యములణగిపోవునని భావిస్తారు.
అయ్యయ్యో చెప్ప మరచితిని,నా మతి పండా(నా మతి పండయిన ఈ పాటికీ సినిమాలో ఏయువతి బొడ్డునో కక్ష్యగా చేసుకొని యుండెడిది.) అసలు యువతీ రత్నమును చెప్పమరచితిని.ఈ చిత్రమునందు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఒక వొళ్ళుతప్ప ఇంకేమీ లేని వారవనితాకాంత ఉన్నది.మన నాయకుడికి కూడా వొళ్ళుతప్ప మరేమీ అవసరములేదుకదా!అందుకే ప్రధమవీక్షణముననే వారి ఉన్న కాస్తంత మతికూడా కోతి అగును.ఆమె తొడపయిన తబలావాయిస్తూ,థా థా అంటూంటే నాయకుడు బలిష్తులయిన వస్తాదులను,ముత్యాలగొలుసులతో కొట్టి చిత్తు చేస్తాడు.అంత రాతి కండలు ముత్యాల గొలుసుతాకిడికెంతగానో నొచ్చియుండును.ఈ దృష్యమునందు దర్శకాగ్రేసరుడు ఒక చమత్కారము నింపినాడు.బలిష్టులు కొట్టినట్టు నటించగానే నాయకుడు వారవనిత తొడపయిన పడతాడు.అయ్యో దెబ్బ తగిలిందా అనేబదులా వయసు మళ్ళిన వనిత లైంగికసౌఖ్యానుభూతి పొందును.కామాంధునికి కత్తిపోటులోకూడ రతివేటు కనిపించునుకదా!
ఇక ఆ వారవనిత నాయకునితో లివిన్ రిలేషన్షిప్పు ఆరంభించును.ఇదంతా చూస్తున్న ఏషియంపెయింటు దిట్టంగా పూసుకున్న కృష్ణుడు రంగ ప్రవేశం చేస్తాడు.ఇదిగో ఇలా మాటి మాటికీ దివినుంచి దిగివస్తూ,భక్తుల పనులు చేయిపట్టి భగవంతుడు చేస్తూండటంవల్లనే కదా ఆస్తికులంతా సోమరిపోతులవుతున్నారు.అయితే,ఆ కృష్ణ మాయ కన్న మనిషి మాయనే గొప్పది అని ఈ సినిమా నిరూపిస్తుంది.నాయిక మోహంలో పడి నాయకుడు వారవనితను విస్మరిస్తున్నాడన్న అక్కసుతో మళ్ళీ ప్రకృతి వైద్యం చేసి నాయకుడి కడుపులో మంట రగిలిస్తారు.ఆహా అప్పుడు నాయకుడి నటననేమని వర్ణించను.ఆ కడుపులో మంట మనకే ఉన్నట్టు భావిస్తాము.ఆ మంటకూడా మాటలనేటప్పుడు మరచిపోతాడు.అప్పుడే నాయకుడి నాస్తికత తెలుస్తుంది.భజన చేస్తున్న వారిని ఆపమంటాడు.వొచ్చిన సాధువుని దూషిస్తాడు.తల్లిని తండ్రిని తిడతాడు.భార్యను పొమ్మంటాడు.పురుషాహంకారపు పందికి ప్రతిబింబంలా ప్రవర్తిస్తాడు.అయితే ఇదంతా,మంట ప్రభావం వల్ల తప్ప వేరే కాదు.స్వతహాగా నాయకుడు మంచివాడే.కనబడ్డ అమ్మాయిలనంత ప్రేమించి,ప్రపంచాన్ని ప్రేమమయం చేయాలని ప్రయత్నిస్తున్న మహానుభావుడు.అయితే ఈ దుష్ట దేవుడు,తుచ్చ బ్రాహ్మణులు అతనికి అడుగడుగునా అడ్డుపడుతున్నారు.ఇప్పుడో దృష్యం వుంది.నాయకుడు భగవద్గీత విసరగానే దాన్ని అందుకున్న నాస్తిక తండ్రి వెంటనే ఆ బరువును భార్యకిచ్చేస్తాడు.పాత కాలంలో స్త్రీలను పురుషులు ఎంతగా హింసించి,బరువులన్నీ వారిమీద పెట్టేస్తారో ఈ సన్నివేశం చూపుతుంది.ఆడవాళ్ళ బరువులగురించి,ఎనిమిది మాతలతో కృష్ణుడే ఒక వ్యాఖ్య చేస్తాడనుకోండీ సినిమాలో.
ఇక ఇక్కడినుంచీ సినిమా వేగంగా సాగుతుంది.ఒకటిన్నరగంటలు దుష్చర్యలు చేసిన నాయకుడు,క్షణంలో తన తప్పు గ్రహించేస్తాడు.కాళ్ళుపోగానే కళ్ళు తెరచుకుంటాయి.పార్టీ మార్చి,పదవిపోగానే మళ్ళీ అమ్మ అంటూ పాత పార్టీకి ఆవచ్చి హోం కమింగ్ అనే నాయకులలాగా తల్లి తండృల పాదాలు వొత్తుతాడు.ఆ దృష్యంలో తండ్రి ఎంత సంతృప్తిగా పడుకుంటాడంటే, ఇది మన తెలుగు సినిమా అని గుర్తులేకపోతే ఇదేదో బ్రోక్ బాక్ మౌంటయ్న్ అనుకునేవాడిని.కృష్ణుడు,నాయకుడిని కౌగలించుకున్న దృష్యంలో వారి ముఖ కవళికలు కూడా ఇదే భావనను కలిగించాయి.
మళ్ళీ అందరూ అనందిస్తుంటే చూడలేని దేవుడు నాయకుడిని డిస్టర్బ్ చేస్తాడు.కానీ పాద స్పర్షాసౌఖ్యాన్ని అనుభవిస్తున్న నాయకుడు నేను రాను పోరా అంటాడు.వెళ్ళలేక దేవుడు రాయి అయి నిలుచుంటాడు.కానీ,భార్యకు బాగాలేదనగానే అన్నీ వదలి పరుగెత్తుతాడు.కిట్టూను చూడనివ్వటంలేదని ఆమె నిరాహార దీక్ష చేస్తుంది.దాంతో కోపం వచ్చి కృష్ణ విగ్రహం తల తిరిగేలగా,గోడవిరిగి రాళ్ళు పడి అడ్డుపడ్డ బ్రాహ్మలు చచ్చేలాగా పాట పాడతాడు హీరో.అయితే ఆపాట మాధుర్యము భరించలేకనో,మరెందుకో,నాయిక చచ్చి పోతుంది.ఎందుకు పెళ్ళి చేసుకుందో,ఎందుకు పొమ్మనగానే వదిలేసిందో ఎందుకు చచ్చిపోయిందో దేవుడికే తెలియాలి.ఇక ఇక్కడినుంచీ సినిమా పాటలతో,దేవ నాయకుల ఎత్తుకు పైఎత్తుగా సాగుతుంది.చచ్చిన భార్యను బ్రతికిస్తానంటాడు దేవుడు.కానీ మగవాడు భార్య చచ్చిపోవాలని కోరుకుంటాడని ఆ మధ్య ఒక మేధావి చెప్పిన మాటను నమ్మిన హీరో అది తప్ప అన్ని వరాలూ కోరుకుంటాడు.చివరికి ఎందుకు చూస్తున్నామో,ఏమి సాధిస్తున్నామో అర్ధం కాక చీ పాడు దేవుడు అని నాస్తికులమయిపోవాలనిపిస్తుంది.
పాత సినిమాలో నాయకుడి కుటుంబమే కాదు,మిగతా బోలెడంత భక్తులు విఠలుడిలో కలవటం చూపుతారు.కానీ,ఆధునిక వ్యక్తిగత సమాజానికి దర్పణంపడుతూ,నాయికా నాయకులిద్దరే పైకి పోతారు.ముసలితనంలో తల్లి తండ్రులను వొత్తిన కాళ్ళు చాలని వదిలి పోతారు.
ఇప్పుడే అందిన తాజా వార్త,పాత భక్తులు,దేవుళ్ళూ అంతా నాస్తుకులయిపోతున్నారట.లేకపోతే,మతం మారి పోతున్నారట.రాఘవేంద్రరావు,భారవిల బారిన పడేకంటే,అన్నమయ్య,రామదాసు,పుండరీకుల గతి పట్టేకంటే నాస్తుకులయిపోవటం మంచిదని అనుకుంటున్నారట.మతం మారితే,తమ జోలికి వచ్చే ధైర్యం వుండదని మారిపోతున్నారట!    

June 22, 2008 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: sinemaa vishleashaNaa.

యజ్ఞం-అర్ధాలు,అపార్ధాలు,అనర్ధాలు!

యజ్ఞం కథమీద జరిగినంత విపులమయిన చర్చ తెలుగు సాహిత్యంలో మరే కథమీద జరగలేదనటం అతిశయోక్తి కాదు.ఈ కథపైన అందరికన్నా తీవ్రమయిన విమర్శచేసింది రంగనాయకమ్మ అని ముందు మాటలో చెప్పారు.దాంతోపాటే,రంగనాయకమ్మగారి విమర్శలోని మూడు ప్రధానాంశాలనూ ప్రస్తావించారు.అవి,
1.శ్రీరాములునాయుడు పాత్ర చిత్రణకు సంబంధించినది
2.అప్పల్రాముడు,గోపన్న ఇద్దరూ పేదలే.వారి మధ్య తగాదా చూపటంవల్ల వర్గ పోరాటానికి లాభంలేదు.
3.ముగింపు జుగుప్సా కరంగా వుంది.
ఈ అంశాలలో మొదటి రెండు అంశాలను మనం ప్రస్తావించుకున్నాము.శ్రీరాములు నాయుడు గాంధేయవాదే కాదు,గాంధీకి ప్రతీక.ఎలాగయితే గాంధీజీ అనేక మంచి కార్యక్రమాలు,ఎవరికోసం చేపట్టారో వారికి అంతగా ప్రయోజనం కలిగించలేదో, అలాగే,శ్రీరాములు చేపట్టిన అనేక కార్యక్రమాలవల్ల వూరి వారికి,ముఖ్యంగా పేదలకు అన్యాయం జరిగిందని రచయిత అప్పల్రాముడి పాత్రద్వారా ప్రదర్శించారు.వూరికి స్కూళ్ళు వచ్చాయి,రోడ్లు వచ్చాయి,కానీ దాని వల్ల పేదలు మరింత నిరుపేదలయ్యారు(అప్పల్రాముడు),మధ్యతరగతి వారు పేదలయ్యారు(గోపన్న).దీన్లో బాగుపడింది ధనికులే.ఇదీ రచయిత చెప్పాలనుకున్న అంశం.కథలో ఈ అంశం స్పష్టంగానే వచ్చింది.
అలాగే ముగింపు గురించి కూడా మనం చర్చించాం.ముగింపు జగుప్సాకరంగా వుందనటం కథ లక్ష్యాన్ని పూర్తిగా అర్ధం చేసుకోలేదనటానికి నిదర్శనం.రంగనాయకమ్మ గారు సూచించినట్టు,పేదవారు తిరగబడటమో,శ్రీరాములు పొరపాటు గ్రహించటమో జరిగివుంటే ఇది మామూలు కథగా మిగిలిపోయేది.ముగింపు ఈ కథకు ఆయువుపట్టు.మనుషుల్ని అమానుషంగా చంపే విప్లవపోరాటాలను సమర్ధించేవారికి ఈ ముగింపు జగుప్స కలిగించటం ఆశ్చర్యమే.భూస్వామిని చంపటం ఆనందం.పేదవాడు ఆవేశంలో తనని తాను శిక్షించుకోవటంద్వారా సామాజిక మనస్సాక్షిని తట్టిలేపాలనుకోవటం జగుప్సాకరమన్నమాట!పైగా,రచయిత ఈ ముగింపు ద్వారా గాంధేయ సిద్ధాంతాన్ని దాని వేలితో దానికన్నే పొడుస్తున్నటయింది. గాంధీ వ్యవస్థను మారుస్తున్నట్టు కనిపించినా ఆయన వున్నవారి కొమ్ము కాస్తున్నాడు తప్ప లేనివారికేమీ సాయం చేయటంలేదన్న భావనను బలంగా చెప్తున్నారు రచయిత.ఈ నిస్సహాయ ఆక్రోషం నుంచే వ్యవస్థను మార్చే బలమయిన ఆవేశం విప్లవంలా వెల్లువవుతుందని ప్రతీకాత్మకంగా చూపుతున్నారు రచయిత.ఈ నిజాన్ని కథలో చివరి సంభాషణలు స్పష్టం చేస్తాయి.అయితే,రంగనాయకమ్మగారు ఆరోపించినట్టు కథను బలహీనం చేసింది,గాంధేయవాదం పట్ల రామారావుగారి అవగాహనాలోపంకాదు,రామారావు గారి వ్యక్తిత్వంలోని సాత్వికత.
రచయిత ఎంత ప్రతిభావంతుడయినా,ఎంత ఉన్మత్త ఊహాశాలి అయినా తన వ్యక్తిత్వాన్ని దాటి రచనలు చేయలేడు.రచయిత తన మనసులోతుల్లోంచి జనించిన ఆలోచనలకు,తన అనుభవాలద్వారా గ్రహించిన పాఠాలను జోడించి, సృజనాత్మక సరస్సులో తడిసి ముద్దయిన భావలు,ఊహలతో రంగరించి చేసిన రచన అత్యుత్తమ రచన.ఇందుకు భిన్నంగా రచయిత తన స్వభావానికి విరుద్ధంగా రచన చేయాలని ప్రయత్నిస్తే,ఎంత గొప్పగా రచనను సృజించినా దాన్లో ఎక్కడో ఏదో లోపం వుంటుంది.
రామారావుగారు స్వతహాగా సాత్వికులు.ఆయన ఎటువంటి,ఆవేశకావేశాలు,వాదవివాదాలజోలికి పోరు.హింస ఆయన వ్యక్తిత్వంలోనే లేదు.లోతయినాలోచన,అవగాహనలు ఆయనకు అలవాటు.అటువంతి వ్యక్తి వామ పక్షభావాల ప్రభావంలో పడ్డారు.రావిశాస్త్రి లాంటి మహా రచయిత ప్రభావానికి గురయ్యారు.దాంతో అంతవరకూ తన అనుభవాల ఆధారంగా,ఆలోచనల ఆధారంగా రచించిన రచనల పత్ల అసంతృప్తి కలిగింది.పేదల గురించి,పీడితులు తాడితుల గురించి,అణచివేతలు అక్రమాల గురించి,విప్లవాల గురించి,వ్యవస్థ వ్యతిరేకత గురించి రాసేదే అసలు సాహిత్యం అన్న నిర్ణయానికి వచ్చి తన రచనలను అలా మలచాలని తపన పడ్డారు.కానీ,చేప గాలిలో ఎగరలేదు,పక్షి నీటిలో ఈదలేదు.రచయిత ఎంత ప్రయత్నించినా తన స్వభావాన్నికి విరుద్ధంగా రచన చేయలేడు.
రావిశాస్త్రి గారి ప్రసిద్ధ రచన పిపీలికం.దాన్లో ఒక చీమ ద్వారా ప్రతీకాత్మకంగా,అట్టడుగువారిని,అగ్రవర్ణాలవారు ఎలా మాయలో వుంచుతున్నారో అద్భుతంగా చూపుతారు.చీమలన్నీ తమ అసలు శక్తిని గుర్తిస్తే పాములాంటి సామాజిక నిబంధలను మట్టి కరిపిస్తారని అత్యంత ప్రతిభావంతంగా ప్రదర్శిస్తుందాకథ.రావిశాస్త్రి గారి స్వభావంవేరు.ఆయన తీవ్రతలు,అనుభవాలు వేరు.రామారావుగారు వేరు.కానీ రావిశాస్త్రి గారిలా రచన చేయాలన్న భావనతో రామారావుగారు తనదయిన ధోరణిలో వామ పక్ష భావజాలాన్ని ప్రదర్సించాలని ప్రయత్నించారు.కానీ,రావిశాస్త్రి గారిలా నిక్కచ్చిగా,నిర్ణయాత్మకంగా,కఠినంగా వ్యవహరించలేకపోయారు.రావిశాస్త్రి కథలో ద్వైదీ భావనకు తావులేదు.చీమలు మంచివి.మిగతా వ్యవస్థ అంతా చెడ్డది.అంత తెలుపు,నలుపులో స్పష్టంగా తాను చెప్పదలచుకొన్నది చెప్పారు.రామారావుగారు అలా కాదు.
తన కథలో ప్రతి దానికీ కారణాలివ్వాలని ప్రయత్నించారు.ఒకరిది తప్పు,ఇంకోరిది ఒప్పు అని నిర్ణయాత్మకంగా చూపే బదులు ఎవరి స్థాయిలో వారు సబబే అన్న సమన్వయ ధోరణి ప్రదర్శిస్తూ,తన సిద్ధాంతాన్ని చెప్పాలని చూశారు.అదే ఈ కథలో బలహీనాంశం అయింది.
రంగనాయకమ్మ సూచించినట్టు,అప్పల్రాముడు పేదవాడయి,గోపన్న ధనవంతుడయివుంటే మంచి చెడు అని రచయిత ఎదో ఒక పక్షం వహించినట్టయ్యేది.అది రామారావుగారి స్వభావానికే విరుద్ధం.గమనిస్తే,శ్రీరాములు పాత్రను కూడా విలన్లా చూపలేదు.వేరేవారి మాయాజాలంలో తనకు తెలియకుండా చిక్కుకున్న మంచివాడిలా చూపాలని ప్రయత్నించారు.చెడ్దవారిగా చిత్రించాల్సిన వారు కథలో నీడలో మిగిలిపోతారు.వారి స్పష్టరూపం కనబడదు.దాంతో హీరో విలన్లు నలుపు తెలుపుల్ల కనిపించాలని కోరుకున్నవారికి కథ కొరుకుదు పడలేదు.ఎందుకంతే ఆ కాలంలో వామపక్షాలవారికి అగ్రవర్ణాలవారు చెడ్డవారు.పేదలు మంచివారు.అంతే.ఇందుకు భిన్నంగా అసమానతలు మౌలికంగా సమాజంలోనే వున్నాయని మనుషుల స్వభావాలు దానికి కారనం అని రామారావుగారు చూపటం విప్లవ సమర్ధకులకు నచ్చలేదు.కథలో రక్తపాతం లేదు.కారిన రక్తం పేదవాడిది.ఇక ఈ కథను ఎలా మెచ్చుతారు?
రామారావుగారికి మధ్యతరగతి మనస్తత్వంతో వున్న పరిచయం పేదవారి జీవన విధానంపైన లేదు.ఆయనకు పల్లెటూరి వారి మీద సానుభూతి వున్నా వారంతా అమాయకులన్న నమ్మకంలేదు.గతంలో ఒక చోట ఆయన పల్లెవాళ్ళు అంత అమాయకులు కాదు అనే అర్ధంవచ్చే వ్యాఖ్య చేయటాన్ని మనం గమనించాము కూడా.అంటే అమాయకపు ముసుగులో పల్లెల్లోనూ మోసాలు కుట్రలూ వున్నాయన్నది ఆయనకు తెలుసు.అది ఈ కథలో కనిపించటంతో రచయిత అప్పల్రాముది ఆవేదనను సమర్ధించటంలో విఫలమయ్యారు.కథను పూర్తిగా దెబ్బతీసిన అంశమిది.
అప్పల్రాముడు అప్పు తీసుకున్నాడన్నది నిజం.గోపన్న అప్పిచ్చాడన్నదీ నిజం.ఇప్పుడు గోపన్న పేదవాడయ్యడన్నదీ నిజం.అతడికి డబ్బు అవసరం వుంది.డబ్బు తీసుకున్నట్టు అప్పల్రాముడు ఒప్పుకున్నాడు.అప్పు తీరుస్తాననీ అన్నాడు.మూడేళ్ళ గడువు అడిగాడు.అయినా తీర్చలేక పోయాడు.ఇప్పుడు తనకు న్యాయంకావాలని అడుగుతున్నాడు.ఏ న్యాయం కావాలి?అప్పు చెల్లదని తీర్పు ఇవ్వాలని వాంచిస్తున్నాడా?గోపన్నది తప్పనాలని కోరుకుంటున్నాడా?అందరూ గోపన్న పట్ల సానుభూతి చూపుతున్నారని అంటాడు.అది అన్యాయమన్నట్టు అంటాడు.అప్పల్రాముడు మాల,పేదవాడు అన్న విషయం పక్కనబెడితే,ఎవరయినా తీర్పు ఎలా ఇస్తాడు.పోనీ ఇతర వడ్డీ వ్యాపారుల్లా గోపన్న దొంగలెక్కలు రాయలేదు.జలగలా పీడించటంలేదు.ఆగమంటే అగాడు. వూళ్ళో వాళ్ళూ పెద్దగా అన్యాయంచేస్తున్న దాఖలాలు లేవు.తన వాదనను సమర్ధించుకునేందుకు అప్పల్రాముడు,శ్రీరాములు తెచ్చిన అభివృద్ధి వైపు వేలు చూపుతున్నాడు.ఇదీ అంత బలమయిన అంశంకాదు.అభివృద్ధిలో లాభపడేవారు కొందరు నష్టపోయేవారు కొందరు.కంప్యూటర్లు రావటంవల్ల ఎంతో మంది వుద్యోగాలు కోల్పోతున్నారు.ఏ-మెయిలు.కొరియర్లవల్ల తపాల శాఖ నష్టపోతోంది.కొత్తనీరు వచ్చి పాతనీటిని పక్కకు నెట్తేస్తుంది.ఇది లోక రీతి.దీన్లో ఎవరు ఎవరికీ కావాలని నష్టం చేసేదేమీ లేదు.సామాజిక పరిణామ క్రమంలో తప్పనిసరిగా జరిగే మార్పులివి.సినిమాలొచ్చాయి.తోలుబొమ్మలాటలు,యక్షగానాలు,నాటకాలు అన్నీ దెబ్బతిన్నాయి.దానికి ఎవరు దోషి?in the struggle for existence, it is the fittest who survive.తాను అప్పు పడటానికీ,అప్పు తీర్చలేకపోవటానికీ అప్పల్రాముడు చూపిన వాదనలన్నీ ఇలాంటివే.అప్పల్రాముడితో పాటూ గోపన్న కూడా పేదవాడయ్యాడు.అతని కొడుకులు దేశాలు పట్టిపోయరు. కానీ,అప్పల్రాముదికే అన్యాయం జరిగిందన్నట్టు చూపటం కథను దెబ్బ తీసే అంశం.
తీర్పు విషయంలో అప్పల్రాముడి పట్టుదల కథను మరీ బలహీనం చేస్తుంది.అప్పు తీర్చమంటే అన్యాయం అంటాడు.సరే నీ వంతుకి నేను తీరుస్తానంటే కనబడకుండా దెబ్బ కొట్టావంటాడు.అప్పులేదు అంటే గోపన్న న్యాయం సంగతేమిటి?అప్పు వున్నదనే వ్యవస్థను కూలదోయాలంటాడు. ఇది చూస్తే అప్పల్రాముడు అనుకున్నంత అమాయకుడు కాడేమో అనిపిస్తుంది.అవసరమయినప్పుడు తిరిగిస్తానని వస్తువు తీసుకుని,అవసరమయింది ఇమ్మంటే నేరం అనటం అమాయకత్వం కాదు.ఇది ఈ కథను మరింత దెబ్బ తీసిన అంశం.అందుకే ,ఇలాంటి తర్కానికి కథ నిలవదనే రంగనాయకమ్మగారు,ఇది పేద ధనికుల పోరాటమయితే బాగుండేదని సూచించారు.కానీ ఎవరిలో తప్పు చూడటానికి ఇష్టపడని రామారావుగారు ఎంత ప్రయత్నించినా వ్యక్తిని వర్గాన్ని నేరస్తులను చేయలేక పోయారు.వ్యవస్థను దోషి చేయాలని ప్రయత్నించి విఫలమయ్యారు.ఇప్పుదు చూస్తే,సీతారాముడు తన కొడుకుని చంపుకోవటం అర్ధరహితం,మూర్ఖత్వం అనిపిస్తుంది.ఎప్పుడయితే అలా అనిపించిందో యజ్ఞం కథ లక్ష్యం దెబ్బతిన్నట్టే.
దేశం  రెండుగా విభజన జరిగిన తరువాత పాకిస్తాన్ వారు తమకు రావాల్సిన డబ్బులను అడిగారు.వారికి డబ్బులివ్వద్దని దేశంలో కొందరు వ్యతిరేకించారు.కానీ కొత్త దేశం ఎటువంటి పరిశ్రమలూ,వనరులూ లేని దేశం డబ్బులేకపోతే నిలద్రొక్కుకోలేదని వారి డబ్బు వారికి ఇవ్వాలని గాంధీ గారు పట్టుబట్టారు.అందరూ అన్యాయమన్నారు.చివరికి కోపంతో ఆయనను చంపారు.ఇప్పుడు ఆలోచిస్తే గాంధీగారి చర్యల వెనుక ఎంత దూరదృష్టి వుందో అర్ధమవుతుంది.కానీ అప్పటి ఆవేశంలో అర్ధంకాదు. ఈ కథలోకూడా శ్రీరాములు తీర్పు అర్ధంకాక తన కొడుకుని చంపుకున్నాడు సీతారాముడు.ఆ చర్యలోని అర్ధవిహీనత అర్ధంకావాలంటే కథను సిద్ధాంత దృష్టితో కాక సామాజిక చరిత్ర పరిణామక్రమాన్ని గమనిస్తూ,భూతభవిష్యత్ వర్తమానాలను అర్ధంచేసుకుంటూ విశ్లేషించాల్సి వుంటుంది.కథను కథగా చూడాల్సి వుంటుంది.అప్పుడు యజ్ఞం ఒక మంచి వ్యక్తి తన స్వభావానికి విరుద్ధంగా అందరూ మెచ్చే కథ రాయాలని ప్రయత్నించి విఫలమయిన కథగా మిగులుతుంది.సమాజంలోని అపోహలు,ఉద్యమాలు ఎలా మన సాహిత్యాన్ని నిర్దేశిస్తున్నాయో తెలుస్తుంది.
యజ్ఞం తరువాతి కథల విశ్లేషణ కొద్ది విరామంతరువాత.

June 21, 2008 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: pustaka paricayamu

యజ్ఞం-విమర్శ కొనసాగింపు.

సాధారణంగా కథకుడు కథా రచన చేసేటప్పుడు ఒక అస్పష్టమయిన ఊహతో ఆరంభిస్తాడు.రచన సాగుతున్న కొద్దీ ఊహ స్పష్టమయిన రూపు దిద్దుకుంటుంది.పాత్రలు నిర్దిష్టమయిన వ్యక్తిత్వాన్ని ధరిస్తాయి.కథ పరిథి విస్తృతమవుతుంది.యజ్ఞం కథ చదువుతూంటే రచయిత కథను అంచెలంచెలుగా తీర్చి దిద్దటం కనిపిస్తుంది.కథ సాగుతున్నా కొద్దీ ఒకో విషయం మనకు తెలుస్తూంటుంది.కథాంశంలో మార్పు లేకున్నా కథ లో ప్రతీకల స్వరూపం మారుతూంటుంది.
కాళీపట్నం రామారావు గారి ఇతర కథలలో కనిపించే శైలి ఈ కథలోనూ కనిపిస్తుంది.సుదీర్ఘంగా పాత్రలను పరిచయం చేయటం,వాటి సంభాషణలు,కథ నిడివి పెరగటం వంతి వన్నీ ఈ కథలోనూ కనిపిస్తాయి.అయితే,ఇతర కథలకూ ఈ కథకూ తేడా కథాంశం.ఇంతవరకూ రామారావుగారి కథలన్నీ మధ్యతరగతికి సంబంధించినవి.మధ్యతరగతి బ్రతుకులలోని సందిగ్ధాలు,సంఘర్షణలూ ఆయన కథలు ప్రతిబింబించాయి.కానీ ఆ కథలు తనకు సంతృప్తి నివ్వలేదని,రాయాలనుకున్నది వేరు,రాస్తున్నది వేరు అవుతోందనీ ఆయన స్వయంగా అన్నారు.అంటే,ఈ కథలో ఆయన పల్లెటూరిలో అట్టడుగు వర్గాలవారికి జరుగుతున్న అన్యాయాన్ని ప్రతిబింబించారు.ఆయనకు ఎంతో పేరు తెచ్చిందీకథ.ఈ కథను ఆయన స్వయంగా ముద్రించారు.కాబట్టి అట్టడుగు వర్గాల అణచివేత,సామాజిక అన్యాయాలు ఆయన తన కథలలో ప్రతిబింబించాలని అనుకున్నట్టు మనం అర్ధం చేసుకోవటంలో తప్పులేదు. ఈ అన్యాయాలను ప్రతిబింబించటంద్వారా సమాజంలో పాత వ్యవస్థలోని కుళ్ళును,స్వార్ధాలను ప్రకతించి,కొత్త వ్యవస్థకు దారి సూచించాలనుకోవటం ఆయనకు సంతృప్తినిచ్చే అంశం అనీ అనుకోవచ్చు.ఒక రకమయిన విప్లవాన్ని,సామాజిక నియమ నిబంధనలు,సూత్రాలను కూలద్రోయటం ఆయన ప్రదర్శించాలని అనుకునారనీనుకోవటానికి కథలో చివరి వాక్యం ‘ ధర్మ పన్నాలెంతవరకూ,అంతా నువ్ చెప్పినట్టువినేవరకు,ఆ తరువాత? ‘  బలాన్నిస్తుంది.
అప్పల్రాముడు అప్పు తీసుకున్నాడు.కానీ ఆ అప్పు తీరుస్తే అతనికి నిలువ నీడవుండదు.దాంతో ఊళ్ళోవాళ్ళు న్యాయం చేయాలని అనుకుంటాడు.న్యాయం లభించదు.అప్పల్రాముదు తిరగబడడు.అతని కొడుకు వ్యవస్థను ధిక్కరిస్తాడు.అదీ ఎలాగ,తన సంతానాన్ని నరికి.చంపి,ఇప్పుడు అచ్చు రిపోర్టుకోస్తావా,కూనీ మాఫీ చేస్తావా అని నిలదీయటంలోనీ నీతి సూత్రాలు,నియమాలూ పాటించిననత మటుకే నన్న భావం వస్తుంది.అంటే,ఎదుటి వాడు నిన్ను అణగద్రొక్కే వకాశం నువ్విచ్చినంతకాలమే వాడు అణగ దొక్కుతాడన్న ఆలోచననిస్తుంది.కాబట్టి,నియమాలను,వ్యవస్థనూ లెక్క చేయకు.పోరాడి న్యాయం సాధించు,న్యాయం దక్కకపోతే తిరగబడు అన్న ఆలోచనను ఎంతో సూన్నితంగా నర్మ గర్భితంగా అందిస్తోందీ కథ.
రామారవుగారు స్వతహాగా మృదుభాషి.మితభాషి.సున్నిత హృదయుదు.ప్రతి వ్యక్తినీ ఎంతో మర్యాదగా ఆదరంగా చూస్తారు.ఆయన ఎవరినీ నొప్పిచరు.ఒక్క పరుషవాక్యం ఆయన నోటివెంట రాదు.అటువంటి సౌజన్యమూర్తి,ఉత్తమ వ్యక్తి విప్లవ భావజాల ప్రభావంలోకి వస్తే,ఆ ప్రభావంతో తన స్వభావానికి విరుద్ధంగా,తన మానసిక వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా ఒక సిద్ధాంతాన్ని నమ్మి దాన్ని తన రచనలలో ప్రతిబింబించాలని ప్రయత్నిస్తే అది యజ్ఞం కథలానే వుంటుంది.
ఈ కథలో ఇతర విప్లవ కథలకు భిన్నంగా వ్యవస్థను చిన్నభిన్నం చేయాలన్న ఆలోచన కనిపించదు.తనని తాను హింసించుకోవటం ద్వారా సామాజిక మనస్సాక్షిని జాగృతం చేయాలన్న తపన కనిపిస్తుంది. తల్లి పిల్లవాడిని ప్రేమిస్తుంది.పిల్లవాడు తల్లిని ప్రేమిస్తాడు.కానీ పిల్లవాడు చెడు దారిలో పడతాడు.అప్పుడు తల్లి పిల్లవాడిని దూషిస్తే వాడిలో పట్టుదల పెరుగుతుంది. అందుకు తల్లి పిల్లవాడిని ఏమీ అనదు.తాను బాధ పదుతుంది.వాడితప్పుకు తాను శిక్ష విధించుకుంతుంది.పిల్లవాడిలో ఇది పరివర్తన కలిగిస్తుంది.శంకరాభరణం సినిమాలో కూతురు రాగం తప్పు పాడితే తండ్రి ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకుంటాడు.అలాంటిదే ఇది.ఇది గాంధీ గారి పద్ధతి కూడా.ఎవరయినా ఆయన చెప్పిన మాట వినకపోతే గాంధీజీ సత్యాగ్రహం చేసేవారు.తింది మానేసేవారు.అది చూడలేక దెబ్బకు అంతా దిగి వచ్చేవారు.
రామారావుగారు గాంధేయవాది ఒకప్పుదు.విరసంలోకి వచ్చాక ఆయనకు గాంధీతో సహా ఇతర నాయకులు, సిద్ధాంతాల మీద నమ్మకం పోయింది.కానీ మనో అంతరాళలో ఆయన గాంధేయవాదే.అందుకే ఈ కథలో సీతారాముడుకి తిరగబడే అవకాసం వున్నా తన సంతానాన్నే చంపుకుంటాడు.కనీసం శ్రీరాములుని పల్లెత్తు మాటయినా అనడు.  అంటే రామారావుగారు విరసంలో వుంటూ విప్లవ భావాలను నమ్మినా ఆంతరంగికంగా ఆయన సాత్వికుడు.రక్త పాతం,ఆవేశాలు ఆయనకు నచ్చవు.అందుకే ఆయన పాత్ర తన నిరసనను గాంధేయ పద్ధతిలోనే ప్రదర్సించింది.అందుకే,అనేక విప్లవ సమర్ధకులుకూడా ఆయనను ఈ కథ ఆధారంగా విమర్శించారు.
ఈక్కడే మనకు శ్రీరాములు నాయుడు పాత్ర ప్రాధాన్యం అర్ధమవుతుంది.
శ్రీరాములు నాయుడు మంచివాడు.ఊరికి మంచి చేయాలని సంకల్పించినవాడు.అతని వల్ల ఊరు అభివృద్ధి చెందుతుంది.ఊళ్ళోకి స్కూళ్ళు వస్తాయి.రోడ్లు వస్తాయి. వ్యాపారాలు వస్తాయి.జీవన పద్ధతులు మారతాయి.అలాగే ఆయన అందరినీ గౌరవిస్తాడు.కులం ఆధారంగా వ్యక్తులను చిన్న చూపు చూడటం ఆయనకు నచ్చదు.అందుకే ఒక పాత్ర ‘ ఈయన అన్నిటికీ శాంతే నంటారు.అవతలి వాళ్ళకి నచ్చచెప్పటం చేతకాక నీ మీద నీకొచ్చిన కోపాన్ని వాళ్ళమీద కోపంగా భావించి,దానిని ప్రదర్శించటం వల్ల కార్యాలు సానుకూల పడవంటాడు.జనం చేసిన తప్పులు మనం కూడతీసుకోవచ్చు.కానీ మనమే తప్పులు చేస్తే-మనం కూడదీసుకోలేమంటాడు ‘  అంటుంది.
అంటే ఇక్కడ రామారావుగారు శ్రీరాములు నాయుడు పాత్రను గాంధీకి ప్రతీకగా వాడుతున్నారన్నది స్పష్టంగా తెలుస్తోంది.శ్రీరాములు నాయుడు పాత్రద్వారా గాంధీగారి నడవడిని,గుణాలను,ఆయన్ నిర్ణయాల ప్రభావాన్ని ప్రదర్శించి విమర్శిస్తున్నారన్నది చివరలో అప్పల్రాముడు శ్రీరాములు నాయుడుని విమర్శించిన మాటలు మరింత స్పష్టం చేస్తాయి.
‘ నువ్వుత్త యెర్రి పీరువి.లోకమంత నువ్ సెప్పినట్టినాలని,ఇంటారని నీ మనసులో ఓ ఉద్దేశ్యం.ఈ రాజ్యాన్ని నిన్ను ఏలే దొరలెవరో యెరుగుదువా-అదిగో ఆ బాబులిద్దరు.ఆళ్ళకు ఆళ్ళు సేసుకోలేని మంచిని నువ్వు చేసినంత కాలవే నీ రాజ్యం.ఆ తరువాత ఆళ్ళెవరో నువ్వెవరో.ఆ సంగతి నీ కిప్పుడు తెలియదు. ‘
ఈ వాక్యాలు శ్రీరాములుని ఉద్దేశ్యించి అన్నా అవి ఆ పాత్ర పరిథిని దాటి మహాత్మా గాంధీని తిన్నగా చేరతాయి.
గాంధీజీ దేశం మంచికోరి నిర్ణయాలు తీసుకున్న వాటి వల్ల అట్టడుగు వాడికి ఎటువంటి లాభం అందలేదని,ఆయన చర్యలవల్ల పైనున్న వారే బాగుపడ్డారనీ,ఆయన వారి చేతిలో కీలు బొమ్మ అనీ వాళ్ళాకు లాభం వున్నంతవరకే గాంధీ మాట విన్నారని,ఆ తరువాత ఆయనను పక్కన నెట్టేసారనీ మనకు తెలుసు.ఇక్కడ రామారావుగారు అదే అంటున్నారు.దానికి వామపక్ష సిద్ధాంతాన్ని జోడించారు.అయితే,రామారావు గారి సున్నిత,సాత్విక మనస్తత్వానికి వామపక్ష భావాలకూ పొసగదు.రావి శాస్త్రి గారి ప్రభావంతో ఆయన ఆ భావాలవైపు మళ్ళినా ఆయన కథారచనలో ఆయనకీ అంశాల పట్ల పట్టు లేదని మనం సులభంగా గ్రహించవచ్చు.ఇది రేపు.

June 20, 2008 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: pustaka paricayamu

యజ్ఞం-ఒక విమర్శ!

యజ్ఞం కథను పలు కోణాల్లో అర్ధం చేసుకుని విశ్లేహించి విమర్శించాల్సి వుంటుంది.ఈ కథలో పలు పొరలున్నాయి.ఒకో పొరను చీల్చుకుని ముందుకు సాగుతూంటే కథ స్వరూపం మారుతూంటుంది.
ముందుగా సులభంగా కనిపించే అంశం.
ఈ కథ చదవగానే ముందుగా కలిగే భావన్ అణచివేత.ఒక పేద నిరక్షరాస్యుడిని,ఊరి పెద్దలు,విద్యావంతులు,సమాజోద్ధారకులు అంతా కలసి మోసం చేయటం,మెడలు వంచి అతడితో అప్పు కట్టించాలనుకోవటం కనిపిస్తుంది.తనకు అన్యాయం చేసే వారిని కూడా ఆ నిరుపేద గౌరవించటం కనిపిస్తుంది.అది పద్ధతని,ఊరి సాంప్రదాయమని,రకరకాల కారణాలవల్ల ఆ పేదను అన్యాయం చేయటం కనిపిస్తుంది.అయితే,పెద్ద తరం ఊరి పెద్దల మాటకు కట్టుబడి వుండేందుకు సిద్ధంగా వున్నా,నవతరం అందుకు ఒప్పుకోడు.అప్పల్రాముడి కొడుకు ఎట్టి పరిస్థితులలో భూమి అమ్మి అప్పు తీర్చేందుకు ఒప్పుకోడు.అటువంటి నిర్ణయానికి లొంగద్దని తండ్రిని ముందే హెచ్చరిస్తాడు.అతడి ఆవేశం అందరికీ తెలుసు.అయితే,తండ్రి పెద్దల మాటకు కట్టుబడి వుండటంవల్ల తనకేకాదు,తన సంతానానికి శాశ్వత నష్టం కలుగుతుందని అర్ధం చేసుకున్నవాడు.తండ్రి లాగా భారం దేవుడి మీద వేసి నిబ్బరంగా వుండలేడు.అలాగని జరిగే అన్యాయాన్ని మౌనంగా భరిస్తూ వుండలేడు.కానీ,ఒక్కడే వూళ్ళో వాళ్ళందరినీ ఎదిరించలేడు.అందుకని ఆ కోపం,కసి తన సంతానం మీదే తీర్చుకుంటాడు.
ఈ కథలో ప్రముఖంగా కనిపించే పాత్ర శ్రీరాములు నాయుడుది.అతడి మాటంటే ఊళ్ళో అందరికీ గురి,గౌరవం.అతని మాట ఎవ్వరూ కాదనరు.అతడి వల్ల ఊరు అభివ్ర్ద్ధి చెందుతుంది.అతడు తలచుకుంటే అప్పు తీర్చనవసరం లేదని,అప్పల్రాముదిని అప్పునుంచి గట్టెక్కించగలదు.కానీ అతదుకూడా అప్పల్రాముడికి వ్యతిరేకంగా తీర్పు చెప్తాడు.తానూ,అణచివేత వ్యవస్థలో భాగమేనని నిరూపించుకుంటాడు.
మొదతిసారి కథ చదవగానే కథ ఇల్ల అర్ధమవుతుంది.వీటితో పాటూ కొన్ని అస్పష్ట భావాలూ కలుగుతాయి.దాంతో కథ మళ్ళీ చదవాలనిపిస్తుంది.మళ్ళీ చదవటంతోటే మొదటిసారి సరిగా అర్ధంకాని అంశాలు,కథ ముగింపు తెలియతంతో ఈ సారి స్పష్టమవుతాయి.
ఈ కథ అణచివేతకన్న ఆక్రోషానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది.ఇందులో అప్పల్రాముదు అప్పు తీసుకున్నాడన్న విషయంలో సందేహంలేదు.తీసుకున్న అప్పు తీర్చాలీ అన్నదాన్లోనూ సందేహం లేదు.అప్పల్రాముదు అప్పు తీర్చాలంటే భూమి అమ్మటం తప్ప మరో గత్యంతరంలేదన్నదీ తెలుస్తుంది.
ఇదొక చిక్కుముది.
గోపన్న ఒకప్పుదు ధనవంతుడు.ఇప్పుడు అతడు పేదవాడు.అతడికి దబ్బు అవసరం వుంది.దాంతో తన ఆపు తీర్చమని అప్పల్రాముడిపైన ఒత్తిడి తెస్తాడు.గోపన్న ప్రవర్తనలో కూడా దోషంలేదు.ఎందుకంతే ఇచ్చిన డబ్బు అతడికి కావాలి.మరి తప్పు ఎవరిది?
కథలో ప్రధాన పాత్రలా కనిపిస్తాడు శ్రీరాములు.అక్కడ వున్న వారిలో చదువుకున్నవాడు,తెలివయినవాడు అందరి మన్నన పొందేవాడు అతడు.అతడి ప్రవర్తన ఉన్నతంగా,ఔచితీపరంగా వుంది.
కథ మొదట్లోనే అతడు,మన ఈనాటి తీర్పులు ముందు తరాలకు వరవళ్ళవుతాయి అంటాడు. గ్రామంలో ఐకమత్యం కోసం తమ ఊరి గొడవలు తమదగ్గరే సమసిపోవాలంతాడు.మంచి ఆదర్శం.
అంతే కాదు,ఆ దర్శం క్రియల్లో కనిపించాలంతాదు.శ్రీరాములు ఈ ఉపన్యాసం అతది ఉత్తమ వ్యక్తిత్వాన్ని చూపిస్తుంది.ప్రజల పట్ల వారి మనస్తత్వాల పత్ల అతడికి వుండే అవగాహన తెలుస్తుంది.మొదతి సారి చదువుతున్నప్పుదు ఈ పాత్రలో మనకు రచయిత కనిపిస్తాడు.ఎంతలేదన్న రచయిత తన ప్రమేయంలేకుందా తన పాత్రల్లో దూరతాడు.అందుకే,శ్రీరాములు సమన్వయ వాదం,నిజాయితే,అందరికీ మంచి చేయాలన్న తపన,ఆదర్శం,ఎవరినీ నొప్పిన్వ్చకూడదన్న మనస్తత్వం అన్నీ చూస్తే ఈ పాత్రలో మనకు రచయిత మనస్తత్వం తొంగి చూస్తున్నట్టు తోస్తుంది.కథ పూర్తయ్యే సరికి ఆ అభిప్రాయం మారుతుంది.
శ్రీరాములు నాయుడు పాత్ర మహాత్మా గాంధీకి ప్రతిరూపంలా తోస్తుంది!దాంతో కథ స్వరూపం సంపూర్ణంగా రూపాంతరం చెందుతుంది.కథ కాన్వాస్ విస్ట్ర్తమవుతుంది.ఇప్పుడీ కథను ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఒక చిన్న గ్రామంలో జరుగుత్న్న సంఘటనలా కాక ఆ గ్రామం దేసానికి పరతీకలా అక్కడ జరుగుతున్నది దేసంలో జరుగుతున్న సంఘతనలా అనిపిస్తుంది.
మిగతా రేపు.

June 19, 2008 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: pustaka paricayamu

కాళీపట్నం రామారావు యజ్ఞం-ఒక సమీక్ష.

కాళీపట్నం రామారావుగారనగానే గుర్తుకు వచ్చే కథ యజ్ఞం.కథకుడిగా ఆయన ఖ్యాత్ ఈ కథ పయినే ఆధారపడివుంది.ఇదిగాక ఇంకో కథ పేరు చెప్పమంటే చెప్పగలిగే వారు తక్కువ.ఈ స్థాయిలోఉన్న కథ కూడా మరొకటి లేకపోవటంతో కాళీపట్నం రామారావుగారిని కథకుడిగా నిలిపిన కథగా ఈ కథను భావించవచ్చు.
యజ్ఞం కథలోని అమ్షాలతో ఏకీభవించినా,ఏకీభవించకపోయినా యజ్ఞం అతి ప్రాచుర్యం పొందిన కథలలో ఒకటి అన్న విషయంలో ఎటువంటి భిన్నాభిప్రాయాలు లేవు.గాలివాన,ఒక పువ్వుపూసింది వంటి కథల సరసన నిలబడుతుందీ కథ.కథా రచయితలందరూ ఒక్కసారయినా తప్పకుండా చదవాల్సిన కథలజాబితాలో అగ్ర స్థానంలో వుంటుందీ కథ.
మూడేళ్ళ కిందట పుట్టి,మూడు నెల్లుగా ముడిపడి,మూడు రోజుల్నుంచీ నలుగుతున్న తగవు ఆ వేళ అటో ఇటో తేలిపోతుంది-ఆ భావం ఆ వూరి గాలిలో అలా అలా తేలుతోంది,అంటూ ఆరంభమవుతుంది కథ.
కథలో ప్రధాన పాత్రలు మూడు.అప్పల్రాముడు,గోపన్న,శ్రీ రాములు నాయుడు అనే ఈ మూడు పాత్రల చుట్టూ కథ తిరుగుతుంది.సుదీర్ఘమయిన ఈ కథను టూకీగా చెప్తాను.
గోపన్న ఒక మాజీ షావుకారు.ఒకప్పుడు ధనవంతుడే అయినా ఇప్పుడు చితికిపోయాడు.అతడు కొన్నాళ్ళక్రితం అప్పల్రాముడనే మాల కుల పెద్దకు రెండువేలు అప్పు ఇస్తాడు.అప్పల్రాముడు అప్పు తీర్చడు.అది వడ్డీతో సహా రెండువేల అయిదొందలవుతుంది.అప్పుతీర్చాలని గోపన్న తగవుకొస్తే,శ్రీరాములు నాయుడు పంచాయితీ వద్దని మధ్యస్థంగా తీర్పు చెప్తాడు.మూడేళ్ళ గడువు అడుగుతాడు అప్పల్రాముడు.అతడికి రెండెకరాల ముప్పై సెంట్ల మడిచెక్క వుంటుంది.అది అమ్మితేకానీ అప్పు తీర్చలేడు.అది అమ్మటం అతనికి ఇష్టం లేదు.అందుకే మూడేళ్ళ గడువు కోరతాడు.
మూడేళ్ళవుతుంది.అప్పల్రాముడు అప్పు తీర్చడు.దాంతో విషయం పంచాయితీకి వస్తుంది.ఇక్కడి నుంచీ కథ ఆరంభమవుతుంది.
అప్పు తీర్చలేనంటాడు అప్పల్రాముడు.తీర్చాలంటారు పెద్దలు.భూమి అమ్మితే తనకేమీ మిగలదంటాడు అప్పల్రాముడు.తీర్చక తప్పదంటారు పెద్దలు.చివరికి శ్రీరాములు కూడా తీర్చాలనటంతో అప్పల్రాముడు అందుకు ఒప్పుకుంటాడు.అయితే,అప్పల్రాముడి పెద్ద కొడుకు ఆవేశపరుడు.భూమి అమ్మటం అతనికి ఇష్టం వుండదు.అతడు వూరి పెద్దలను ఖాతరు చెయ్యడు.తండ్రి భూమి అమ్మి అప్పు తీరుస్తాననగానే ఇంటికి పరుగెత్తుతాడు.తన సంతానాన్ని నరికేస్తాడు.తన కొడుకు బానిస బ్రతుకు బ్రతకటం ఇష్టం లేక ఆపని చేస్తాడు.
ధర్మాన్నాలేంతవరకూ?అంతా నువ్వు చెప్పినట్టు వినేవరకూ.ఆ తరువాత!అని కథ ముగుస్తుంది.
మొదటీ నుంచీ కథ చదువుతూంటే ముగుంపు గురించిన ఒక ఊహ కలుగుతుంది.కానీ తన కొడుకునే,అతడు చంపేసుకోవటం(అప్పల్రాముడి పెద్దకొడుకు తన కొడుకుని చంపుకుంటాడు.)అనూహ్యమయిన ముగింపు.అది చదవగానే వొళ్ళు గగుర్పొడుస్తుంది.ఒక మనిషి,ఎంతగా అణచివేయబడితే,ఎంత దుర్భరమయిన నిరాషా నిస్పృహలకు గురయితే అంత ఘోరమయిన పని చేస్తాడో అన్న ఊహ కలుగుతుంది.ముఖ్యంగా తనలాగే తన సంతానం బానిసలా బ్రతకటం నచ్చని తండ్రి కొడుకును అలా చంపుకోవటం తీవ్ర మయిన అలజడిని మదిలో కలిగిస్తుంది.
ఆ అలజడి,ఆ వేశం తగ్గిన తరువాత ఆలోచన వస్తుంది.అప్పుడు కథను మళ్ళీ చదివితే,కథను ఒక్కొక్క అంశంగా విడతీసి విశ్లేషిస్తే యజ్ఞం అసలు రూపు తెలుస్తుంది.ఒక భావావేశ తీవ్ర కలిగించి రచయిత మన కళ్ళముందు నిలిపిన మాయా ప్రపంచం అర్ధమవుతుంది.ఇది రేపు.   

June 18, 2008 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: pustaka paricayamu