Archive for September 30, 2008

మన మహాత్ముడు, విమర్శ-7

ఏదయినా విశ్లేషించేముందు వీలయినంత వరకు రచయిత నిష్పాక్షింకంగా వుండటం అభిలషణీయం. ఇందుకు భిన్నంగా రచయిత ముందే ఒక నిర్ణయానికి వచ్చేస్తే అతని విశ్లేషణ ప్రామాణికత కోల్పోతుంది. ఒక వ్యక్తిని దోషిగా నిర్ణయించి, అతని దోసాన్ని నిరూపించాలని పరిశోధన చేస్తే పోలీసులకు ఆధారాలన్నీ వారి దృష్టికి అనుగుణంగానే లభిస్తాయి. ఆ పరిశోధన లోప భూయిష్టమవుతుంది. అసలు నిజం మరుగున పడుతుంది.

మన మహాత్ముదు పుస్తకంలో కూడా అదే జరిగింది. రచయిత ముందుగానే, గాంధీని అందరూ ఆయన మహాత్ముడి జిలుగు వెలుగు మోహంలో పది సరిగా అర్ధం చేసుకోలేదని నిస్చయించేశారు. ఆయనని ధర్మ పీఠం పైన నిలిపి నిగ్గు తేలుస్తానని ప్రకతించేశారు. అంతే కాదు, గాంధీని అర్ధం చేసుకోవటం కష్టంకాదని, ఈ పుస్తకం చదివితే చిన్న పిల్లవాడుకూడా అర్ధం చేసేసుకుంటాడనీ ముందుమాటలోనే రాశారు. అంటే రచయిత గాంధీ దోశి అని నిశ్చయించేసి, ఆయన ఎందుకూ పనికిరాని వాడని, ఒక మాయ మోసాల ముద్ద అని తేల్చాలని కంకణం కట్టుకున్నారని మనకు అర్ధమవుతుంది. ఇక పుస్తకమంతా ఈ దృష్టిలో పక్షపాత ధోరణితో వుండటంలో ఆశ్చర్యం లేదు.

మొదటి అధ్యాయంలో గాంధీవల్ల స్వాతంత్ర్యం వచ్చిందనటం కల్ల అని నిరూపించి, రెండవ అధ్యాయంలో గాంధీని పొగిడినవారంతా మూర్క్జులు అన్నట్టు రాస్తారు.

ఐన్స్టీన్ పొరబడ్డాడు.గాంధీని కలిసేందుకు నిరాకరించినా పోప్ జాన్ పాల్ ఆయనని మహాత్ముడన్నాడు. రొమైన్ రాలాండ్ వంటి మేధావి కూడా గాంధీని సరిగా అంచనావేయలేకపోయాడు.చివరికి గాంధీ సినిమాను తీసిన ఆటెన్ బరో కూడా గాంధీని పొగొడి ఆయన జీవిత కాలంలో లభించని ఖ్యాతిని ఆయనకు ఆర్జించి పెట్టాడంటారు. ఇక్కడే మనకు శాస్త్రి గారి దృష్టి తెలిసేది. గాంధీని పొగిడి గొప్పవాడని అన్నవారంతా ఆయన గురించి తెలుసుకోకుండా పైపైన చూసేసి అన్నారు. వాతి వారి స్వార్ధాలు వారికున్నాయి. కానీ గాంధీని దూశించినవారు మాత్రం గొప్పవారు. ఆటెన్ బరో గాంధీ గురించి సినిమా తీస్తే గాంధీ ఎవరికీ అర్ధం కాని బ్రహ్మ పదార్ధం. కానీ ముందుమాటలో మాత్రం గాంధీని అర్ధం చేసుకోవటం చాలా సులభం అంటారు. దీన్ని బట్టి చూస్తే రచయిత గాంధీని దూశించి, పనికిరానివాడని నిరూపించాలన్న ఆత్రంలో ఏమి రాస్తున్నారో కూడా ధ్యాస లేకుండా రాసేసారన్నమాట. తాను చేస్తె సరి, ఎదుటివాడేమి చేసినా నేరం అన్నట్టుంది ఇది.

గాంధీ సినిమా స్క్రిప్టు రచయిత, john briley తనకు ముందు గాంధీ గురించి సరిగా తెలియదని అంటాడు.

 i had a vague notion of gandhi, a man whose ideas i too admired but felt were wildly unrealistic in a world as harsh as the one i had grown up in.

కానీ స్క్రిప్టు కోసం పరిశోధన మొదలు పెట్టిన తరువాత గాంధీ గురించి ఆయన అభిప్రాయం మారింది.

 gradually the personality of this open, questing, unpretentious man began to unfold for me. the wellsprings of his courage, his humility, the humor, the compelling power of his sense of human dilemma- a power which when allied to his striving for decency made devoted disciples of men as diverse as the cultured nehru, the cynical patel, and the village peasant who had never been five miles from the mudbrick house where he was born.

ఇదీ గాంధీ గారి వ్యక్తిత్వం. ప్రతి ఒక్కరూ ఆయన వ్యక్తిత్వ ప్రభావానికి లొంగిన వారే. ఆకాలంలో దేశం మొత్తం ఒక్కటిగా ఆయన పిలుపుకు స్పందించింది. ఆయన మాటలకు జాగృతమయింది.

నాయర్ సాన్ అనే ఆయన an indian freedom figher in japan- a memoir అన్న పుస్తకంలో ఆయన కేరళలోని ఓ మారు మూల ప్రాంతంలో కూడా గాంధీగారి పేరు చెప్పితేచాలు ప్రజలు ఎలా స్పందించేవారో వర్ణించాడు. అంతవరకూ లొంగని అగ్రవర్ణాలవారుకూడా గాంధీ గారి పేరుచెప్పగానే ఎలా అస్పృష్యత నివారణకోసం సిద్ధమయ్యారో వివరిస్తాడు.

శాస్త్రిగారికి మాత్రం గాంధీ సినిమా వల్లనే గాంధీగారికి ఇంటా బయటా అంత పేరు వచ్చినట్టు అనిపిస్తుంది. ఐన్శ్తీన్ తో సహా ఇతర విదేశీయులంతా మరి గాంధీ గారి గురించి ఎలా తెలుసుకున్నారో. మార్టిన్ లుథర్ కింగ్, మండేలాలు కూడా బహుషా ఆటెంబరో ద్వారా వినే గాంధీ గురించి తెలుసుకునివుంటారు. ఈ పుస్తకంలో రచయిత వాదన చూస్తే, గాంధీ గారి ప్రేతాత్మ ఆటెంబరోను ఆవేశించి ఈ కుత్ర చేసినదని అన్నా అంటారు.

సినిమాలో ఆఫ్రికాలో గాంధీ జీవితం సరిగా చూపలేదన్న విమర్సను ఉదహరించి రచయిత ఇదంతా కుట్ర అని తీర్మానించారు. కానీ మూడు గంటల సినిమాకు ఉన్న పరిమితులు అర్ధం చేసుకుంటే ఆ విమర్శ అర్ధ రహితం అని స్పష్టమవుతుంది. కానీ గాంధీ గొప్పతనమంతా  ప్రచారంలోనీ వుందని నమ్మేవారికి ఇది గొప్ప నిదర్సనంలా అనిపిస్తుంది.

గాంధీ గారిపై ఈ పుస్తకంలో రచయిత చేసిన ఇతర విమర్శలకు సమాధానం రేపు.

September 30, 2008 · Kasturi Murali Krishna · One Comment
Posted in: pustaka paricayamu