Archive for October, 2008

నా కథే మరొకటి చదవండి!

నా మరొక కథను ఈ ఆదివారం సంచికలో www.aadivaaram.com లో ప్రచురించారు. కథ పేరు మారక దశ. ఈ కథను నేను నా మితృడు వేదాంతం శ్రీపతి శర్మతో కలసి రాశాను. ఈ కథ జీవితం- జాతకం శీర్షికన ఆంధ్ర భూమి మాస పత్రికలో ప్రచురితమయింది.

సాధారణంగా జ్యోతిష శాస్త్రమంటే బోలెడన్ని అపోహలున్నాయి సమాజంలో. 13 కథల ద్వారా జ్యోతిష శాస్త్ర మరో రూపుని పాఠకులకు పరిచయం చేయాలన్న ఆలోచన ఈ కథలకు ప్రేరణ. ఆ 13 కథలలో మొదటి కథ ఇది.

జ్యోతిషం ఆధారంగా కథలు రాస్తానంటే ఎవారూ ఒప్పుకోరు. ఏముంది రాయటానికి? పాఠకులు చదవరు లాంటి అభిప్రాయాలు చెప్తారు. అందుకని మా మొదటి కథలో పాఠకులను షాక్ చేసి జ్యోతిషం ఆధారంగా అద్భుతమయిన కథలు రాయవచ్చన్న ఆలోచనను కల్పించాము. ఈ ఆలోచన చెప్పగానే, మమ్మల్ని ప్రోత్సాహ పరచి సీరియల్ గా కథలు ప్రచురించేందుకు ఒప్పుకున్నారు ఆంధ్రభూమి మాసపత్రిక న్యూస్ ఎడిటర్ శ్రీమతి ఏ.ఎస్. లక్ష్మి గారు. ఫలితంగా ఈ కథలు ధారావాహికగా ప్రచురణ అయ్యాయి.

ఈ కథలను జీవితం- జాతకం పేరిట సంకలనం చేసి పుస్తకరూపంలో వెలువరించాను. కథను చదివి మీ అభిప్రాయాన్ని నిర్మొహమాటంగా తెలియ చెప్పాలని ప్రార్ధన.

October 19, 2008 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: నా రచనలు.

మన సినిమాలెందుకు మూస దాటవు?

తెలుగు సినిమాలేకాదు, భారతీయ సినిమాలు చూసేవారెవరినయినా వేధిస్తూన్న ప్రశ్న ఇది?

ప్రపంచంలో అత్యధిక సంఖ్యలో సినిమాలు నిర్మించే మన దేశం సినిమాలు నాణ్యత విషయంలోకానీ, సాంకేతికామ్షాలలో కానీ, కథామ్షాలలో కానీ ఇతర చిన్న చిన్న దేశాల సినిమాలతో పోలిస్తే తేలి పోతాయి.

మన దగ్గర మెగా స్టార్లున్నారు. సూపెర్ స్టార్లున్నారు. పవర్ స్టార్లున్నారు. కానీ చెప్పుకోటానికి ఒక్క మంచి అంతర్జాతీయ స్థాయి సినిమా లేదు. ఎంత సేపూ, మల్లీశ్వరి, మాయా బజార్, మూగ మనసులు లాంటి కొన్ని సినిమాల పేర్లు తప్పించి వెంట వెంటనే ఒక పది సినిమాల పేర్లు గుర్తుకు రావు.

హాంగ్ కాంగ్ లో నిర్మించిన ఎంటర్ ది డ్రాగన్ ప్రపంచ సినిమాల్లో పోరాట స్వరూపాలను మార్చేసింది. గాడ్ ఫాదర్ ప్రభావం గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పనక్కర్లేదు. ఫ్రెంచ్ సినిమాలు, ఇటలీ దేశ సినిమాలు, ఇరాన్ సినిమాలు ప్రపంచాన్ని ఉర్రూతలూగిస్తున్నాయి. కానీ మనము మాత్రం అత్యధిక సినిమాలు చూస్తూ, అత్యధిక కాలం సినిమాలు చూస్తూ గడుపుతూ, ఇతరులకు జేజేలు పలుకుతున్నాం తప్ప మనమేమి చేస్తున్నాం, ఎందుకని అంతర్జాతీయ ప్రామాణికాలకు మనం తూగటంలేదు అని ఆలోచించటం లేదు.

ఇంతకు ముందు, మన సినిమాల మార్కెట్ తక్కువ అన్న కారణం చూపేవారు. కానీ ఇప్పుడు ప్రపంచీకరణ ప్రభావంతో ప్రపంచమే ఒక పెద్ద విపణి అయింది. భాష వ్యాపారానికి ప్రతిబంధకమే కాదిప్పుడు. అవసరమయితే సబ్ టైటిల్స్ తో సినిమాను చూసి ఆనందిస్తున్నారు.

ఇలాంటి పరిస్థితులలో మనము ఎందుకని మంచి సినిమాలు తీయలేక పోతున్నామని ఆలోచించాల్సిన అవసరం ఎంతో వుంది.

మన దగ్గర నైపుణ్యం వుంది. నటులున్నారు. చూసేందుకు ప్రేక్షకులున్నారు. అంగట్లో అనీ వున్నా అల్లుడినోట్లో శని వుందన్నాట్టు మన సినిమాల గొంగళి మాత్రం కదలటం లేదు.

ఇప్పుడు మన సినిమాలు మారుతున్నాయని కొన్ని సినిమాల ఉదాహరణలు చూపుతారు. గమనిస్తే, ఈ సినిమాలన్నీ ఇతర సినిమాలకు నకళ్ళుకానీ, అనుకరణలు కానీ అవుతాయి. మన భారతీయ జీవన విధానానికి ఎంతో దూరంగా వుంటాయి. ఒకోసారి ఇవి మన సినిమాలనేకన్నా వేరేవారి సినిమాలనిపిస్తాయి. ఈ మార్పు మన స్వాభావిక మార్పు కాక వేరే వారి అనుకరణ ద్వారా వారిలాంటి మార్పు తప్ప స్వతంత్ర్య మార్పు కాదు.

ఇటువంటి పరిస్థితిలో మన సినిమాలు ఎందుకు మారటంలేదో కూలంకషంగా విశ్లేషిస్తే, మార్పు రావాలంటే ఏం చేయాలో ఆలోచించేవీలుంటుంది.

వీలయినంత వరకూ నిష్పాక్షికంగా, కళాకారుల పేరుతో సంబంధం లేకుండా నిర్మొహమాటంగా మన సినిమాలని విశ్లేశిస్తూ సమాధానాలను రాబట్టేఅ ప్రయత్నమే ఈ వ్యాస పరంపర. నా ఆలోచనలే సరైనవి అన్న ద్ర్క్పథంతో రాస్తున్న వ్యాసాలు కావివి. ఇవి నా అభిప్రాయాలు. మనమంతా కలసి చేసే మథనానికి ఇవి నాందీ ప్రస్తావన కావాలని నా ఆశ. కాబట్టి అందరూ నిర్మొహమాటం గా ఈ చర్చలో పాల్గొని తమ తమ అభిప్రాయాలను నిరభ్యంతరంగా వెలిబుచ్చాలి. నేను ఏ అభిప్రాయాన్ని కూడా సెన్సార్ చేయను. ఎందుకంటే వినదగునెవ్వరు చెప్పిన. కాబట్టి మనమంతా సాగించే ఏ మేథోమథనం నుంచి వచ్చే హాలాహలాన్ని గళంలో దాచుకుని అమృతంకోసం మథనం కొనసాగిద్దాం. అమృతం సాధిద్దాం.

October 18, 2008 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: sinemaa vishleashaNaa.

మనము సినిమాలెందుకు చూస్తాము?

ఇది పనికి రాని ప్రశ్నలా అనిపిస్తుంది, వినగానే. అవును, సినిమాలెందుకు చూస్తాము?

టైం పాస్ కి అన్నది ఒక సమాధానం. వినోదానికి అన్నది ఇంకో సమాధానం. నిజ జీవితం నుంచి కొన్ని గంటలయినా దూరం పారిపోయి, కలల ప్రపంచంలో విహరించటానికి అన్నది కాస్త తెలివయిన సమాధానం. వినోదాత్మకంగా విఙ్నానాన్ని గ్రహించటానికి అన్నది ఆశాభావంతో కూడుకున్న ఆదర్శవాది సమాధానం. వ్యాపారులను బ్రతికించటానికి అన్నది గడుసు సమాధానం. పనిలేక అన్నది విసుగు సమాధానం. మనము చేయలేని పనులు వేరేవారు సాధిస్తూంటే, పరోక్షంగా సంతృప్తి పొనదటానికి అన్నది మానసిక శాస్త్రి సమాధానం.ఇలా సినిమాలెందుకు చూస్తాము అన్నదానికి రకరకాల సమాధానాలొస్తాయి. అసలు సినిమాలెందుకు చూడాలి? అని మనల్స్ని మనము ప్రశ్నించుకుని లోతుగా విశ్లేషించుకుంటే, సినిమాలెందుకు చూడాలో మాత్రమే కాదు, సినిమాల ప్రాధాన్యం, మనపైన అవి చూపే ప్రభావం, సినీ కళాకారుల బాధ్యత వంటి విషయాలు కూడా మనకు అర్ధమవుతాయి.

మనిషికి జంతువుకీ ప్రధానంగా తేడా సమయ పరిఙ్నానం. జంతువుకు సమయం గురించిన చైతన్యం లేదు. దానికి సమయం గడవటంలేదన్న బాధ లేదు. బోరొస్తుందన్న భావన లేదు. ఎంత కాలమయినా అలా కూచుండి పోతాయి. వేట కోసం సర్వ శక్తులూ కేంద్రీకరించి అవసరమయితే రోజులతరబడి ఎదురుచూస్తాయి. మనిషి అల్లా కాదు.

మనిషికి సమయ చైతన్యం వుంది. ఏదయినా పని కొద్దికాలం చేయగానే అతనికి విసుగు వస్తుంది. దృష్టి మళ్ళుతుంది. ఏ పనీ లేకపోతే చిరాకు వస్తుంది. సమయం గడవటంలేదని బాధ కలుగుతుంది.ఉట్టిగా కూచోలేడు. ఏదో పని వుండాలి. ఆపని కూడా ఆసక్తి కరమయినదయివుండాలి. లేకపోతే బోరొస్తుంది. కాబట్టి మనిషి కి టైం పాస్ లూ, వినోదాలు అవసరమవుతాయి.

ఈ వినోదావసరంలోంచే కథ, తోలు బొమ్మలాటలు, యక్ష గానాలు, బుర్ర కథలు, సాహిత్యం, గానం నాట్యం వంతివి ఉద్భవించాయి. ఒకొక్కటీ, ఒకో రకంగా మనిషి దృష్టిని కట్తి పడేస్తాయి. సమయ చైతన్యాన్ని మరపుకు తెస్తాయి. చూస్తున్నంత సేపు, వింటున్నంత సేపూ, మనిషిని మరో లోకం లోకి తీసుకు వెళ్తాయి. అవి అయిపోయిన తరువాత కూడా చాలా కాలం ఆ అనుభూతి వ్యక్తిలో గిలిగింతలు కలిగిస్తుంది. అతడిని ఇతర కార్యాలకు ప్రోత్సహిస్తుంది. అతని జీవితంలో ఉత్తేజం, ఉత్సాహం నిలుపుతుంది.అతని మనసుపైన దీర్ఘకాలిక ప్రభావం చూపుతుంది.

సంగీతం, సాహిత్యం, నృత్యం, చిత్రలేఖనం అనే కళలు వ్యక్తిపైన దీర్ఘ కాలిక ప్రభావం చూపుతాయని మన పూర్వీకులు గుర్తించారు. ఉత్తమ కళ వ్యక్తిలో ఉత్తమ ఆలోచనలకు దారితీస్తుందని గ్రహించారు. నీచతా పరిపూర్ణమయిన కళ తాత్కాలికంగా ఉద్రేకం కలిగించి ఉర్రూతలూగించినా, శాశ్వతంగా దుష్పరిణామాలకు దారితీస్తుందని అర్ధం చేసుకున్నారు. అందుకే కళకు కొన్ని నియమాలు విధించారు. కళను ఒక శాస్త్రం చేశారు. కళాకారుడికి సామాజిక బాధ్యతను నిర్ణయించారు.

అన్ని కళలోకీ, సాహిత్యం ఎక్కువగా ప్రభావం చూపుతుంది. నృత్యం ప్రేక్షకులను ఆనంద పరచినా, హావ భావాలు, ముద్రలు వంటి సాంకేతిక పరిఙ్నానం లేకపోతే నృత్యాన్ని చూసి ఆనందించినా సంపూర్ణంగా అనుభవించటం కుదరదు. సంగీతానికీ ఇది వర్తిస్తుంది. సంగీతం ఒక అస్పష్టమయిన భావనను కలిగిస్తుంది. దానికి సాహిత్యం తోడయితే సంపూర్ణత్వం సిద్ధిస్తుంది. సాహిత్య రహిత సంగీతాన్ని అందరూ అనుభవించలేరు.

సాహిత్యం పరిస్థితి వేరు. ఒకోసారి పదాలన్నీ అర్ధం కాక పోయినా పదల శబ్దాలు పాఠకుది మనసులో అస్పష్ట భావనలు కలిగిస్తాయి. ఉదాహరణకు, కమ్మని లతాంతముల కుమ్మొనసి/ వచ్చు మధుపమ్ముల సుగీత నినదమ్ము లెగసెం జూ/ తమ్ముల లసత్కిసలయమ్ముల సుగంధి/ ముకుళమ్ములను నానుచు ముదమ్మొనర వాచా/ లమ్ములగు కోకిల కులమ్ముల రవమ్ము/ మధురమ్మగుచు విచ్చె ననిశమ్ము సుమనో భా/ రమ్ముల నశోక నికరమ్ములును జంపక/ చయమ్ములును గింశుక వనమ్ములును నొప్పెన్  అనే నన్నయ పద్యాన్ని తీసుకుంటే ఇందులో పదాల అర్ధాలు తెలియకున్నా ద్విత్వ మకారము తిరిగి తిరిగి వస్తూ చెవులకింపు కలిగిస్తుంది. అంటే సాహిత్యంలో సంగీతం అంతర్లీనంగా నిబిడీకృతమయి వున్నదన్నమాట.

అలాగే దుశ్శాసనున్ లోకభీ/ కర లీలన్ వధియించి తద్విపుల వక్షశ్శైల రక్తౌఘ ని/ ర్ఝర ముర్వీపతి సూచుచుండ నని నాస్వాదింతు నుగ్రాకృతిన్ అనగానే కళ్ళ ముందు ఒక భీకర దృష్యం కదలుతుంది.

అలాగే ఈ వెండ్రుకలు వట్టి యీడ్చిన యా చేయి/ దొలుతగా బోరిలో దుస్ససేను/ తను వింతలింతలు తునియలై చెదరి అన్న పద్యం వినగానే క్రొధంతో రోస కషాయిత నేత్ర అయిన వనిత కనుల ముందు నిలుస్తుంది ఈ వెండ్రుకలు ఆ చేయి, తనువింతలింతలు తునియలై లాంటి పదాలు ఒక మహిళ చెదరి ఉన్న తన కురులను చూపుతో కోపంతో వాటిని ఏడ్చిన వాడి శరీరం ముక్కముకాలు అవాలని కోరే దృష్యం కళ్ళ ముందు నిలుస్తుంది. అంటే, సాహిత్యం సంగీతాన్నే కాదు, చిత్రలేఖనాన్ని కూడా తనలో ఇముడ్చుకున్నదన్నమాట. పదాలతో రాగాలు సృజించటమేకాదు దృష్యాలూ కళ్ళముందు నిలప వచ్చన్నమాట.

కళలోని ఈ గొప్పతనం గుర్తించిన మన పూర్వీకులు కళను నిర్మాణాత్మకంగా వాడేందుకు ఎంతో సృజనాత్మకమయిన పద్ధతిని ఏర్పాతు చేశారు.

చిన్న పిల్లలకు కథలు చెప్తాం. వాతిలో అద్భుతాలుంటాయి. అవి వారిని ఆశ్చర్య పరచటమే కాదు, వారిలో అనేక ఆలోచనలకు రెక్కలనిచ్చి వారి సృజన పరిథిని పెంచుతాయి. ఎదిగిన కొద్దీ సాహిత్య పరిథి విస్తృతమవుతుంది. రక రకాల విషయాలు తెలుస్తాయి. అయితే కళను ఉన్నత స్థాయిలో ఉత్తమంగా వుంచేందుకు వారు, కళను సరస్వతీదేవికి ప్రతీక చేశారు. అంటే మనం మాట్లాడే ప్రతి మాట, పాడే పాట, గీసే గీత అన్నీ సరావతీ మయమన్నమాట. దాంతో కళాకారుడు కళను ఎంతో జాగ్రతాగా సృజించేవాడు. భక్తి భావంతో వర్తించేవాడు. అలాగే చిత్రకారుడు సృంగార చిత్రాలను కూడా భగవదంకితం చేస్తూ లిఖించేవాడు. గమనిస్తే కాళిదాసు వర్ణించిన పార్వతీ పరమేశ్వరుల సృంగారం భక్తి భావాన్ని కలిగిస్తుంది తప్ప రెచ్చగొట్టదు. ఇది అన్ని కళలకు వర్తిస్తుంది. అందుకే మన వ్యక్తిత్వ వికాసంలో చిన్నప్పుడు తల్లి చెప్పే పురాణ కథలు ప్రధాన పాత్ర వహిస్తాయి.

జోసెఫ్ కాంప్ బెల్ అనే మానసిక శాస్త్ర వేత్త ఏ విషయమై విస్తృతమయిన పరిశోధనలు చేసి అనంత తవాన్నికి కిటికీలవంటివి ఈ పురాణ కథలు అని తేల్చాడు. ఈ విషయాన్ని hero with a thousand faces అనే పుస్తకంలో ప్రకటించాడు.

దీన్ని బట్టి చూస్తే మన నిత్య జీవితంలో కళల ప్రాధాన్యం అర్ధమవుతుంది. మనకు వినోదాన్ని అందిస్తూ,  విఙ్నానాన్ని అందిస్తూ,మనలను భవిష్యత్తును ఎదుర్కొనేందుకు తయారుచేస్తూ, టైం పాస్ కలిగిస్తూ ఇలా కళ అన్నది ఒక అనేక ఉపయోగాలున్న అద్వితీయ మాధ్యమం అన్నమాట.

అయితే ఆధునిక సమాజంలో అనేకాలు రూపాంతరం చెందినట్టే కళ కూడా మారింది. అన్ని కళలనూ తనలో కలుపుకుని సినిమా ఒక సమిష్టి కళగా ఎదిగింది. సినిమాలో సంగీతం వుంది. నృత్యం వుంది. నాట్యం ( నటన) వుంది, సాహిత్యం వుంది. అంటే ఒక కళాకారుడి తపన ఇప్పుడు సమిష్టి కళాకారుల సమ్యుక్త సృజనాత్మక భావ వ్యక్తీకరణగా మారిందన్నమాట.

ఒక అణు కేంద్రంలో బోలెడంత శక్తి వుంది. అలాంటి కొన్ని వేల అణువులు కలిస్తే ఎంత శక్తి వుంటుందో సినిమా అన్ని కళలనూ కలగలుపుకుని అంత శక్తివంతమయిన కళ అయిందన్నమాట. ఇప్పుడు సినిమా సమాజంపైన , వ్యక్తి పైన ఎంత దీర్ఘమయిన, లోతయిన ప్రభావం చూప గలుగుతుందో అర్ధం చేసుకోవటం కష్టం కాదు.

కానీ కళపైన, కళాకారుడి పయిన గతంలో వున్న దైవ భావన నీడ తొలగిపోయింది. దాంతో కళ విశృంఖలమయింది. మానవుడికి కళ అవసరం అనాదిగా ఒకటే. దాని స్వరూపంలో మార్పురాలేదు. కానీ కళ స్వరూప స్వభావాలలో మార్పు వచ్చింది.

ఇంతకుముందు తల్లి వొడిలో ధ్రువుడు, రాముడు కథలు వినే పిల్లవాడు ఇప్పుడు సూపర్ మాన్లు, సూపెర్ హీరోలూ, మెగా స్టార్లను చూస్తున్నాడు. కళ ప్రభావ తీవ్రత మారలేదు. కళ స్వరూపం మారింది. యవ్వనంలో వీర గాథలు, సున్నితమయిన ప్రేమ కథలు వినే యువకులకు వెకిలి హాస్యాలు, పిచ్చి పచ్చి సృంగారాలు పరమార్ధమవుతున్నాయి. కలలు కల్పించే కళ లక్షణం మారలేదు. అవి కల్పించే కలల స్వరూపం మారింది.  కళలనుండి స్ఫూర్తి పొందే మానవ తత్వం మారలేదు. కళలిచ్చే స్ఫూర్తి తత్వం మారింది. ఇన్ని తెలిసి కూడా, వొస్తున్న సినిమ్మాలను తిట్టుకుంటూకూడా మనం సినిమాలను చూస్తూనే వున్నాం. ఎందుకంటే మౌలికంగా మనకు కళ అవసరం వుంది. ప్రస్తుతం అత్యంత ప్రచారం పొందిన కళ సినిమానే!ఎలాగయితే క్రికెట్ ఇతర ఆటలను వెనక్కు నెడుతుందో, అలాగే సినిమా ఇతర కళలను నీడలోకి నెడుతుంది. అందుకే మనం సినిమాలు చూస్తున్నాం. సినిమాలు చూడటంలో మన ఉద్దేశ్యం మారలేదు. సినిమాల లక్ష్యం మారింది. కళాకారుల కళాకౌశలం మారలేదు. వారి దృష్టి మారింది.

October 16, 2008 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: sinemaa vishleashaNaa.

మన మహాత్ముడు, విమర్శ-12

ఏదయిన విషయము అర్ధమయ్యేరీతి మనము చెప్పే విధానము పైన ఆధారపడివుంటుంది. ఈ చెప్పే విధానములో ధ్వని ప్రధాన పాత్ర వహిస్తుంది. ఒక మహానుభావుని తప్పులు ఎత్తి చూపించటంలో కూడా సమ్యమనం పాటించాల్సి వుంటుంది. ఏ వ్యక్తీ సర్వ సంపూర్ణుడు కాడు. ఎలాంటి దోషాలు లేని వ్యక్తి దేవుడవుతాడు. కొద్ది దోశాలున్నా, ఉత్తమత్వాన్ని చూపి, అనేకులకు మేలు చేసినవాడు మహాత్ముడవుతాడు. మహాత్ముడంటే, గొప్ప ఆత్మశక్తిని ప్రదర్శించినవాడు. అతడిలోనూ దోశాలుంటాయి. ఆ దోషాలను ఎత్తి చూపేందుకు చులకన, హేళన, ఎద్దేవాలవసరము లేదు. అవన్నీ మనలాంటి మామూలు మనుషుల తప్పులెంచేటప్పుడు, మనకన్నా అధిక స్థాయిలో వున్న వ్యక్తి చూపాల్సిన లక్షణాలు. గాంధీ లాంటి మహాత్ముడికన్నా మనము ఎంతో చిన్న వారము. అల్పులము. మన పరిథిలో మనము గొప్ప కావచ్చు. కానీ, గాంధీతో పోలిస్తే మనమేకాదు, గొప్ప గొప్ప ప్రపంచ నాయకులు కూడా కుచించుకుపోతారు. అలాంటి గాంధీని విమర్శించేటప్పుడు, కనీస మర్యాద, మన్ననలను పాటించాల్సి వుంటుంది. ఈ పుస్తక రచయిత వాటిని పాటించలేదని ఈ పాటికే అందరికీ అర్ధమయిపోయివుంటుంది. అయినా, ఇంకోన్ని ఉదాహరణలిస్తాను.

ఫస్ట్ షాక్ అనే అధ్యాయంలో జలియన్ వాలా బాగ్ ఉదంతానికి గాంధీ స్పందనను విమర్శించారు. ఎందుకంటే, ఆయన జలియన్ వాలా బాగ్ గురించి పెద్దగా ప్రస్తావించలేదు. అదే సమయంలో కొందరు హింస జరిపారని ఆయన సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమాన్నే నిలిపివేశారు. దీన్ని రచయిత తప్పు పట్టారు.

ఉద్యమము నిలిపివేయటానికి గాంధీ చెప్పిన కారణం, శాంతి యుతంగా పోరాడటాం ప్రజలకు నేర్పకుండా సత్యాగ్రహాన్ని ప్రారంభించటం పెద్ద తప్పు, అన్నారు. అంటే, గాంధీ గారికి ఉద్యమము తీవ్రమయి ఎంత మంది ప్రాణాలుపోగొట్టుకున్నారు, ఎంత ఆస్థి నష్టమయితే అంత గొప్ప అన్న ఆలోచనలు లేవు. ఆయన దృష్టి ఎంత సేపూ నిబద్ధత మీదవుంది. డయారూ హింస జరుపుతాడు, ఆగ్రహంలో ఉద్యమకారుడూ హింస చేస్తాడు. కానీ ఆగ్రహంలో కూడా నిగ్రహం చూపినవాడే అసలయిన మనిషి. గాంధీ దృష్టిలో స్వాతంత్ర్యమంటే అసలయిన మనుషులను తయారుచేయటం. ఇది అర్ధంకాని సమాజం, సత్యాగ్రహాన్ని, సహాయనిరాకరణోద్యమాన్ని, స్వాతంత్ర్యం తరువాత, బందులు, ధర్నాల పేరిట అభాసుపాలు చేయటం మనము చూస్తూనేవున్నాము.

గాంధీకి మానవ మనస్తత్వం తెలుసు. ఒకసారి ఒకతి విజయవంతమయితే ప్రజలు దాన్ని అనుకరిస్తారనీ తెలుసు. అందుకే ఉద్యమానికి ప్రామాణికాలేర్పరచి, నియమాలు విధించాలని ప్రయత్నించారు. డాక్టరు చేతిలో కత్తికీ పిచ్చివాడి చేతిలో కత్తికీ చాలా తేడావుంది. ఎప్పుడయితే కత్తిని డాక్టరులానే వాడాలన్న నియమం స్థిరపడుతుందో అప్పుడు తనకు తెలియకుండా పిచ్చివాడు సైతం ఆ ప్రభావానికి గురవుతాడు. ఆ ఆలోచన సమాజానికి లేకపోతే ఎవడుబడితేవాడు కత్తి పడతాడు. అల్ల కల్లోలమవుతుంది. ఇప్పుడు జరుగుతోందీ అదే. దీన్నిబట్టి చూస్తే గాంధీ గారు ఉద్యమాన్ని నిర్వీర్యం చేసారని అనిపించినా, ఆయన లక్ష్యం వేరు అనీ, ఆ దృష్టిలో ఆయన ప్రవర్తన సరయినదేనని అర్ధమవుతుంది. ఉద్యమము లేవదీయటం కష్టం కాదు. దాన్ని నియంత్రించి సయిన రీతిలో కొనసాగించాలంటే ఎంతో నైపుణ్యం, దక్షత కావాలి.

ఇక్కడ మనము ఆలోచించాల్సిందేమిటంటే, గాంధీ గారు స్టాప్ అన్నారు అందరూ ఎందుకని ఆగిపోయారు? ఇప్పుడు తెలంగాణా ఉద్యమం జరుగుతోంది. ఒక పార్టీ నాయకుడు కాన్సిల్ అన్నాడనుకోండి, వెంటనే అతని పార్టీ నుంచి అతడిని తరిమి మరొకడు అరుస్తాడు. మరి గాంధీకి వ్యతిరేకంగా ఒక్క స్వరం వినబడలేదేమి? అప్పుడు బోలెడంతమంది నాయకులున్నారు. ఎవ్వరూ కిమ్మనలేదేమి? అందుకే గాంధీ మహాంత్ముడయ్యాడు. మిగతావారు ఆయన మ్యందు మరుగుజ్జులయ్యారు.

ఇలా ఉద్యమాన్ని నిలిపివేయటం వల్ల మరింత ఘోరమయిన రక్తపాతం, ప్రాణ హాని నుంచి దేశాన్ని రక్షించారు. అప్పతి భావావేశంలో, అప్పతి ఉద్రిక్త పరిస్థితిలో గాంధీ గారు హింస జరిగినా ఫరవాలేదు అని వుంటే, పరిస్థితి ఎలా వుండేది? స్వాతంత్ర్యం అంత త్వరగా వచ్చేదికాదు. కానీ బ్రిటీష్ వారు జరిపే దమన కాండకు అప్పుడప్పుడే నిద్ర లేస్తున్న మనవారి ఆత్మగౌరవం, ధైర్యాలు మళ్ళీ దెబ్బతినేవి. ఇవన్నీ గమనించకుండా, పై పైన చూసేసి ఉద్యమాన్ని నీరుగార్చాడు కాబట్తి గాణ్దీ పనికిరానివాడు అనేసి గొప్ప విశ్లేషకుడిగా, గాంధీలాంటి వాడిని దోషిని చేసిన మహానుభావుడిలా  righteous indignation ప్రదర్సించటం వల్ల లాభంలేదు. ప్రజలను రెచ్చగొట్టకూడదనే గాంధీగారు జలియన్ వాలా బాగ్ విషయంలో ఎంతో సమ్యమనం పాతించారు.

స్వామీ లక్ష్మణానంద హత్య తరువాత చెలరేగిన హింస నెల తరువాత కూడా చల్లారటంలేదు. ఈ ఆవేశాగ్నిని చల్లార్చేనాయకుడే కనబడటంలేదు. అలాంటిది, విదేశీయుడు దమన కాండ జరిపిన తరువాత చెలరేగే ఆవేశాగ్నిని ఒక్క వ్యక్తి తన మౌనంతో దేశవ్యాప్తంగా చల్లార్చగలిగాడంటే, ఎంతో ఆవేశాన్ని అణచిపెట్టాడంటే, ఆయనని మమ్మూలు మనస్థాయిలో తూచి విమర్శించటం విఙ్నతనా?

మిగతా తరువాత.

October 15, 2008 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: pustaka paricayamu

నా ఇంకో కథ చదవండి!

నేను రాసిన మరో కథ ‘సమయం చెక్కిన శిల్పం’ ను www.aadivaaram.com అనే వెబ్ పత్రిక పునహ్ ప్రచురించింది. ఈ కథ 1993 లో ఆంధ్రభూమి మాసపత్రిక లో ప్రచురితమయింది. ఈ కథను 4క్ష్5 అనే కథల సంకలనంలో పొందుపరచాను.

నేను మృగతృష్ణ, వీచికలు-మరీచికలు, సమయం చెక్కిన షిల్పం అనే మూడు కథలు కొద్ది నేలల తేడాలో రాశాను. దీన్లో ముందుగా రాసింది వీచికలు-మరీచికలు. దాన్ని ఆంధ్రప్రభ వార పత్రికకు పంపాను. తరువాత మృగతృష్ణ ను ఆంధ్రజ్యోథి కి, సమయం…. ను ఆంధ్రభూమి మాసపత్రికకు పంపాను.

కథను ప్రచురణకు స్వీకరించినట్టుగా ఆంధ్రప్రభ నుంచి ఉత్తరం అందింది. ఆ ఉత్సాహంలో మళ్ళీ కథలు రాసి వేర్వేరు పత్రికలకు పంపాను. కానీ ఎంత ఎఉరు చూసిన ప్రభలో నా కథ రాలేదు.

ఇంతలో, ఒక సంవత్సరం తరువాత, హఠాత్తుగా జ్యోతిలో నా కథ కనిపించింది. మరి కొన్ని నెలల తరువాత ప్రభలో కథ వచ్చింది. అందుకే, నేను రాసిన మొదటి కథ వీచికలు-మరీచికలు అయినా, ప్రచురితమయిన తొలి కథ మాత్రం మృగతృష్ణ నే!

ఆతరువాత రెండేళ్ళు పంపిన కథల ఫలితం గురించి ఎదురుచూసి విసిగిపోయాను. కొత్త కథలు రాయలేదు. పాత కథల గతి తెలిస్తే కదా ఊపు వచ్చేది.

ఇంతలో, 1993 లో అంటే కథ పంపిన మూడేళ్ళ తరువాత హఠాత్తుగా ఆంధ్రభూమి మాసపత్రికలో నా కథ కనిపించింది. అప్పటికి నేను ఈ కథ రాసినట్టు మరిచిపోయాను. ఎవరో నా లాగా రాశారని రచయిత పేరు చూస్తే నా కథే!

ఈ కథను ఆదివారం.కాం లో చదివి మీ అభిప్రాయాన్ని నిర్మొహమాటం గా వ్యక్త పరచ ప్రార్ధన. అభిప్రాయం వ్యక్త పరచేందుకు మళ్ళీ వెనక్కు రానక్కరలేదు. ఆకడే కుడు వైపు మార్జిన్ లో నా బ్లాగు, ఈ మెయిలు తెరచుకునే మీట వుంటుంది. దాన్ని నొక్కితే చాలు.

October 12, 2008 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: నా రచనలు.

నేను cinema of the year ను చూశాను!

నిజం! నేను సినెమా ఆఫ్ ది యియర్ ను చూశాను. ఒక టీవీ చానెల్ వాళ్ళు వారం రోజులు వరుసగా ఈ ప్రకటనతో ఊదరగొట్టేసారు. ఆ సినిమా కూడా భయంకరంగా హిట్ అయి బోలెడన్ని అవార్డులు కొట్టేసి, అందరి పొగడ్తలూ, ప్రశంసలూ పొందటంతో నేను కూడా ఆ అద్భుతమయిన సినీరాజాన్ని చూడాలని కడలిదాటిన మహోత్సాహంతో అన్ని పనులూ మానుకుని టీవీ ముందు కూచున్నాను. సినిమా మధ్య వచ్చే ప్రకటనల సమయాన్ని సద్వినియోగం చేసుకునేందుకు ఒక పుస్తకం ప్రూఫులు చూసేందుకు దగ్గర పెట్టుకుని మరీ కూచున్నాను.

ఇంతకీ నేను అంతగా ఎదురుచూస్తూ చూడాలని సిద్ధమయిన సినిమా పేరు హాపీ డేస్!

ఫ్రాంకోయిస్ మారియాక్ అని ఒక ఫ్రెంచ్ రచయిత వున్నాడు. ఆయన ఒక రచన చేయాలంటే ఎంతో ఆలోచించేవాడు. ఎందుకంటే, రచన పదిమందీ చదువుతారు. అనేక తరాలు చదువుతాయి. రక రకాల మనస్తత్వాలున్నవారు చదువుతారు. కాబట్టి తన నవలలో హీరో విలన్ పయిన విజయం సాధించినట్టు చూపిన ఎవరో ఒకరికి విలన్ పాత్ర నచ్చవచ్చు. వాడివల్ల సమాజనికి అన్యాయం జరగవచ్చు. అని ఆలోచించేవాడు. కాబట్టి తన రచనలో ఏమాత్రం చెడును ఎంత అనాకర్షణీయంగా ప్రదర్శించినా ఎక్కడో ఎవరికో అది ఆకర్షణీయం కావచ్చు. సమాజానికి చెడు జరగవచ్చు. అందుకని ఎంతో జాగ్రత్తగా ఏచనలు చేసేవాడు. ఏ కోణంలోంచి చూసినా చెడు అర్ధంకానట్టు రచన చేసేవాడు. the knot of vipers ఆయన రచనే.

తన సామాజిక బాధ్యత తెలిసిన కళాకారులలా ఆలోచిస్తారు.

మానవ మనస్తత్వ వైచిత్రి ఎలాంటిదంటే, రామాయణంలో రాముడికన్నా రావణుడు నచ్చుతాడు. సీత కన్న శూర్పణఖ నచ్చుతుంది.

హాపీడేస్ చూస్తూంటే మన కళాకారులకసలు సామాజిక బాధ్యత అంటే ఏమిటో తెలుసా? అన్న సందేహం కలిగింది.

ఒక కళా ప్రజాదరణ పొందిందంటే అర్ధం, సమాజంలో అధిక సంఖ్యాకుల మానసికస్థితిని ఆ కళ ప్రదర్శిస్తుంది. అనేకులు ఆ కళాప్రదర్శన ద్వారా సంతృప్తి పొందుతున్నారు అని అర్ధం. వారి మనస్సులలో ఏదో అంశాన్ని ఆ కళ స్పందింపచేస్తోందని అర్ధం. అంటే కళాకారుడు ప్రజల అసంతృప్తులను, ఆశ నిరాశలను తన కళలో ప్రదర్శించటం ద్వారా సమాజ మనస్తత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నాట్టు.

సమాజం ఒక పరిణతి పొందిన కళను ఆదరించిందంటే అర్ధం, సమాజంలో మానసిక పరిణతి ఉందని. అలాకాక నీచతాపరిపూర్ణమయిన కళ్ను ఆదరిస్తే సామాజిక మనస్తత్వం నైచ్యాన్ని ఆదరిస్తోందని.

అయాన్ రాండ్ నవల ఫౌంటైన్ హెడ్ లో ఒక దృష్యంలో నాయికా నాయకులు ఒక చెత్త నాటకాన్ని చూస్తారు. కుళ్ళు జోకులకు పడీ పడీ నవ్వుతున్న ప్రజలను చూస్తారు. ఏ ప్రజలు వారి స్థాయికి తగిన కళను పొందుతారని నవ్వుకుంటారు. ఈ సినిమా చూస్తే నాకు అలాగే అనిపించింది.

హేపీడేస్ ఒక మామూలు ఫార్మూలా సినిమా. కాలేజీలో కొందరు యువతీ యువకులు అల్లరిచేయటాలు, ప్రమలో పడటాల్లాంటి అనేక సినిమాలలో ఒకటి ఈ సినిమా. మిగతా వాటికన్నా కాస్త సెన్సిటివ్గా, కొంత శుభ్రంగా వుంది. అక్కడక్కడా సున్నితమయిన నవ్వునూ కలిగిస్తుంది. తెలుగు ప్రేక్షకులు అల్ప సంతోశులు. ఏదో కొంత బాగున్నా, కాస్త నవ్యత్వం ఉన్నా బ్రహ్మ రథం పడతారు. ఎందుకంటే వారికి ఉన్నత ప్రమాణాలతో కూడిన కళా ప్రదర్శన అలవాటులేదు కాబట్టి ఉన్న దానిలో ఉత్తమమయినదాన్ని ఆదరిస్తారు. వృక్షాలు లేనిచోట లాంటిదన్నమాట ఇది.

ఈ సినిమాలో నాకు దిల్ చాహ్తాహై కనిపించింది. కుచ్ కుచ్ హోతాహై కనిపించింది. ఇంకా అనేక హాలీవుడ్, బాలీవుడ్, తెలుగువూడ్ ల కాలేజీ సినిమాల కట్టింగులు కనిపించాయి. వాటన్నిటినీ కాస్త సున్నిత హృదయం ఒక మంచి ఆకర్శణీయమయిన బాణీ పాటలతో ముడివేశాడీ సినిమాలో.

మనకు అలవాటయిన కాలేజీ గూండాలు, ప్రేమలు, వ్యక్తిత్వంలేని టీచర్లు, చదువుపయిన శ్రద్ధ లేని పిల్లాలు, తాగటం, తిరగటం అమ్మాయిల గురించి చులకనగా మాత్లాడటమే కాలేజీ జీవితం అన్న అభిప్రాయాన్ని కలిగించటం ఈ సినిమాలోనూ వున్నాయి.

ఏదో ఒక సమయంలో టీచర్ పయిన లైంగిక భావాన్ని ప్రదర్శించని విద్యార్థి వుండడు. కానీ మై హూనా లో లాగా టీచర్ శరీరాన్ని ప్రదర్శించి రెచ్చగొట్టనవసరంలేదు. ఆ టీచర్ వొంగితే ఎక్కడెక్కడ చూడాలో చూపాల్సిన అవసరంలేదు. ఇప్పటికే ఇంటి బయట అడుగుపెట్టిన మహిళలను వయసుతో, సామాజిక స్థాయితో సంబంధం లేకుండా బట్టలను చీల్చుకుని చూడటం, ఊహించి చులగనగా వ్యాఖ్యానించటం అలవాటయిపోయింది. అమ్మాయి కనబడగానే ప్రేమలంటూ వెంటపడటం ఏడ్పించటం మమూలయింది. ఇంకా అలాంటి భావననే బ్రెయిన్ వాష్ చేసేవిధంగా మన సినిమాలు చూపటం, దాన్ని చూస్తూ కుర్రాళ్ళు వెర్రెక్కి పోవటం, ఇలాగే వుండాలేమో అనుకుని యువతులు భ్రమపడటం , ప్రేమ అనే బ్రహ్మ పదార్ధం వెంటపడి జీవితాలు నాషనం కావటం చూస్తూనే వున్నాం. అయినా ఒక్కరుకూడా నిజా నిజాలు చెప్పే ప్రయత్నం చేయటమేలేదు. ఇంకా అలవాటయిన రీతిలో తమ ప్రతిభతో మరింత దిగజారుస్తున్నారు తప్ప పరిస్థిని మెరుగు పరిచే బాధ్యత చూపటంలేదు.

ఈ సినిమాలో కూడా అంతా ప్రేమలే. కాలేజీకి వెళ్ళేది చదవటానికా? ప్రేమించటానికా? వుద్యోగం సద్యగం లేకుండా ఈ ప్రేమలేమిటి? జీవిత ప్రయాణం ఇంకా ఆరంభం కాకముందే తొలి మజిలీలో కలసిన వ్యక్తితోనే జీవితం గడపాలని నిశ్చయించుకునే పరిణతిలేనివారి నిర్ణయాలే గొప్ప అన్నట్టు చూపి తప్పుదారి పట్టించే సినిమాలలో ఇదొకటి . ఈ సినిమాలో చదువుపయిన శ్రద్ధ వున్నవాడొక్కడూ లేడు. బాగా చదివేవాడూ అదేదో సులభంగా చదివేసినట్టు కనిపిస్తాడు తప్ప కష్టపడ్డట్టేవుండడు. ఇది కూడా తప్పుదారి పట్టిస్తుంది. ఈ సినిమాలో తెలుగుమీడియమ్నుంచి వచ్చిన విద్యార్థి వుంటాడు. మొదట్లో కనిపిస్తాడు. చివరలో ఆంగ్ల పండితుడయిపోతాడు. అతని మానసిక వేదన, శ్రమలు మన కళాకారులకవసరంలేదు. ప్రేమలు కావాలి. పిచ్చి పిచ్చి ప్రవర్తనలు కావాలి. ఇదే హీరోయిజం.

విద్యార్థి అన్నవాడికి మన సినిమాల ప్రకారం వుండాల్సిన లక్షణాలేమిటంటే, పోరాడగలగాలి, అమ్మాయిల్ని ఏడిపించి ప్రేమించగలగాలి తాగుళ్ళు తిరుగుళ్ళు వుండాలి. వెకిలి పోకిరీలే కాలేజీ జీవితాన్ని ఎంజాయ్ చేయగలరు. అదే ఎంజాయ్మెంట్ అంటే. బుద్ధిగా చదువుకునేవారు పనికిరానివారు. ఈ సినిమాలో అందరూ డబ్బున్నవాళ్ళే.పేదవారు, చదువంటే శ్రద్ధ వున్నవారు మన కళాకారులకు పనికిరారు. కాబట్టి పోకిరీ జులాయీ హీర్రోలే మన సమాజానికి మార్గదర్శకులయ్యారు. దాన్ని చూపే సినిమాలే సినిమా ఆఫ్ ది ఇయర్లూ!

బొమ్మరిల్లు అనే ఒక హిట్ సినిమా వుంది. దాన్లో కూడా హీరో జీవితంలో రెండు పనులు చేయాలనుకుంటాడు. ఒకటి తన కాళ్ళమీద తాను నిలబడటం, రెండు, ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకోవటం. సినిమా అంతా, ప్రేమించి పెళ్ళిచేసుకోవటమే, తన కాళ్ళ మీద తాను నిలబడటం లేదు. ఇవీ మన సినిమాలు. ఇదీ మన కళాకారుల సామాజిక బాధ్యత. ఈ సినిమాలు హిట్ అవుతున్నాయంటే సామాజిక మనస్థితిని అంచనా వేయవచ్చు. భవిష్యత్తును ఊహించవచ్చు. జై హింద్.

ఇలాంటప్పుడే నాకు సాహిర్ పాట గుర్తుకు వస్తుంది బాగా

కహాహై ముహాఫిజ్ ఖుదీకా
జిణే నాజ్ హై హింద్ పర్ వో కహా హై?

(భారతీయ సమాజం గర్వించే ఆ ఆత్మవిశ్వాసమూ, ఆత్మ గౌరవమూ ఏవి?)

October 12, 2008 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: sinemaa vishleashaNaa.