Archive for January, 2009

అసౌకర్యానికి మన్నించరూ!

నిన్న నేను విశ్వనాథవారి కిన్నెరసాని-2 ను రాసి ప్రచురించాను. కానీ ఎందుకో అది కూడలి, జల్లెడలలో తెరుచుకోవటం లేదు. కానీ, www.kasturimuralikrishna.wordpress.com లో చూస్తే కనిపిస్తోంది. నేను కిల్లెటెరేటునవటం వల్ల ఏమి చేయాలో పాలుపోక ఈ టపా రాస్తున్నాను. నా ఈ సమస్య పరిష్కారాన్ని సూచించమని వేడుకుంటున్నాను. అంతవరకూ, నా వ్యాసాన్ని అక్కడ చదవమని ప్రార్ధిస్తున్నాను. నన్నీ అసౌకర్యానికి మన్నించరూ!

January 8, 2009 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

విశ్వనాథ వారి కిన్నెరసాని-2

అక్షరాల కలయిక తో పదాలు ఏర్పడతాయి. ఒక కోణంలోంచి చూస్తే వొంటరిగా అక్షరాలు నిర్జీవాలు. కానీ, ఒకదానితో ఒకటి కలవటంవల్ల అక్షరాలు పదాలుగా మారి ప్రత్యేకార్ధాన్ని సంతరించుకుంటాయి. సజీవమవుతాయి. ఒక భావాన్ని కలిగిస్తాయి. కనులముందు ద్రుశ్యాలను నిలుపుతాయి. అయితే, ప్రతి పదానికి శక్తి వుంటుంది. ఆయా సందర్భాలాలో ఆయా ధ్వనులు కల శక్తి వంటమయిన పదాల వాడకంవల్ల కవి కనులముందు సజీవ దృశ్యాలను నిలుపుతాడు. వ్యక్తి ఊహాత్మక శక్తి రెక్కలిస్తాడు. తన సృజనాత్మక ఆవేశ స్థాయికి పాఠకుడిని పదాల బలంతో ఎదిగిస్తాడు.

అక్షరాల శక్తి తెలిసిన కవి మేధలో పదాలు సజీవం. అవే పదాలు ఇతరులు వాడితే ఆ పదాలే మామూలుగా అనిపిస్తాయి. అయితే, చాలా మందికి అక్షరాల శక్తి గురించిన వగాహనలేదు. కవి వాడిన పదాలను నిర్దాక్షిణ్యంగా మార్చేస్తారు. రచనను నిర్వీర్యం చేస్తారు.

అక్షరాల శక్తి తెలియాలంటే విశ్వనాథవారి రచనలలో సందర్భానుసారంగా ఆయన కవిత పోయిన పోకడలు గమనించాలి. పదాల చిందులను అర్ధంచేఉకోవాలి. పదాల ద్వారా సినిమాను మించిన చలన చిత్రాలను సజీవంగా కళ్ళముందు నిలిపే కవిత్వ సరస్వతీ శక్తిని అనుభవించాలి.

కిన్నెరసాని నదిగా మారిపోయింది. జీవితంలో కొన్ని నిర్ణయాలు క్షణికావేశంలో తీసుకుంటాము. వెంటనే పొరపాటు గ్రహించినా వెనక్కి తిరిగి తీసుకునే వీలుండదు. కిన్నెరసాని అలాంటి నిర్ణయం తీసుకుంది. భర్త మీద ఆమెకు ప్రేమవుంది. కానీ, ఒక బలహీన క్షణంలో, ఆవేశానికి లోనయి తొందరపాటు నిర్ణయం తీసుకుంది. భర్తను వదిలి నదిగా మాఇంది.

నది నీటి లక్షణం ప్రవహించటం. వడిగా, దూకుడుగా, సుళ్ళు తిరుగుతూ కదలిపోతుంది నది. అయితే, కిన్నెరసాని మామూలు నది కాదు. ఒక నదిగా మారిన వనిత. భర్త రాయి అయిపోయాడు. అతడిని వదలలేదు. కానీ వదలి కదలక తప్పదు. నదిలా నడవక తప్పదు.

ఈ సందర్భంలో విశ్వనాథవారి కవిత నదీనీటి కదలిక భంగిని కదలుతుంది. సాంప్రదాయికంగా కవులకు చందస్సు ఒక వీలును కల్పిస్తుంది. సందర్భానికి తగ్గ కవిత గమనాన్ని ఎంచుకుని, అక్షరాలను కూరిస్తే, కవితకు స్వాభావికంగా రచయిత ధ్వనింపచేయాలనుకుంటున్న భావాం కవిత గతి ధ్వనింపచేస్తుంది.

ఆ సాంప్రదాయిక పద్ధతిని ఆధునికీకరణం చేసి తన కవితను విశ్వనాథ వెలయించిన తీరు పరమాధ్భుతం. గమనించండి.

కిన్నెర నడకలను, కవిత గతి, పదాల కూర్పు కళ్ళముందుంచే కవి ప్రతిభాపాటవాల మాయా ప్రపంచాన్ని అనుభవించండి.

కరిగింది కరిగింది
కరిగింది కరిగింది

కరిగి కిన్నెరసాని వరదలై పారింది
తరుణి కిన్నెరసాని తరకల్లు కట్టింది
పడతి కిన్నెరసాని పరుగుల్లు పెట్టింది.

అందరికీ అర్ధమయ్యే మామూలు పదాలకు లయలో వొదగగానే ఎంత శక్తి వచ్చిందో చూడండి. ఎలా చదివినా నదీ గమనాన్ని స్ఫురింప చేస్తుందీ కవిత.

కదిలింది కదిలింది
కదిలింది కదిలింది

కదిలి కిన్నెరసాని వొదుగల్లు పోయింది
సుదతి కిన్నెరసాని సుళ్ళుగా తిరిగింది
ముదిత కిన్నెరసాని నురుసుల్లు గ్రక్కింది.

ఇక్కడ కవి సుదతి ఎందుకు వాడాడు? మహిళ అని అందరికీ అర్ధమయ్యేపదం వాడచ్చుకదా? అని అక్షేపించవచ్చు. ఇందువల్ల అర్ధం మారదు. గతి మారదు. కానీ సుళ్ళుగా కు సుదతికి సంబంధంవుంది. బుద్ధి గ్రహించలేని ఈ సంబంధం మనస్సు గ్రహిస్తుంది. స్పందిస్తుంది. ఇదే కవితను సుదతి బదులు మహిళ అని చదవండి. అక్షరాల శక్తి అర్ధమవుతుంది. ప్రతి పదం తనకే ప్రత్యేకమయిన జీవ లXఅణాన్ని కలిగి వుండటం బోధపడుతుంది.

కదలగా కదలగా
కాంత కిన్నెరసాని

పదుపుకట్టిన లేళ్ళకదుపులా తోచింది.
కదలు తెల్లని పూలనదివోలె కదలింది
వదలు తెల్లని త్రాచు పడగలా విరిసింది.

ఇక్కడ గతి తేడా గమనించండి. ఆరంభంలోని సంశయాలిప్పుడు కిన్నెరలో లేవు. నది తానని గ్రహించింది. కదలికలో వేగం వచ్చింది. ఒక ease వచ్చింది. కవిత దాన్ని ప్రతిబింబిస్తోంది. పదాలు ఆ భావాన్ని పూయిస్తున్నాయి. కదలు కిన్నెరసానిని కళ్ళముందు నిలుపుతున్నాయి.

ఇక్కడే కవి ప్రతిభ తెలుస్తుంది. నదీగతికి బండరాయి అడ్డొస్తే దాని చూట్టూ తిరిగి సుళ్ళుగా ప్రవహిస్తుంది. ఈ లక్షణాన్ని కథకు అన్వయించి, ఊహను నిజంగా అనుకునే రీతిలో కవి చూపటం తెలుస్తుంది.

కథ ఒక ఊహ. కానీ ఆ ఊహను నిజానికి దగ్గరావుంచి చెప్పటంవల్ల ఊహలో కల్పన మరుగునపడి కల్పన నిజమయి నిలుస్తుంది.

కిన్నెరసాని నది అయితే ఆమె భర్త రాయి అయ్యాడు. భర్తను వదలి వెళ్ళాలని లేదు. కానీ వెళ్ళక తప్పదు. దాంతో రాయి అయిన భర్త చుట్టూ తిరిగి తిరిగి వదలలేక వదలలేక వదలి కదలింది కిన్నెరసాని. నీటి లక్షణాన్ని, మహిళా మనస్త్వానికి అన్వయించి, సృజనాత్మకత రంగరించి కవి సాహిత్య ప్రపంచంలో పూయించిన పరిమళ భరితమైన పూవును మనసుతో చూడండి.

పతి రాయివలె మారి
పడియున్న చోటునే

పడతి కిన్నెరసాని విడలేక తిరిగింది
ముగుద కిన్నెరసాని వగచెంది తిరిగింది
వెలది కిన్నెరసాని గలగలా తిరిగింది

ఏదీ కఠిన పదం? ఏదీ కఠిన భావం? ఏదీ వెనుకబడినతనం? ఎందుకని విశ్వనాథ అంటే అంత ద్వేశం?

ఒక ఉత్తమ సాంప్రదాయాన్ని పనికి రాదనేబదులు, పూర్వీకులందించిన ఆస్తిని పదింతలు చేసి నూతన అంతస్థులు జోడించాలన్న ఔన్నత్యాన్ని ఆచరించి చూపుతున్నందుకా?

తామీ భావనా ఔన్నత్యాన్ని అందుకోలేమని గ్రహించి, ఆ ఆకాశాన్ని అందుకోవాలని ప్రయత్నించేబదులు, పైనున్నవాడిని క్రిందకులాగి, బురదచల్లి వాడిని దిగజార్చామని సంతృప్తిపడే నీచ ప్రవర్తనను ప్రతిబింబిస్తుంది వీరి ప్రవర్తన.

తుదకేమి చేయగా
నెదవోక అలవోక

పతిరాయిగా మారి పడియున్న గుట్టపై
అతివ తన కెరటాల హస్తాలతో చుట్టి
వెతపొంది వెతపొంది బిట్టు ఘోషించింది

తాను నదిగా మారింది కాబట్టి భర్తనూ నదిలా మారి రమ్మని ప్రార్ధించింది. ఇద్దరం కలసి కెరటాలు కెరటాలు కౌగలిద్దామురా అని రమ్మంది.

ఆతరువాత ఏమి జరిగిందో రేపు.

January 7, 2009 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: పుస్తక పరిచయము

విశ్వనాథ వారి కిన్నెరసాని-2

అక్షరాల కలయిక తో పదాలు ఏర్పడతాయి. ఒక కోణంలోంచి చూస్తే వొంటరిగా అక్షరాలు నిర్జీవాలు. కానీ, ఒకదానితో ఒకటి కలవటంవల్ల అక్షరాలు పదాలుగా మారి ప్రత్యేకార్ధాన్ని సంతరించుకుంటాయి. సజీవమవుతాయి. ఒక భావాన్ని కలిగిస్తాయి. కనులముందు ద్రుశ్యాలను నిలుపుతాయి. అయితే, ప్రతి పదానికి శక్తి వుంటుంది. ఆయా సందర్భాలాలో ఆయా ధ్వనులు కల శక్తి వంటమయిన పదాల వాడకంవల్ల కవి కనులముందు సజీవ దృశ్యాలను నిలుపుతాడు. వ్యక్తి ఊహాత్మక శక్తి రెక్కలిస్తాడు. తన సృజనాత్మక ఆవేశ స్థాయికి పాఠకుడిని పదాల బలంతో ఎదిగిస్తాడు.

అక్షరాల శక్తి తెలిసిన కవి మేధలో పదాలు సజీవం. అవే పదాలు ఇతరులు వాడితే ఆ పదాలే మామూలుగా అనిపిస్తాయి. అయితే, చాలా మందికి అక్షరాల శక్తి గురించిన వగాహనలేదు. కవి వాడిన పదాలను నిర్దాక్షిణ్యంగా మార్చేస్తారు. రచనను నిర్వీర్యం చేస్తారు.

అక్షరాల శక్తి తెలియాలంటే విశ్వనాథవారి రచనలలో సందర్భానుసారంగా ఆయన కవిత పోయిన పోకడలు గమనించాలి. పదాల చిందులను అర్ధంచేఉకోవాలి. పదాల ద్వారా సినిమాను మించిన చలన చిత్రాలను సజీవంగా కళ్ళముందు నిలిపే కవిత్వ సరస్వతీ శక్తిని అనుభవించాలి.

కిన్నెరసాని నదిగా మారిపోయింది. జీవితంలో కొన్ని నిర్ణయాలు క్షణికావేశంలో తీసుకుంటాము. వెంటనే పొరపాటు గ్రహించినా వెనక్కి తిరిగి తీసుకునే వీలుండదు. కిన్నెరసాని అలాంటి నిర్ణయం తీసుకుంది. భర్త మీద ఆమెకు ప్రేమవుంది. కానీ, ఒక బలహీన క్షణంలో, ఆవేశానికి లోనయి తొందరపాటు నిర్ణయం తీసుకుంది. భర్తను వదిలి నదిగా మాఇంది.

నది నీటి లక్షణం ప్రవహించటం. వడిగా, దూకుడుగా, సుళ్ళు తిరుగుతూ కదలిపోతుంది నది. అయితే, కిన్నెరసాని మామూలు నది కాదు. ఒక నదిగా మారిన వనిత. భర్త రాయి అయిపోయాడు. అతడిని వదలలేదు. కానీ వదలి కదలక తప్పదు. నదిలా నడవక తప్పదు.

ఈ సందర్భంలో విశ్వనాథవారి కవిత నదీనీటి కదలిక భంగిని కదలుతుంది. సాంప్రదాయికంగా కవులకు చందస్సు ఒక వీలును కల్పిస్తుంది. సందర్భానికి తగ్గ కవిత గమనాన్ని ఎంచుకుని, అక్షరాలను కూరిస్తే, కవితకు స్వాభావికంగా రచయిత ధ్వనింపచేయాలనుకుంటున్న భావాం కవిత గతి ధ్వనింపచేస్తుంది.

ఆ సాంప్రదాయిక పద్ధతిని ఆధునికీకరణం చేసి తన కవితను విశ్వనాథ వెలయించిన తీరు పరమాధ్భుతం. గమనించండి.

కిన్నెర నడకలను, కవిత గతి, పదాల కూర్పు కళ్ళముందుంచే కవి ప్రతిభాపాటవాల మాయా ప్రపంచాన్ని అనుభవించండి.

కరిగింది కరిగింది
కరిగింది కరిగింది

కరిగి కిన్నెరసాని వరదలై పారింది
తరుణి కిన్నెరసాని తరకల్లు కట్టింది
పడతి కిన్నెరసాని పరుగుల్లు పెట్టింది.

అందరికీ అర్ధమయ్యే మామూలు పదాలకు లయలో వొదగగానే ఎంత శక్తి వచ్చిందో చూడండి. ఎలా చదివినా నదీ గమనాన్ని స్ఫురింప చేస్తుందీ కవిత.

కదిలింది కదిలింది
కదిలింది కదిలింది

కదిలి కిన్నెరసాని వొదుగల్లు పోయింది
సుదతి కిన్నెరసాని సుళ్ళుగా తిరిగింది
ముదిత కిన్నెరసాని నురుసుల్లు గ్రక్కింది.

ఇక్కడ కవి సుదతి ఎందుకు వాడాడు? మహిళ అని అందరికీ అర్ధమయ్యేపదం వాడచ్చుకదా? అని అక్షేపించవచ్చు. ఇందువల్ల అర్ధం మారదు. గతి మారదు. కానీ సుళ్ళుగా కు సుదతికి సంబంధంవుంది. బుద్ధి గ్రహించలేని ఈ సంబంధం మనస్సు గ్రహిస్తుంది. స్పందిస్తుంది. ఇదే కవితను సుదతి బదులు మహిళ అని చదవండి. అక్షరాల శక్తి అర్ధమవుతుంది. ప్రతి పదం తనకే ప్రత్యేకమయిన జీవ లXఅణాన్ని కలిగి వుండటం బోధపడుతుంది.

కదలగా కదలగా
కాంత కిన్నెరసాని

పదుపుకట్టిన లేళ్ళకదుపులా తోచింది.
కదలు తెల్లని పూలనదివోలె కదలింది
వదలు తెల్లని త్రాచు పడగలా విరిసింది.

ఇక్కడ గతి తేడా గమనించండి. ఆరంభంలోని సంశయాలిప్పుడు కిన్నెరలో లేవు. నది తానని గ్రహించింది. కదలికలో వేగం వచ్చింది. ఒక ease వచ్చింది. కవిత దాన్ని ప్రతిబింబిస్తోంది. పదాలు ఆ భావాన్ని పూయిస్తున్నాయి. కదలు కిన్నెరసానిని కళ్ళముందు నిలుపుతున్నాయి.

ఇక్కడే కవి ప్రతిభ తెలుస్తుంది. నదీగతికి బండరాయి అడ్డొస్తే దాని చూట్టూ తిరిగి సుళ్ళుగా ప్రవహిస్తుంది. ఈ లక్షణాన్ని కథకు అన్వయించి, ఊహను నిజంగా అనుకునే రీతిలో కవి చూపటం తెలుస్తుంది.

కథ ఒక ఊహ. కానీ ఆ ఊహను నిజానికి దగ్గరావుంచి చెప్పటంవల్ల ఊహలో కల్పన మరుగునపడి కల్పన నిజమయి నిలుస్తుంది.

కిన్నెరసాని నది అయితే ఆమె భర్త రాయి అయ్యాడు. భర్తను వదలి వెళ్ళాలని లేదు. కానీ వెళ్ళక తప్పదు. దాంతో రాయి అయిన భర్త చుట్టూ తిరిగి తిరిగి వదలలేక వదలలేక వదలి కదలింది కిన్నెరసాని. నీటి లక్షణాన్ని, మహిళా మనస్త్వానికి అన్వయించి, సృజనాత్మకత రంగరించి కవి సాహిత్య ప్రపంచంలో పూయించిన పరిమళ భరితమైన పూవును మనసుతో చూడండి.

పతి రాయివలె మారి
పడియున్న చోటునే

పడతి కిన్నెరసాని విడలేక తిరిగింది
ముగుద కిన్నెరసాని వగచెంది తిరిగింది
వెలది కిన్నెరసాని గలగలా తిరిగింది

ఏదీ కఠిన పదం? ఏదీ కఠిన భావం? ఏదీ వెనుకబడినతనం? ఎందుకని విశ్వనాథ అంటే అంత ద్వేశం?

ఒక ఉత్తమ సాంప్రదాయాన్ని పనికి రాదనేబదులు, పూర్వీకులందించిన ఆస్తిని పదింతలు చేసి నూతన అంతస్థులు జోడించాలన్న ఔన్నత్యాన్ని ఆచరించి చూపుతున్నందుకా?

తామీ భావనా ఔన్నత్యాన్ని అందుకోలేమని గ్రహించి, ఆ ఆకాశాన్ని అందుకోవాలని ప్రయత్నించేబదులు, పైనున్నవాడిని క్రిందకులాగి, బురదచల్లి వాడిని దిగజార్చామని సంతృప్తిపడే నీచ ప్రవర్తనను ప్రతిబింబిస్తుంది వీరి ప్రవర్తన.

తుదకేమి చేయగా
నెదవోక అలవోక

పతిరాయిగా మారి పడియున్న గుట్టపై
అతివ తన కెరటాల హస్తాలతో చుట్టి
వెతపొంది వెతపొంది బిట్టు ఘోషించింది

తాను నదిగా మారింది కాబట్టి భర్తనూ నదిలా మారి రమ్మని ప్రార్ధించింది. ఇద్దరం కలసి కెరటాలు కెరటాలు కౌగలిద్దామురా అని రమ్మంది.

ఆతరువాత ఏమి జరిగిందో రేపు.

January 7, 2009 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: పుస్తక పరిచయము

విశ్వనాథ వారి కిన్నెరసాని!

తెలిసిన దాని నుంచి తెలియని దానికి ప్రయాణం చేయటం ఒక పద్ధతి. అందుకే, విశ్వనాథ వారి సహితీ సముద్ర పరిచయాన్ని కిన్నెరసాని పాటలతో ఆరంభిస్తున్నాను.

కిన్నెరసాని చాలామందికి తెలుసు. అవి చదవకున్నా, కనీసం, కిన్నెరసాని వచ్చిందమ్మా వెన్నెలపైటేసీ, అనే పాట పుణ్యమాని అయినా తెలుసు.

కిన్నెరసాని కథ హృద్యమయినది.

భర్తపైన అలిగి కిన్నెరసాని వాగై ప్రవహిస్తుంది. అయితే, సంసారమనే రక్షణ కవచాన్ని త్యజించిన మహిళ పురుషులకు చులకన. పురుష హృదయానికి ప్రతీకలాంటి సముద్రుడు, కిన్నెరసానిని చూసి మోహిస్తాడు. ఆమెని కబళించేందుకు చెలియలికట్ట దాటేందుకు సుద్ధపడతాడు.

ఇది కిన్నెరసానిలో వేదన కలిగిస్తుంది. భయం కలిగిస్తుంది. ఆమె దయనీయ దుస్థితిని గమనించిన గోదావరి ఆమెక్ అభయాన్నిస్తుంది. ఆమెను తనలో కలిపేసుకుని సముద్రుడికి కనబడకుండా చేస్తుంది. రక్షణ నిస్తుంది. ఇదీ కథ.

ఆ కాలంలో, అప్పుడప్పుడే, సంసారమనేది అందమయిన అనుబంధంకాక, లోహ పంజరమన్న ప్రచారం మొదలయింది. మహిళా విముక్తి అంటే, స్త్రీ సంసార బంధనాలు, సామాజిక నియమ నిబంధనలు త్రెంచుకోవటమే అన్న ప్రచారం బలంగా సాగేది. ముందు వెనుకలు గ్రహించకుండా, తాత్కాలికాలపైనే దృష్టి వున్న సమాజం గుడ్డిగా అదే ఆధునికము, అభ్యుదయమూ అనుకుంది.

కవి ద్రష్ట అయివుండాలి. తాత్కాలిక ఆవేషాలకతడు లోను కాకూడదు. తన భావావేశానికి, సృజనాత్మక పరవశాన్ని జోడించి, విచక్షణను కలిపి కవిత ద్వారా ప్రజలను జాగృతులను చేయాలి. భూతకాలాన్ని అర్ధం చేసుకుని, వర్తమానాన్ని అవగాహన చేసుకుని, భవిష్యత్ దర్శనం చేస్తూ, ప్రజలకు మార్గ దర్శనం చేయాలి. అలాకాక మామూలు ఆవేశాలకు అక్షర రూపం ఇచ్చేవారు మామూలు రచయితలలా మిగిలిపోతారు. తాత్కాలికంగా పెరౌ సంపాదించినా, శాశ్వతంగా సమాజానికి నష్టం కలిగించిన వారవుతారు. ఎవరయితే, ఆవేశానికి విచక్షణ జోడించి, తాత్కాలికాలవైపు కాక శాశ్వతాలవైపు దృష్టి సారిస్తారో వారు ద్రష్టలవుతారు. అందుకే విశ్వనాథ ద్రష్ట!

అప్పుడు, మహిళలను రెచ్చగొట్టటం, అసంతృప్తులను ఎగదోయటం, తాళి తెంపి పారేసి బంధనాలను తెంచుకోమనటం ఫాషన్. అలా రాసివుంటే విశ్వనాథ వారికి సమాజామోదం లభించేది. పేరు ప్రఖ్యాతులు దక్కేవి. కానీ, అలా చేసి వుంటే ఆయన విశ్వనాథ వారయ్యేవారు కాదు. ఆయన గురించి ఈనాడు చర్చించేవారమూ కాదు.

ఎంతటి చేదు నిజమయినా తాను మంచి అనుకున్నదాన్ని, అన్ని వ్యతిరేకతలను తట్టుకుంటూ ప్రకటించేవాడు నిజమయిన రచయిత. అలాంటి అచ్చమయిన రచయిత విశ్వనాథ.

కిన్నెరసాని కథను గమనిస్తే కవి ప్రత్యక్షంగా చెప్తున్నదానికంటే ప్రతీకాత్మకంగా చూపిస్తున్నదే ప్రాధాన్యం అని అర్ధమవుతుంది.

కిన్నెరసాని భర్తను త్యజించింది. రక్షణను కాదంది. ఇప్పుడామె అరక్షిత. సముద్రుడు వెంటపడ్డాడు. ఒంటరి మహిళను చూస్తే సామాజిక స్థాయితో సంబంధంలేకుండా ప్తతి పురుషుడూ కౌటిల్య కడలిలాంటి వాడవుతాడు. ఇదీ మనం అనుభవిస్తున్నదే. అలాంటి మహిళకు రక్షణ నిచ్చేది తల్లి గోదావరి. ధర్మానికి, సామాజిక సూత్రాల అనుసరణకూ ప్రతీక గోదావరి. ఇప్పుడు, కిన్నెరసాని రచన స్వరూపమే మారి పోతుంది. ప్రస్తుత సమాజంలో మనము చూస్తూ, అనుభవిస్తున్న అనేక వికృతుల స్వరూప స్వభావాలు అర్ధమవుతాయి. ద్రష్టత్వం అంటే ఏమిటో బొధపడుతుంది. ఇది చూడలేని వారు, సముద్రం వొడ్దున దూరంగా కూచుని సముద్రంలోకి రాళ్ళు విసిరే అల్పులే తప్ప అన్యులు కారని అర్ధమవుతుంది.

తన కావ్యాన్ని విశ్వనాథ విలిఖించిన తీరు అత్యంత ఆధునికమూ, అమోఘమూను. ఇది, అర్ధంకాదని, కొరుకుడుపడదని, విశ్వనాథ పాతను పట్టుకుని వ్రేలాడతాడని విమర్శించేవారి అఙ్నానాన్ని, కుత్సితత్వాన్ని బట్టబయలు చేస్తుంది. కొన్ని ఉదాహరణలు చూడండి, మీరే నిర్ణయించుకోండి.

తన మీద కోపించిన భార్యను భర్త వేడుకోవటం చూడండి

ఇంత కోపమేమిటికే/ ఇంత పంత మేమిటికే/ ఇంతలు జగమున పతులకు/ నింతులు సేయుదురటే…. ఇందులో అర్ధం కానిదేమయినా వుందా? అర్ధం కాని వారికి తెలుగు రాక పోవటమే కాదు హృదయం కూడా లేదని వెర చెప్ప నేల?

నదిలా మారిన భార్యను చూస్తూ,

వెన్నెలవలె తెల్లని నీ/ సన్నని మేని పసందులు/ కన్నులకు కనిపించెను/ చిన్న తరగ చాలు వోలె,

నీ యొయ్యారపు నడకలు/ మాయురే! కనిపించెను పో/ మలకలుగా ప్రవహించిన సెలయేటి భవన్మూర్తిని..

నీనవ్వులు నురుగులుగా/ నీ వళులవి తరగలుగా/ నీ కన్నులు మీనులుగా/ నీ సరణిని ప్రవించెదు…

నీ జఘనము నిసుక తిన్నె/ గాజూచిన నా కన్నులు/ ఊడిపడవు నేల పైన/ నురిసిపోవు లోనె లోనె…

అంటాడు విలపిస్తూ.

ఇందులో అర్ధం కానిదేముంది?

వళులు అంటే బట్టకుచ్చు. ఇది ఇప్పుడు అంతగా వాడుకలో లేదు. ఇలా అర్ధం కానివి రాయొద్దనటం వల్ల అనేక పదాలు అదృష్యమయ్యాయి.

ఇక, కిన్నెరసాని నదిగా మారినప్పుడు నాథుని వర్ణన, వేదన చూడండి.

పరుగెత్తెడు నీ వేణీ/ బంధము పూనితి చేతను/ కరమున వేణికి బదులుగ/ కాళ్వగట్టె నీటి పొరలు…

అద్భుతం. పరుగెత్తుతున్న ఆమె జడ పట్టుకుంటే చేతిలో జడబదులు నీటి పొరలు కాలువయ్యాయట. జడ ఎలా ముడులు ముడులు వేసి వుంటుందో, నది నీరు అలా ప్రవహిస్తుంది. అందుకే స్త్రీ జడను వేణీ అంటారు. నదినీ వేణీ అంటారు. కవి ఊహ, సృజనాత్మక భావావేశం, ఔచిత్యం పాటిస్తూ అక్షరాలద్వారా దృష్యాన్ని సృజించే ప్రతిభాపాటవాలకిది తిరుగులేని నిదర్శనం.

ఇందులో కొరకరాని కొయ్య ఏముంది? అభ్యుదయ నిరోధక భావం ఏముంది? ప్రగతి నిరోధకమేముంది? ఎవరికయినా అవి కనిపిస్తే అవి వారిలో వున్నవే తప్ప విశ్వనాథవారిలో వున్నవి కావు.

ఎడమచేత నీకొంగును/ ఒడిచిపట్టుకుంటే చెలీ/ తడిచేతను కొంగు లేక/ తడబడితిని ప్రియురాలా! వివరణ అవసరమా?

నీవే యిట్లయితివిపో/ జీవములుందునే నామై/ నీవలె నేను ప్రవాహం/ బై వచ్చెద, రానీవే…

నిను కౌగిట నదిమిన నా/ తనువుపులకలణగలేదు/ కనువిప్పితినో లేదో/ నిను కానగలేనైతిని-

నీకై యేడిచి/ నా కంఠము సన్నవడియె/ నా కన్నులు మందగించె/ నా కాయము కొయ్యబారె…

ఈ యేడుపు రొదలోపల/ నా యొడలె నేనెరుగను/ నా యీ దేహమిదేమో/ రాయివోలె నగుచున్నది…

భర్తను విడచిన భార్య నది అయితే, భార్య దూరమయిన భర్త రాయి అయిపోయాడు. విచ్చిన్నమయిన వైవాహిక బంధం వ్యక్తుల మనస్సులపైన చూపే ప్రభావాన్ని ఇంతకన్న ప్రతిభావంతంగా ఎవరు చూపగలరు.

ఇది, కిన్నెర సానిలో తొలి అధ్యాయం మాత్రమే. మిగతా రేపు.

January 6, 2009 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: పుస్తక పరిచయము

శ్రీ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ-ఒక పరిచయము.

నిజానికి విశ్వనాథ వారి సాహిత్యాన్ని పరిచయమ్ చేస్తూ సీరీస్ గా రాయాలని అనుకున్నాను. కానీ ఈలోగా ఇటీవలె ఒక బ్లాగులొ ఆయన గురించిన ఒక సమీక్శ చదివిన తరువాత ముందు అడుగు వేస్తే మంచిదనిపించింది. ఇనుము వేడిగా ఉన్నప్పుడే దెబ్బ వేయాలి. చర్చలు వాడిగా వున్నప్పుడే వాదించాలి.

విశ్వనాథ వారిని విమర్శించటం చాలా సులభమ్. అందుకోసమ్ కొత్త పదజాలాన్ని వెతకనవసరంలేదు. కొత్తగా పరిశొధనలు చేయనవసరం లేదు. ఆయనను విమర్శించటమ్వల్ల లాభాలే తప్ప నశ్టాలేవే లేవు. ఆధునిక వాదిగా గుర్తింపు పొందవచ్చు. అభ్యుదయవాదిగా, కుల, మత, వర్గ, వర్ణ సంకుచిత భావాలు లేని విశాలహ్రు్దయుడిగా అందరినీ నమ్మించవచ్చు. ఆయనను దూశించటమ్వల్ల మన లోపాలను, పాపాలను కప్పిపుచ్చుకోవచ్చు.

అందుకే తెలుగు భాశ రానివారయినా సరే, తెలుగు గురించి ఏమీ తెలియనివారయినా సరే, ఎంత సంకుచిత భావాలకు దాసులయిన వారయినా సరే విశ్వనాథ వారిని తిడితే వారి పాపాలన్ని పోయి పుణ్యాత్ములయిపోతారు. సర్వ జనామోదాన్ని పొందుతారు.

అయినా సరే విశ్వనాథ వారి సాహిత్యాన్ని చదివినవారు ఆయనని అభిమానిస్తారు. ఆయనను ఆరాధిస్తారు. ఎన్ని అడ్డంకులను, ప్రతికూలతలను ఎదుర్కొంటూ కూడా ఆయనను సమర్ధిస్తారు.

ఆయనను చాలా మంది పండితుడని కొట్టేస్తారు. బూజు పట్టిన పాత భావాలను అనుసరిస్తాడని ఈసడిస్తారు. కఠిన గ్రాంథికమ్ రాస్తారని. ఎవారికీ అర్ధంకాని రాతలు రాస్తాడని వెక్కిరిస్తారు. ఒకటొ, రెండో ఆయన రచనలు చదివిన వారు అన్నీ చదివేసినట్టు, ఇక చదవాల్సినవేవీ లెఅనట్టు మాట్లాడతారు.

కానీ, ఆయన వల్ల ప్రెఅరణ పొందిన వారు మాత్రమ్ ఆయనను గురుతుల్యునిగా భావించి పూజిస్తారు. ఆయన బాట అనితరసాధ్యమ్ అని తెలిసినా ఆ బాటలో తప్పటడుగులు వేయాలని ప్రయత్నిస్తారు. ఆ తప్పటడుగులవల్ల వారి ప్రతిభకు మించిన గుర్తింపు పోందుతారు. అలాంటి వారిలో నేనూ ఒకడిని. అందుకే పనికట్టుకుని ఆయనను పరిచయమ్ చెఅస్తున్నాను.

అందరూ ప్రయాణించే దారిలో ప్రయాణం చాలా సులభం. కొత్తదారి కనుక్కోవటం చాలా కశ్టమ్. కానీ, పాత దారిలో ప్రయాణిస్తూ, ఆ దారిని కొత్త పుంతలు తొక్కించటం సామాన్యులకు సాధ్యమ్ కాదు. అలాంటి అసామాన్యుడు విశ్వనాథ.

ఆయన ఎవరికీ అర్ధం కాని భాశలో రాస్తాడనే వారు విశ్వనాథ వారిని చదవలేదు.

విశ్వనాథ వారి సాహిత్యాన్ని చదివితే, ఏకవీర నాటి, ఆయన తెలుగుకూ, నందిగ్రామ రాజ్యమ్ నాటి తెలుగుకూ ఎంతొ తేడా కనిపిస్తుంది. పురాణ వైర గ్రన్థమాల తెలుగుకూ, పులుల సత్యాగ్రహం తెలుగుకూ తెఅడా వుంటుంది. రాజతరంగిణి తెలుగుకూ, విశ్ణు శర్మ ఇంగ్లీశు చదువుకూ తెఅడా వుంటుంది. వరలక్శ్మి త్రిశతి తెలుగుకూ కిన్నెరసాని తెలుగుకూ తెఅడా వుంటున్ది. ఆయన్ మధ్యాక్కరలకూ, కల్ప వ్రుక్శానికి తెడా వుంటుంది. జేబు దొంగలు నవలకూ, దమయంతీ స్వయంవరానికీ, చెలియలికట్టకూ తెఅడా వుంటుంది. అంటే, వీళ్ళంటున్నట్టు, ఆయన ఎదుగుదల, కదలిక లేని, మురుకిగుంట కాదు, నిరంతరమ్ ప్రవహిస్తూ, పరిణామశీలి అయిన అనంత జల ప్రవాహం. ఇది తెలుసుకోకుండా, తెలుసుకున్నా, నిజం చెప్తె, ఎక్కడ తమ నైచ్యం బయట పడుతుందో నన్న భయమ్తో, ఈనాటికి కూడా ఆయనను అవే విమర్శలతో, అదే రకంగా దూశిస్తూనె వున్నారు. ఇది గమనిస్తేనే, ఆయన గొప్పతనమ్ తెలుసుకోవచ్చు. ఒక వ్యక్త్యి మరణించి ఇన్నేళ్ళయిన తరువాత కూడా, పేరు చెప్తేనే ఉలిక్కిపడే వారింత మంది వున్నారంటే ఇక ఆయన గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే.

ఇది ఆరంభం మాత్రమే. ఇక వీలు వెంబడి విశ్వనాథ వారి రచనలను పరిచయం చెఅస్తాను.

ఆయనను కుల తత్వ వాది అనేవారెందరో అనేక సందర్భాలలో ఇతర కులాల పైన ద్వెఅశాన్ని, తక్కువ కులాలవారి పైన చులకనను, స్వకులం వారి పైన ప్రేమను బహిరంగంగా చూపారు. అయితే, విశ్వనాథ వైపు వేలు చూపించి, ద్రుశ్టిని తమ వైపు నుంచి మళ్ళించుకున్నారు.

మన దేశం లో కుల భావనకు అతీతంగా ఎవ్వరూ లేరు. కానీ, అందరో విశ్వనాథ వారి వల్ల తమ నేరాన్ని కప్పిపుచ్చుకోగలుగుతున్నారు. చివరికి, జాశువా కూడా, మతం మారినా కులం మారలేదని వాపోయాడు. క్రీస్తును ఆశ్రయించినా, మాలా క్రీస్తు వేరు, మాదిగ క్రీస్తు వేరు అని ఖండికలు రాసి, వేదనను వెళ్ళ గ్రక్కుకున్నాడు.

కాబట్టి, విశ్వనాథను తిట్టటం మాని ఆయన సాహిత్యం గురించి. తెలుసుకుని, చదివి ఎవరికి వారు నిర్ణయించుకోవాలి. ఆదిశగా, ప్రోత్సహించేందుకు, నేను, నా వ్యాసాల ద్వారా, ఆయన రచనల పరిచయాల ద్వారా నా వంతు ప్రయత్నాలు చేస్తాను. అందుకు ఇది నాందీ ప్రస్తావన మాత్రమే!

January 5, 2009 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

బ్రహ్మ బుధ్ సూపర్ సినిమా చూశాడు!

మెదడు మగత మత్తులొకి జారుకుంటోంది. హాయిగా మత్తుగా వుంది. ఇంతలో హఠాత్తుగా మెదడు తలుపు భళ్ళున తన్ని, చెన్గున లోపలకు దోకాడు బ్రహ్మ బుధ్.

ఒరే అలా హఠాత్తుగా వచ్చి నన్ను చంపకురా, అని అందామనుకున్నా.

నాకు ఆ అవకాశమ్ ఇవ్వలేదు బ్రహ్మ బుధ్.

బహిర్భూమికి వెళ్ళె పొసిశన్ లోకూచుని, మల బద్ధకం తో బాధపడేవాడు అతి కశ్టంతో విసర్జిస్తూన్న ప్రయత్నాలు చెఅస్తున్నవాడిలా ముఖాన్ని ఎన్నెన్నో వంకరలు తిప్పుతూ, గొంతును కర్ణ కఠోరంగా అతి అసహ్యంగా, వొళ్ళు జలదరిన్చి వాంతి తన్నుకుని వచ్చేలా, చలి చలి గిలి గిలి ఎందుకో అసలేమిటో అని అదే పొసిశన్ లో వొళ్ళు ఊపుతూ పాడటం మొదలుపెట్టాడు.

చూడలేక, వినలేక, బ్రతకలేక, చావలేక, నిలవలేక, పరుగెత్తలేక చచ్చాను. కానీ చావలేదు.

ఏమిటిది, అని తన్నుకుని వస్తున్న వాంతిని అరచెఅత అడ్డుకుంటూ అడిగా.

ఇది డాన్సు, అది పాట. ఇది మాట. అది లోట.నాకు న్చ్చింది సూపర్ సినిమా అని మరో భయంకరమయిన పోస్ ఇచ్చాడు.

బాబూ, నువ్వు సినిమా చూసిన ప్రతిసారీ ఇలా నన్ను చంపటం బాగాలేదు. చెప్పాలనివుంటే కథ చెప్పిపో. అంతేకానీ ఇలా పాటలూ, పోసులతో నన్ను చంపకు, అని దీనంగా బ్రతిమిలాడుకున్నా.

నవ్వాడు నాగార్జునలా. అంతలో ఆయేశా తకియాలా కళ్ళు చికిలిన్చి, వొళ్ళు ఊపుతూ బంగారూ వీడేరా నా నిండు సెన్దురూడూ అంటూ పరుగెత్తటం మొదలుపెట్టాడు.

ఒక చోటా కూచుని చెప్పచ్చుకదా. ఇలా ఎందుకు పరుగులుపెడతావు, అని అడిగా.

పరుగులు పెడుతూనే వున్నాడు. ఆగి ఆగి బహిర్భూమి పోస్ ఇస్తూ, అసహ్యమ్గా బాధపడుతున్నట్టు చూపి, మళ్ళీ ఎటొఎందుకో తెలియకుండా పరుగులుపెడుతూనె వునాడు.

ఎఅమిటా పరుగులు నాయనా, ఎందుకా పరుగులు, అడిగా.

నాకు మోటార్ సైకిల్ కావాలి అడిగాడు.

ఎందుకని?

వీరుడిలా ఒక చక్రమ్ మీద నడపాలి. దారాలు కట్టుకుని ఎత్తునున్చి దిగి, కన్నుమూసి తెరిచేలోగా మోటార్ మీద ధూమ్ అంటూ పోవాలి.ఝూమ్ అంటూ ఎగరాలి అన్నాడు.

అవన్నీ ట్రిక్కులు, చేసేవి డూపులు, సినిమా అంటేనే భ్రమలు అన్నాను.

చీ పో, అన్నీ నన్ను నిరుత్సాహ పరచే ఆబద్ధాలు.. అసలా సినిమాలో ఇద్దరు వేరులున్నారు. ప్రధాన వీరుడు సూపర్. మోటార్ రేసులొ గెలిచి, ఓడిన వాడిని తన్ని నా బన్డి రిపేర్ చేసి తేసుకురా అనే గొప్ప సూపర్ వేరుడు. ఆడ వీరి డాక్టర్. మగవాడు మాటి మాటికీ శేక్ హాన్డ్ అంటూంటే ఎందుకొ తెలుసుకోలేదు. టీవీ కోసమై వీరుడి వలలో పడెనే పాపం పిచ్చి డాక్టర్, అయ్యో పాపం పిచ్చి డాక్టర్. అయ్యో పాపం తెలివి లేని డాక్టర్. ఇహిహి బుద్ధిలేని మొద్దు డాక్టర్ అని పాడాడు.

బాబూ డాక్టర్ చదవాలంటే ఎన్టొ తెలివి వున్డాలి. ఎంతో కశ్ఃట పడితే కానీ డాక్టర్ చదవలేరు తెలుసా, అనడిగాను.

అదే, తెలివంతా చదువులో పెట్టింది. వీరుడిని చోడగానే మతి పోయి. చలి గిలి అంటూ చెడ్డీ వేసుకుని బహిర్భూమికి పరుగుపెట్టింది, అన్నాడు.

సరే సినిమా కథేమిటి? అనడిగా.

కథా, అదెవరికి కావాలి? వేరుడున్నాడు. వీరుడున్నాడు. వీరి వుంది. వేరుడు దొంగతనాలు చేస్తాడు. కానీ వీరుడు కదా, పోలీసులు వదిలేస్తారు, అని గంభీరంగా నావైపు చూశాడు.

భయపడ్డా.

మేరు తీవ్రవాదుల దాడులు అరి కట్టాలంటే చట్టాలు కావాలని అడుగుతున్నారు. ఈ సినిమా చూడండి. దొంగలు వీరులు. గొప్ప గొప్ప పథకాలు వేస్తారు. అదే పోలీసులు చూడు. తనమీద వార్త రాసాడని జర్నలిస్టుని కొడతాడు. దొంగలు పిల్లలు ఉచ్చ పోస్తారు అని పిచ్చిగా మాట్లాడతాడు. ఇంకెవడొ సలహా ఇస్తూంటే వాడిని కొడతాడు. ఎవడొ దొంగను చూశానంటే వాడిని కొట్టి బొమ్మ గీయమని ఎదురుగా కూచుంటాడు. దొంగ జాడలు వెతకకుండా లాకప్ లో ఆ జోకర్ ని పెట్టి హింసిస్తాడు. మీ పోలీసులు ఇళా పరిశోధన వదలి జోకర్లని పట్టుకుని వేలాడుతూంటే దొంగలు మంచిగా దొంగతనాలు చేస్తున్నారు. మేరంతా చట్టాలు కట్టుదిట్టం చేయాలని ఏడుస్తారు.అన్నాడు.

ఏమిటీ హీరో దొంగనా? అడిగా.

గొప్ప దొంగ. వేరుడే కాదు, వేరుడి వేరుడూ దొంగే, వేరుడి ప్రేయసీ దొంగే. పోలీసులు తప్ప అందరూ దొంగలే. పోలీసులే వెర్రివాళ్ళు. హిహిహిహిహి

బాబో నీ సినిమా సూపర్ గా వుంది. నన్ను వదిలెయ్ అన్నాను.

అప్పుడేనా, ఇంకా కథ మొదలుకానేలేదు. అన్నాడు.

నేను స్ప్హహ కోల్పోయాను.

January 4, 2009 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized