Archive for September 27, 2013

ఇంత చెత్త అనువాదం చేసిందెవరో……

ఈవారం సాహిత్యకాగడా ఒక విచిత్రమయిన సంకటంలో ఇరుక్కుంది.

ఏదయినా పుస్తకాన్ని సమీక్షించాలన్నా, విమర్శించాలన్నా పుస్తకాన్ని పూర్తిగా చదవటం మౌలిక అర్హత.

పుస్తకంలో రచయిత ప్రదర్శించిన విషయం గురించి కొంత ముందే తెలిసి వుండటమో, కనీసం విషయాన్ని ప్రస్తావించేముందు దానిగురించి తెలుసుకోవటమో వాంచనీయం.

ఒకవేళ పుస్తకం అనువాదమయితే, అనువాద నాణ్యతను గురించి వ్యాఖ్యానించేముందు, మూలాన్ని చదివివుండటం ఆవశ్యకమయిన విషయం.

అయితే, ఈ నియమాలను, మౌలిక విషయాలనూ విస్మరించిమరీ సాహిత్యకాగడా ఒక పుస్తకం, అదీ అనువాద పుస్తకంపైన వెలుతురు ప్రసరింపచేయకుండావుండలేకపోతోంది. ఎందుకంటే, 19వ పేజీనుంచి ఆరంభమయిన అసలు పుస్తకాన్ని 40 పేజీలవరకు చదివేసరికి సాహిత్యకాగడా మతి మద్రాసుబండి ఎక్కి ముంబాయి వెళ్ళాలని తపనపడి ఎర్నాకులంలో దిగి ఫ్రెంచి భాషలో కవిత్వం రాసి సోమాలియా పైరేట్లతో సన్మానంచేయించుకోవాలని ఎవరెస్టును ఎక్కే మానసిక స్థితికి చేరుకుంది.

గుండె లుంగలుచుట్టుకునిపోయి, మెదడు మోకాలిలోచేరి కాళ్ళవేళ్ళతో ఆలోచించాలని తపనపడేట్టుచేసే ఈ అతి ఘోర దారుణ భీషణ దావనలంలాంటి భయంకర్ అనువాదకుడు తెలుగుభాషోద్ధారకుడు. అంతేకాదు, ఈ పుస్తకానికి సంపాదకత్వం వహించింది, తెలుగుభాషోద్ధారకులేకాదు, యువ రచయితల తెలుగు భాషా ప్రావీణ్య రాహిత్యానికి చింతిస్తూ తన ఎడిటింగ్ ప్రఙ్నతో వారిని బెదరగొట్టి దూరం తరిమేసే పండితప్రకాండుడు కావటమూ సాహిత్యకాగడాను మండించి మండించి మండిస్తోంది.

అందుకే, పుస్తకం పూర్తిగా చదవకున్నా, ఒరిజినల్ చదవకున్నా, చదివిన 40పేజీల అనువాదాన్నే వ్యాఖ్యాన రహితంగా అందరిముందూ వుంచుతోంది కాగడా. నిజానిజాలు నిర్ణయించుకోండి, తెలుగు సాహిత్యం గురించి ఆలోచించండి. ఒక అత్యుత్తమ ప్రచురణ సంస్థ, ఒక అత్యుత్తమ అనువాదకుడిగా పేరుపొంది, అత్యుత్తమ సంపాదకుడిగా మన్ననలుపొందే అనువాదకుడు, మరో అత్యుత్తమ పండితుడు, ప్రతిపదాన్ని పట్టి పట్టి చూసే ఎడిటరూ కలసి ఇలాంటి పుస్తకాన్ని రూపొందించారంటే మన స్థాయి ఏ స్థాయిలో వుందో గమనించమంటోంది సాహిత్యకాగడా ఈ విషయాలను మీముందుంచుతూ…

ముందుమాటల అనువాదాన్ని వదిలేద్దాం.

కానీ, ముందుమాటవల్ల తెలిసేదేమిటంటే, ఇంగ్లీషులో ఈ పుస్తకం రాస్తున్నారని తెలిసినప్పటినుంచీ ప్రచురణకర్త రచయిత వెంటపడి మరీ అనువాదానికి ఆమోదం తీసుకుని ఈ పుస్తకాన్ని ముద్రించాడన్నది.

అన్ని మాటలూ అయి అసలు పుస్తకం 19వ పేజీలో ఆరంభమవుతుంది.

మొదటి పేరాలోనే ఆక్కడ వాతావరణమంతా విద్యుదావేశంతో నిండి వుంది, అన్న వాక్యం కనిపిస్తుంది. కళ్ళు మెదడు అక్కడ ఆగుతాయి.

ellectric or electrified వంటి పదానికేదో విద్యుదావేశం తెలుగు పదంగా తోస్తుంది. అన్వయం, సమన్వయం రెండూకుదరవు. కానీ, అర్ధంచేసుకుని, ఇదేదో ఉత్తేజితమన్న అర్ధం వచ్చే ఆంగ్లపదతెలుగానువాదం అనుకుని ముందుకు సాగితే, రెండు లైన్ల తరువాత మళ్ళీ ఒక అడ్డంకి…

ఒకవైపు ఓర్పులేని ప్రేక్షకుల ఈలలు, ఇంకోవైపునుంచి, స్త్రీలను ఉద్రేకపరిచే కేకలూ చెవులుబద్దలుకొడుతున్నాయి.

ఇందులో ఈ స్త్రీలను ఉద్రేకపరిచే కేకలు అర్ధం కాదు. దీని అమంగ్ల మూల వాక్యాన్ని ఊహించటమూ కష్టమే. shouts that excite females? బాబోయ్, తెలుగు తెలుగులోనే అర్ధం కాకపోయినా ఫరవాలేదు, కానీ, తెలుగును ఇంగ్లీషులోకి పత్తికొండనాగప్ప పదిరూపాయలు ఎగవేశాదు(cotton mountain cobra father ten rupees jumped away) లా చేయకూడదని నిర్ణయించుకోవటం ఉత్తమంలా వుంది.

అతి కష్టం మీద నవ్వునూ ఏడుపునూ ఆపుకుంటూ ఒక పేజీ చదివిన తరువాత, రంగ స్థలంపై ఏక పాత్రాభినయం ఆయనలొని బెరుకును ఊడగొట్టేసింది, అన్న వాక్యం దగ్గర ఆగిపోతుంది. బెరుకును వూడగొట్టటానికి ఆంగ్ల పదప్రయోగం ఊహించటం కష్టం కాదు. కానీ అనువాదకుడికి ఆ పదానికి ఈ వూడగొట్టటమనే పత్తికొండ నాగప్పకు cotton mountain cobra fatherలాంటి పదం తట్టటం ఆశ్చర్యం.అనువాదకుడి పేరు తెలుసుకున్న తరువాత మీరూ ఆశ్చర్యపోతారు.

ఇంకాస్త ముందుకు వెళ్ళగానే, ఆత్మాభిమానమనే అవతారంలో అతడు తన చుట్టూ వున్న ప్రపంచాన్ని నూతనకాంతిలో దర్శించటం ప్రారంభించాడు.

ఇక్కడ నూతన కాంతికి, ఆంగ్లం newlight అని ఇట్టే గ్రహించవచ్చు. కానీ, ఆత్మాభిమానమనే అవతారం ఏమిటో, అనువదించిన అవతార అనువాదకులేచెప్పాలి.

ఇంకా వరుసగా వచ్చే ఈ వాక్యాలు చూడండి…

అతడు స్కూలు చదువును మధ్యలోనే చాలించుకోవాల్సిన కుర్రాడు. చిన్నతనంలోనే తండ్రిని కోల్పోయిన బిడ్డ. శ్రద్ధతో తనను సాకే తండ్రి నీడను కోల్పోయిన బిడ్డ. ఆరాధనామూర్తిగా వుండవలసిన నాన్నను కోల్పోయినబిడ్డ.

ఎన్ని బిడ్డలో….అయినా అన్ని బిడ్డల అర్ధమొకటే. అనువాదకుడు, అన్నిటినీ కలిపి అర్ధం వచ్చే వాక్యాన్న్ని ఒకటి రాసేబదులు, మళ్ళీ పత్తికొండ నాగప్పకే పెద్ద పీట వేశాడు.

అదే పేరాలో నాలుగు లైన్ల తరువాత….

ఇవాళ్టి యువతరం, స్వశక్తి పై గాకుండా……..ఒక పోషకుడి మీదనో, ఒక ఙ్నానపిత మీదనో లేదా ఒక సహాయకుడి మీదనో ఆధారపడజూస్తారు.

ఈ ఙ్నానపిత అనగానేమి. knowledge father? father of knowledge?

దీని తరువాతనే…

కానీ ఆర్ధిక సహాయంకోసం, సామాజిక సహకారం కోఅం, మానసికమయిన ఆత్మీయతానుబంధం కోసం ఇతరులపైన ఆధారపడటమన్నది చాలా ఖరీదయిన ప్రయోగం.

అంతా అర్ధమయినట్టుంది. కానీ ఏమీ బోధపడినట్టు లేదు. సామాన్యులకందని గొప్ప అనువాదం.

5వ తరగతిలో తాను చదువు చాలించిన కుర్రాడు.(fullstop పుస్తకంలోదే) కాని వివిధ చోట్ల మూడేళ్ళు పనిచేసిన తరువాతేనిమిదో తరగతిలో చేరడమే ఆశ్చర్యకర సన్నివేశం. ఈ వాక్యం తరువాత ఆ ఆశ్చర్యాన్ని మరచి పుస్తకం స్టేజ్ ఫియర్ గురించి చర్చిస్తుంది. అనువాదకుడు కళ్ళు తెరచి ప్రతి పదానికీ సరయిన పాదాన్ని నిఘంటువులో చూసి ఎంచుకుంటే ఎడిటర్ కళ్ళుమూసి పెన్నుమూసి ఎడిటింగ్ నిర్వహించినట్టున్నారు.

ఇంకో గొప్ప వాక్యం చూడండి…

ఇలాంటి రోగం ఒకటి ప్రచలితమవుతోందని తెలియనందుకు ఎవరూ చింతించనక్కర్లేదు సుమా! ఎందుకంటే ఇలాంటి జబ్బు ప్రతీ కుటుంబంలోనూ విస్తరించి వుంది….. ప్రతికుటుంబంలో విస్తరించి వున్నా తెలియనందుకు చింతించకూడని జబ్బు? అతిగొప్ప సంశయాత్మకానువాద బ్రహ్మ బిరుదు సిద్ధంగా వుంది.

19వ పేజీనుంచి, 23వ పేజీవరకు వచ్చేసరికి ఓపిక నశిస్తోంది…

అయినా ఒకటి రెండు అమోఘమయినా అనువాదోదాహరణలిచ్చి(ఈ పదాన్ని చూడగానే ఈ పుస్తక సంపాదకుడు అనువాదూదాహరణలనాలి, ఈ కొత్తతరం రచయితలకు వ్యాకరణం తెలియదు అని నొసలు చిట్లించి రచయితలతో పది మార్లు తిరగ రాయించి, ప్రచురణార్హం కాదని తిప్పి పంపేస్తాడు. అతనే ఈ పుస్తకాన్ని ప్రచురణార్హంగా నిర్ణయించాడు) ముగిస్తాను.

ఒకానొకప్పుడు దగడు పూర్వీకులు బతకడానికి సరిపడా వున్న స్థితిమంతుల కుటుంబమే…..ఇది నా తప్పుకాదు, పుస్తకంలో వాక్యం ఇలానే వుంది.

దుర్భర దారిద్ర్యం ఆకుటుంబాన్ని మరణ మహాసముద్రంవైపుకు నెట్టేసినట్టయింది….

మద్రాసురైలెక్కి ముంబాయి పోవాలనుకుని ఎర్ణాకులంలో దిగి….అనిపిస్తోంది కదా!

కీలకమయిన ఈ విజయబీరం శివరాం కీర్తి కిరీటంగా వుండిపోయింది.

విజయబీరం?????????

కుర్ర దగడును తన అమ్మలు పనిమనుషులుగా పొందిన అనుభవం మానసికంగా క్రుంగదీస్తోంది. అమ్మలు పనిమనుసులుగా పొందిన అనుభవం…the experience of having his mothers work as maid servants….. కు పత్తికొండనాగప్ప లాంటి అనువాదం అనుకుంటాను.

ఈ వాక్యాలుచదివి పరస్పర వ్యతిరేకంగా వున్న భావాన్ని గమనించండి…

తమ ముగ్గురినీ సాకగలుగుతున్నానన్న తృప్తి వుండేది. అలా నెత్తిమీదకొచ్చి కూర్చున్న ఆకలి మిత్తిని పక్కకునెట్టేయగలిగానన్న తృప్తివుండేది. కాని రోజంతా కష్టపడితే అతనికి మిగిలింది మాత్రం చేతికీ నోటికీ అందనంత నామ మాత్రపు బత్తేలే!

ఒకపక్క సంతృప్తి వుందంటూ మరో వంక చేతికీ నోటికీ అందనిదంటున్నాడు…ఏమిటో…

ఇలా పడుతూ, ఏడుస్తూ, మూడవ అధ్యాయానికి వచ్చేసరికి, ఆ అధ్యాయంలోనే మొదటి పేరాలో ఒక పదప్రయోగం చూసిన తరువాత కాగడా మండిపోయింది.

కాబట్టి దగడు ఏపని చేసినా సంతోషంగా కష్టించి పనిచేసేవాడు, ఉత్సాహంగా చేసేవాడు. అదిన్నీ ఏదో మొక్కుబడిగా కాకుండా నా బొందో అంటూ పనిలో తలముంకలై చేసేవాడు.

ఈ నా బొందో ఏమిటో తలబద్దలుకొట్టుకున్నా అర్ధం కావటంలేదు. ఇదేదయినా స్థానిక పదమా? మాండలీకమా? అచ్చుతప్పా?

ఏమో…….

ఈ పుస్తకం ఎలాగోలాగ పూర్తి చేస్తాను. కానీ, ఈ పుస్తకాన్ని అనువదించింది, ఏ బీ కే ప్రసాద్ అని, సంపాదకత్వం డాక్టర్, డీ చంద్ర శేఖర రెడ్డి అనిగానీ, ప్రచురించింది ఎమెస్కో అని గానీ నమ్మలేకపోతోంది, జీర్ణించుకోలేక పోతోంది, తట్టుకోలేక పోతోంది సాహిత్య కాగడా.

ఈ పుస్తకం సుషీల్ కుమార్ షిండే జీవిత చరిత్ర, నా తలరాత రాసిందెవరు.

తెలుగు సాహిత్య తలరాత రాస్తోందెవరో………

September 27, 2013 · Kasturi Murali Krishna · 3 Comments
Posted in: sahityakaagada