Archive for September 21, 2016

25 ఏళ్ళ ఉత్తమ కథలు- విశ్లేషణ-4

25ఏళ్ళ తెలుగు ఉత్తమ కథల సంకలనాల విశ్లేషణ ఆరంభించేముందు ఈ సంకలనాల్లో కథల ఎంపికకు ప్రాతిపదికలు, ప్రామాణికలు ఏమిటన్నది స్పష్టంగా తెలుసుకోవాలసివుంటుంది.
ప్రతి సంకలనానికి వున్న ముందుమాటలో ఈ విషయాన్ని సంకలనకర్తలు ప్రకటిస్తూనే వున్నా, 2016 సంకలనం ముందుమాటలో ఆడెపు లక్ష్మీపతి ఈ విషయాన్ని విష్పష్టంగా వివరించారు.  ఆడెపు లక్ష్మీపతి 6 అంశాలను ప్రస్తావించారు. అవి:
1. వినూత్నమైన శైలీ శిల్పాలతో కూడిన కథనం
2. కథావస్తువుకు సంబంధించి కొత్త సరిహద్దుల్లోకి ప్రవేశం
3. సాధారణ అంశమే అయినా ఆవిష్కరించిన తీరులో కొత్తదనం
4. అర్ధవంతమయిన ప్రయోగం
5. అత్యంత ప్రాధాన్యమూ, ప్రాసంగికత కలిగివున్న సమకాలీన సమస్య
6. విస్మృత వర్గాల జీవిత చిత్రణ( వారి భాష యాసలోనే)

ఈ ఆరు అంశాల ప్రాతిపదికన ఉత్తమ కథలను ఎంచుకున్నారన్నమాట.
ఈ అంశాల ప్రాతిపదికగానే 1990 నుంచి సంకలనాల్లోని కథలను విశ్లేషించాల్సివుంటుంది. ఉత్తమ కథను ఎంచుకొనే ప్రామాణికాలు ఎంతగా లోపభూయిష్టమయినవయినా, సంకలనకర్తల స్థాయి, ప్రామాణికాలు ఇంతే..దాన్ని మనం ప్రశ్నించకూడదు. ఈ ప్రామాణికాల ఆధారంగానే కథలను విస్లేషిస్తూ, వాతి ఆధారంగా తూనికరాళ్ళలోని లోపాలను ఎత్తి చూపించాల్సివుంటుంది.
1990లో వెలువడిన మొదటి సంకలనంలో 15 కథలున్నాయి. ఒక రకంగా ఈ కథలు సంకలన కర్తల ఉద్దేశ్యంలో మంచి కథకు ప్రాతినిథ్యం వహిస్తాయి. గమ్మత్తయిన విషయం ఏమిటంటే, ఈ సంకలనంలోని కథలని పరిశీలిస్తే, ఇంతవరకూ వచ్చిన 25 సంకలనాల్లోని కథలన్నిటినీ దాదాపుగా పరిశీలించినట్టే. కొన్ని ఎక్సెప్షన్లు ఎలాగో వుంటాయి. కానీ, దాదాపుగా అన్నీ ఒకే రకమయిన కథలు. దునియా నయీ హై చెహెరా పురానా అన్నాడోకవి. అంటే ప్రపంచం కొత్తది కానీ, దాని ముఖం పాతదే...అలాగే, కథల పేర్లు, కథకుల పేర్లు మారుతున్నాయి తప్ప..కథలు మారటంలేదన్నమాట!
మరో రకంగా చెప్పాలంటే, హిందీ చలనచిత్ర ప్రపంచంలో నాజిర్ హుస్సేన్ అని ఒక నిర్మాత వున్నాడు. ఆయన ఒకే కథను కొత్త నటీనటులతో, అటూ ఇటూ చేసి 10 సూపర్ హిట్ సినిమాలు తీశాడు. 25 ఏళ్ళ ఉత్తమ కథల సంకలనంలోని కథలు చదువుతూంటే నాజిర్ హుస్సేన్ సినిమాలు గుర్తుకువస్తాయి.
మొదటి సంకలనంలోని 15 కథకుల్లో స్వామి,  పీ సత్యవతి, వాడ్రేవు చినవీరభద్రుడు, బమ్మిడి జగదీశ్వర రావు, కేతు విశ్వనాథ రెడ్ది, కాట్రగడ్డ దయానంద్, పాపినేని శివశంకర్ వంటి  7 గురు రిపీట్ కథకులు. అంటే భవిష్యత్తు సంకలనాలో వీరి కథలు  ప్రచురితమయ్యాయన్నమాట. . డాక్టర్ తనపొట్ట తానుకోసుకోలేడు కానీ, సంపాదకుడు తన కథలను ఉత్తమ కథలుగా ఎన్నుకోగలడు.  దీన్లో పాపినేని శివశంకర్ ఒక సంపాదకుడు. వాడ్రేవు చిన వీరభద్రుడు, కేతు విశ్వనాథ రెడ్డి లని మినహాయిస్తే, మిగతా వారంతా వామ పక్ష భావజాల సమర్ధకులు. ఉద్యమాల్లో ఏదో ఓ రూపంలో వున్నవారు.
మొదటి సంకలనంలో మొదటి కథ సుమనస్పతి రాసిన నిశ్శబ్దం. పట్నంలో స్థిరపడిన పిల్లవాడు, పల్లెలో వున్న అమ్మమ్మను చూడటానికి వెళ్తాడు. పల్లీలో అంతరిస్తున్న ఆప్యాయతలు, అనుబంధాలు, డబ్బులో కొట్టుకుపోతూ సర్వం మరుస్తున్న మనుషులను చూస్తాడు. అమ్మమ్మ మరణంతో కథ ముగుస్తుంది. మొదటి కథ కాబట్టి, ఒక కొత్త విషయం తెలుసుకున్నమని అనుకుందాం. రచయిత కథ చెప్పిన పద్ధతి సూతిగా, స్పష్టంగా వుండి చదివిస్తుంది. అయితే. కథకు కాస్త ఎడితింగ్ అవసరమనిపిస్తుంది. కానీ, 1990నాటి కథకాబట్టి సరిపుచ్చుకోవచ్చు.
జగన్నాథశర్మ పేగుకాలిన వాసన కథకూడా పల్లెల్లో డబ్బు వల్ల దెబ్బతింటున్న మానవ సంబంధాల స్వరూపాన్ని చూపే కథ. రచయిత ప్రతిభవల్ల దృశ్యాలు కళ్ళ ముందు నిలుస్తాయి. కథ ఆశాభావంతో ముగుస్తుంది. సుమనస్పతి కథలాగా నిజాన్ని చూపే డాక్యుమెంటరీ అనిపించదు.
చక్రవేణు కథ కువైట్ సావిత్రమ్మ కథకూడా పల్లెల్లో బంధుత్వాలను , నైతిక విలువలను డబ్బు ఎలా ప్రభావితం చేస్తుందో చూపుతుంది. కువైట్ వెల్లి డబ్బు సంపాదిస్తున్నందుకు, సావిత్రమ్మ్మ గురించి నీచంగా మాట్లాడిన వారే, తమ భార్య పరాయివాదితో వుండటానికయినా సిద్ధపడి డబ్బుకోసం కువత్ పంపాలని తపన పడటాన్ని ప్రదర్శిస్తుందీ కథ. మానవ నైజంలోని నైచ్యాన్ని చూపుతుంది. ఈ కథ చదివిన తరువాత కువైట్ వెళ్ళే మహిళలంతా అందుకు సిద్ధపడి ,అక్కడ కావల్సిన మొగోళ్ళ దగ్గరకల్లా వెళ్ళినవాళ్ళేనేమో అనిపిస్తుంది.. కాస్త, మాండలీకం వాడేరన్నది తప్ప ఏరకంగా చూసినా కథలో కొత్తదనమూ, గొప్పదనమూ కనబడదు. ఇలాంటి కథలు అంతకుముందూ వచ్చాయి. ఆ తరువాతా వచ్చాయి. కానీ, ఆ తరువాత వచ్చిన కథలు అయినవారు రాస్తే ఉత్తమ కథలయి సంకలనంలోకి ఎక్కాయి అంతే! గతంలో ఇలా డబ్బు సంపాదిస్తే, చివరలో పశ్చాత్తపం చెందినట్టు చూపేవారు. ఈ కథలో అలాలేదు. అందుకే, బహుషా దీన్ని ఉత్తమ కథగా పరిగనించివుంటారు. నైతిక విలువలొదిలి, గర్వంగా తలెత్తుకు తిరుగుతూ తమచర్యలను సమర్ధించుకోవటమే విప్లవం కదా. దానికి సైద్ధాంతిక పైత్యం జోదిస్తే, అభ్యుదయ విప్లవాత్మక ఉత్తమ కథ అయిపోతుంది. అలాంటి కథల ఈ సంకలనాల్లో బోలెడన్ని. 

మిగతా కథల విశ్లేషణ త్వరలో...

September 21, 2016 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized