Archive for July, 2017

25ఏళ్ళ ఉత్తమ తెలుగుకథ విశ్లేషణ-21(2)

2007 సంవత్సరంలో కే ఎన్ మల్లీశ్వరి రచించిన కథ ఖాళీని ఉత్తమకథల్లో ఒకటిగా ఎంపిక చేశారు. నిజానికి ఈ కథను కథగా ఒప్పుకోవటం కష్టం. ఉత్తమ కథగా ఒప్పుకోవటం మరీ కష్టం. నిజానికీ కథలో కథ లేదు. కతనంలేదు. ఉన్నదంతా ఉత్తమ కథ సంపాదకులకే రోదనం వుంటే నచ్చుతుందో అదే. ఇది రాధ అనే అమ్మాయి మోనోలాగ్ లాంటిది. ఆమె ఏవేవో ఆశలతో సినిమా ప్రపంచంలోకి అడుగిడుతుంది. ఆంకర్ అవుతుంది. నలుగురు బాయ్ ఫ్రెండ్స్ వుంటే అందరూ దుహ్ఖ పడతారు. మన సంస్కృతి ఏమిటి? ప్రపంచంలో భారత స్త్రీకి వున్న విలువ ఏమిటి? లాంటి మాటలతో ఆమెని అంచనా కడతారు. ఆమెనిపెళ్లిచేసుకున్నవాడు డబ్బు కోరతాడు. సహజీవనం చేస్తున్నవాడు మోజు తీరగానే వెళ్ళిపోతాడు. అప్పుడామె డాక్టర్ దగ్గరకు వెళ్తే ఎంప్టీ సిండ్రోం అంటాడు.( నిజానికి ఇలాంటి సిండ్రోం లేదు. పిల్లలు వెళ్ళిపోతే తల్లితండ్రుల భావనను ఎంప్టీ నెస్ట్ సిండ్రోం అంటారు). డాక్టర్ ఆమెకేదో ఉద్భోధిస్తాడు. ఆమె స్నేహితురాలు దీప మనుషుల కన్నా వస్తువులు ముఖ్యమా? అనిపక్కనున్నవారి చేయి చేతిలోకి తీసుకుంటుంది. ఇది రాధికకు ధైర్యాన్నిస్తుంది. ఓ రాధికా భయపడకు.డాక్టర్ చెప్పిన నీ మేధస్సును తలచుకో….సక్రమంగా వున్న నీ శరీరాన్ని చూసుకో అనుకుంటుంది. హృదయమంతా ఏవోమొలకలు వస్తాయి. దీపపట్టుకున్న అతని మొహంలో విద్యుల్లతల్లా? అనుకుంటూంటే కథ పూర్తవుతుంది.
ఈ కథ రాధిక స్వగతం. ఆరంభంలో సంపాదకులు మెచ్చే కొన్ని పురుష దూషణ భావాలుంటాయి. రేయ్ పురుగా..ముఫైయారు, ఇరవై నాలుగు, ముఫైయారు కొలతల్ని తప్ప ఏనాడైనా హృదయాన్ని కావలించుకొన్నావా? …..పబ్లిక్ ప్రాపర్టీ….వెనుకనుంచెవరో తరుముకోస్తున్నారుముందునుంచెవరో మీదిమీదికొస్తున్నారు…పక్కలనుంచెవరో నొక్కేస్తున్నారు. నలిపేస్తున్నారు…
ఇంకేం…..కథ సూపరు….ఆడవాళ్ళని సెక్స్ ఆబ్జెక్టులుగా చూసేవారు, వారిని వాడుకునేవారు..సహజీవనం చేసి వదిలేసేవారు…అబ్బబ్బబ్బబ్బో..ఎంతెంత అభ్యుదయం? ఎంతెంత ఫెమినిజం? ఎంతెంత స్త్రీ స్వేచ్చ????? ఉత్తమ కథ అయిపోయింది.ఇదే కథ మామూలుగా ఇంకెవరో రాస్తే ప్రచురణకు స్వీకరించటం కూడా సందేహాస్పదమే. ఏమీ లేదీ కథలో….కథ ఉంటే కదా, కథనం ప్రసక్తి వస్తుంది. ఇక దీప ఎవరి చెయ్యి పట్టుకుందో తెలియదు . ఎందుకంటే స్టూడియో అంతా హడావుడి.దీప దూసుకువస్తోంది…. అని వుంటుంది…. ఆతరువాత అర్దం పర్ధంలేని ఆర్భాటపు సంభాషణలుంటాయి.. హఠాత్తుగా…దీప పక్కనున్న అతని చేతి పట్తుకుంటుంది. అతని మొహంలో విద్యుల్లతలుకనిపిస్తాయి రాధికకు….ఏమిటో….అవార్డు సినిమాల్లాగే, ఉత్తమ కథలూ ఏమి రాసినా మెచ్చి లేని అర్ధాలు చూసే వారికే అర్ధమవుతాయేమో!!!!!
2011లో ఉత్తమ కథగా ఎంపికయిన టెంకిజెల్ల కాస్త కథగా అనిపిస్తుంది. అయితే ఈ కథకూడా కాస్త అర్ధమవనట్టూ..కాస్త సంపాదకుల ఉత్తమ కథ ప్రామాణికాల సైధాంతిక సంత్ర్ప్తి కలిగించేట్టు వుంటుంది. పైగా, కథ మాండలీకంలో వుడటం ఆడెడ్ అట్రాక్షన్! ఒక భార్య భర్తతో కలసి వుండనంటుంది. ఆమెను వదలనంటాడు భర్త. ఇద్దరి మద్య గొడవ. వూర్లో పెద్దలు తీర్పు చెప్పాలి. వాళ్ళలోఒక పెద్ద మొగుడివైపు తీర్పు చెప్తాడు. మొగుడు ఆమెని ఎందుకు వదలనంటాడంటే, ఆమెదగ్గర ఉన్న సొరకాయబుర్రలో డబ్బులుంటాయి. వాటికోసం. వీళ్ళ గొడవ టీవీలకెక్కుతుంది. మొగుడి పక్సం తీర్పు చెప్పిన ప్రకాశాన్ని ఎవరో టెంకిజెల్ల కొడతారు. దాంతో మళ్ళీ ఈమె కలవగానే అతడు వీళ్ళ వైపు సానుభూతిగా మాట్లాడతాడు. ఇకపై టెంకిజెల్ల ఒక పోరాటరూపమని అందరూ అనుకుంటారు. అదీ కథ. అంతా అయిన తరువాత ఇదా కథ? అనిపిస్తుంది. అసంబద్ధము, అనౌచిత్యము అయిన కథ ఇది. ఒక్క వాదనకానీ, సన్నివేశము కానీ, బాగుందనిపించదు. పాత్రలవ్యకిత్వాల చిత్రణ అసలేలేదు. ఏదో ఫెమినిస్ట్ కథ రాసి మెప్పు పొందాలంటే ఇలాంటి కథ రాయకతప్పదు. చివరలో పోరాటమే మార్గమనటంతో విప్లవవీరులయిన సంపాదకవర్గమూ సంతృప్తి చెందుతుంది. ఇప్పటికే రెండు కథలు ఉత్తమ కథలయ్యాయి కాబట్టి వారి దృష్టిలో ఈ అభ్యుదయ విప్లవాత్మక అత్యుత్తమోత్తమ కథ చేరక తప్పదు. దీనికితోడు వందిమాగధ భట్రాజ గణ భజన బృందాలు ఒవెర్టైమె కే ఓవర్ టైంగా పనిచేస్తూంటాయి. ఇక కథ ఎవరికి కావాలి? ఈ మూడు కథలూ వార్త దిన పత్రిక ఆదివారం అనుబంధంలో వచ్చినవే. అప్పటికి ఈ ఉత్తమ కథల సంపాదకులకు వార్తలో కథలంటే మక్కువ ఉండేది. తరువాత ఆంధ్రజ్యోతి వార్త స్థానాన్ని ఆక్రమించింది. వడ్దించేది మనవారే అయినప్పుడు మన విస్తరి కాకపోతే మరొకరి విస్తరిలో వడ్డనలుంటాయా? ఏమి రాసిన ఉత్తమమే….అందుకు నిదర్శనం ఈ కథ.
కే ఎన్ మల్లీశ్వరి కథలలో ఉత్తమంగా ఎంచుకున్న నాలుగు కథల్లోకి ఆసక్తి కరంగా, కథగా అనిపించే కథ 2013లో ఉత్తమ కథగా ఎంపికయిన బినామీ…కథ చెప్పిన విధానం బాగుంది. బుజ్జి అనే పాప దృక్కోణంలో కత ఆరంభించి, అయిమావతి అనే భర్త బాదితురాలు తనకు జరుగుతున్న అన్యాయానికి ప్రతిగా నల్ల మారెమ్మను తనపైకిజాతర సమయంలో ఆహ్వానించుకుని దేవికి ఎలమంద వల్ల అపచారం జరిగిందనిపించి నల్ల మారెమ్మ నీకేసే గుడ్లురిమి చూస్తోందిరో…అని అరవటంతో కథ పూర్తవుతుంది. కథ చదివిస్తుంది. అంతే…గొప్ప కథ అనలేము…బాగానేవుంది అనిపిస్తుంది. అయితే, మిగతా మూడు కథలతో పోలిస్తే, కథ పరంగా ఈ కథకు పాసు మార్కులొస్తాయి..
వచ్చే వ్యాసన్లో సన్నపురెడ్డి వెంకటరామిరెడ్డి కతల విశ్లేసణ వుంటుంది.

July 2, 2017 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

25ఏళ్ళ ఉత్తమ తెలుగు కథ విశ్లేషణ-21(1)

కే ఎన్ మల్లీశ్వరి నాలుగు కథలు 2005లో రెండంచుల కత్తి, 2007లో, 2011లో 2013లో ఉత్తమ కథలుగా ఎంపికయ్యాయి. ప్రస్తుత విశ్లేషణ పరిథి ఈ నాలుగు కథలకే పరిమితం. ఒక రచయిత ఎన్నో గొప్ప రచనలు చేసి వుందవచ్చు. లేక ఆయన రాసే ప్రతి అక్షరం అత్యద్భుతమని భావిచేవారుండవచ్చు. రాయకముందే పొగిడేసి, రాసినతరువాత దాన్లో లేనిపోని అర్ధాలు చూసి, ఆపాదించి మరీ పొగడవచ్చు. వాటితో ఈ విశ్లేషణకు సంబంధంలేదు. ఈ విస్లేషణ కేవలం ఈ నాలుగు కథలకే పరిమితం.
రెండంచుల కత్తి, కథ నిజంగానే రెండంచుల కత్తిలాంటిది. ఈ కథను పొగడకపోతే, కుల మతాల వివక్షతను సమర్ధించేవాడు. అభ్యుదయ భావాల వ్యతిరేకి. అభివృద్ధి నిరోధకుడు లాంటి పడికట్టు పదాలతో దూషణలకు గురయ్యే వీలుంది. పొగిడాలంటే, ఏ అంశాన్ని పొగడాలో వెతుక్కోవాల్సివుంటుంది. ఇది మహిమ అనే అమ్మాయి ప్రధానపాత్రగా సాగిన కథ. మహిత అనే అమ్మాయి అసాధారణమైన తెలివితేటలు కలది. వాళ్ళ నాన్న పెంపకంలో ఆత్మవిశ్వాసం, ఆత్మ గౌరవం మెండుగా కలది. ఆమె, తనకి ఇష్టమయిన కాలేజీలో చేరతానంటే, అక్కడ క్రమశిక్షణ వుండదని తండ్రి అభ్యంతరపెడితే, నాకుందికదా నాన్నా, అనగలిగేంత ఆత్మ విశ్వాసం కల యువతి మహిత. కాలేజీ వెళ్తుంది. ఒక అబ్బాయి చనువు తీసుకుంటే రాసుకు పూసుకుం కూర్చుంటేనే స్నేహం కాదు అని అతడిని ఎక్కడుంచాలో అక్కడుంచుతుంది. అంటే, అతి చనువు తీసుకునేవారిని ఎలా హద్దుల్లో పెట్టాలో ఆ అమ్మాయికి తెలుసన్నమాట. అయితే, క్లాస్ లో ఎస్సీ ఎస్టీ వాళ్ళెంతమంది అని లెక్చర్ అడిగితే, ఆమె తాను ఎస్సీనని నాన్న ప్రభుత్వోద్యోగం చేస్తున్నాడు కాబట్టి స్కాలర్షిప్ తీసుకోవట్లేదని చెప్తుంది. దాంతో కుర్రాళ్ళు ఆమెవైపు చులకనగా చూసి అసభ్యకరమైన సౌంజ్ఞ చేస్తారు. అంటే, ఇక్కడ అంతవరకూ ఎవరికీ ఆమె ఎస్సీ అని తెలియదని, ఎస్సీ అనగానే చులకన అయిపోయిందనీ, సమాజంలో ఎస్సీ ఎస్టీలపైన వివక్షత ఇంతగా వుందనీ రచయిత్రి ఈ సంఘటన ద్వారా చూపిస్తున్నారన్నమాట.( ఇక్కడే ఉత్తమ కథకి మార్కులు పడిపోయివుంటాయి. అగ్రవర్ణాల దౌష్ట్యం, కుల పిచ్చి చూపించటం ఎంత అభ్యుదయం!) అయితే, ఆమె ఎస్సీ అని తెలియగానే ఆమె స్నేహితుల సంఖ్య కుచించుకుపోతుంది. కాలేకీ ఆన్యువల్ డే ఆర్గనైజర్ గా మహిత సెలక్ట్ అవుతుంది. అందరూపాడే సినిమా పాటలు, వేసే డాన్సులు నచ్చవు. ఆమె అభ్యంతరం చెప్తే, సెక్రటరీ, మీ అమ్మాయిలు ఎవరినయినా బాయ్ ఫ్రెంద్ గా ఒప్పుకుంటారని జోక్ వేస్తాడు. ఆమె ఇంకా వాదిస్తే, ఫార్వార్డ్ కాస్ట్ లో అమ్మా నాన్న ఒప్పుకోరని భయం. మీ ఎస్సీ ఎస్టీల్లో ఏమిటీ ఆబ్జెక్షన్? అంటాడు. ఆమె ప్రిన్సిపాల్ కి కంప్లైంట్ ఇస్తుంది. అయినా ఈ కాలంలో వీళ్ళతో ఎవరు పెట్టుకుంటారు. వూ అంటే కేసు, ఆ అంటే కేసు అని అనటం వింటుంది. అది విని ఈ విష సంస్కృతి వేళ్ళనుంచీ వ్యాపించివుందన్న విషయం అర్ధమవుతుంది. తండ్రి దగ్గర ఏడుస్తుంది. నేను పుట్టడటమే మెడ మీద కత్తితో పుట్టాను. ఇంతకాలం దాన్నుంచి ఎలా కాపాడాలో నువ్వు బాగానే చెప్పావు. కానీ ఇది రెండంచుల కత్తి నాన్నా. నేను ఎదుర్కోలేకపోతున్నాను…అంటూ ఏడుస్తుంది. ఆయన ఒక లెక్చరిస్తాడు. అయినా కులవివక్షకు గురైనా చక్కగా చదువుకుని మంచి ఉద్యోగం చేస్తూ ఆత్మవిశ్వాసంతో వున్న నాన్న అండగా నిలబడ్డాక నేనెందుకు ఏడవాలి? అనుకుంటుంది. నువ్వు నమ్మిన దాన్ని ఆచరించు అని ఆమె అమ్మ నాన్న అంటారు. అదీ కథ.
కథ చదవగానే ముందు నవ్వొస్తుంది. ఇది ఒక మామూలు కథ. అభ్యుదయ అభివృద్ధికర భావల రచయితలుగా గుర్తింపు పొందాలని తపన పడుతూ ఆదిశగా తొలీడుగులు వేసేవారి తొలి కథలు ఇలాగేవుంటాయి. ఈ కథ చదవగానే ఇది ఉత్తమ కథగా ఎంపికవటంలో కథకన్నా ఇతర అంశాలు ప్రధాన పాత్ర పోషించినట్టున్నాయన్న ఆలోచన కలుగుతుంది. ఎందుకంటే, కథలో సన్నివేశ సృష్టీకరణ కానీ, పాత్ర చిత్రణకానీ ఏమాత్రం సరిగాలేవు. మహిత పాత్ర ఆత్మవిశ్వాసం కల మహిళ. డిగ్రీ చదువుతోంది. ఏడ్పించి చనువు తీసుకునే మగపిల్లలనెలా దూరం పెట్టాలో, వారికి ఎలా బుద్ధి చెప్పాలో తెలుసు. తండ్రిని వాదనలో ఓదించగలదు. కానీ, కుల వివక్షతను అంతవరకూ జీవితంలో అనుభవించలేదు. దాన్ని ఎదుర్కోలేదు. నిజానికి అమ్మాయిగా ఒక వివక్షత, కులం ఆధారంగా మరో వివక్షత, ఆకారం ఆధారంగా మరో వివక్షత..ఇలాంటి పలురకాల వివక్షతను ప్రతిఒక్కరూ ఎదుర్కోంటారు. అదేదో కొత్త విషయమన్నట్టు, భరించలేని విషయమన్నట్టు చూపాలని ప్రయత్నించటంలో తప్పులేకున్నా, ఆ ప్రయత్నంలో నిజాయితీ లేకపోవటం, అందుకోసం ఎంచుకున్న కథలో శక్తి లేకపోవటం వల్ల కథలో రచయిత్రి ప్రదర్సించాలనుకున్న కుల వివక్షత అనే అంశం కృత్రిమమై, హాస్యాస్పదమవుతుంది.
కుల వివక్షత అన్నది,సమాజంలో చ్ అలామనిలో వున్నదన్నది కాదనలేని అంశం. దాన్ని నిర్మూలించాలని చేస్తున్న ప్రయత్నాల ఫలితమేమో తెలియదు కానీ, రాను రాను కుల పరమయిన భావాలు మరింతగట్టి పడుతున్నాయి. బాహాటమవుతున్నాయి. ఉద్విగ్నతలు ఉచ్చమవుతున్నాయి. దీనికి కారణాలను లోతుగా విస్లేషించి, పరిష్కారాలను సూచించేబదులు, ఉన్న సమస్యను మరింత విక్ర్తంగా చూపించి, ఉన్న అపోహలను పెంచటం, స్ర్జనాత్మక రచయితలకు కూడదు. అది మామూలు బ్రతకనేర్చిన రచయితలు, ప్రతిభలేనివారు చేయాల్సిన పని. ఈ కథ సమస్య మూలాల్లోకి వెళ్ళదు. కారణాలను విస్లేషించదు. ప్రస్తుత పరిస్థితినీ చూపదు. కేవలం ఒక సంఘతనను చూపుతుంది. నిజానికి ఈ కథ అవాస్తవికంగా అనిపిస్తుంది. ఒకప్పుడు తరగతి గదులకు వచ్చి స్కాలర్షిప్పుల కోసం పిలవటమనేది జరిగేది. కానీ, ఒక విద్యార్ధి స్కూల్లో చేరగానే అతనిదే కులము, ఏ మతము, సామాజిక స్థితిగతులేమిటి వంటి విషయాలందరికీ తెలిసిపోతాయి. స్నేహాలు కూడా వీటి ఆధారంగా ఏర్పడతాయి. అక్కడొకటి ఇక్కడొకటి ఇందుకు భిన్నమయిన స్నేహాలు ఏర్పడ్డా అధిక శాతం ఒక పరిథిలోనే ఏర్పడతాయి. మరో విషయం ఏమిటంటే, కాలీజీల్లో చేరేసమయంలోనే పార్టీలవారీగా వచ్చి పరిచయాలు చేసుకుంటారు. కులాక సంఘాలవారూ వచ్చి పరిచయాలు చేసుకుంటారు. తమకులం వాదై వుండి తమ సంఘంలో చేరనివాడిని దూషిస్తారు. వేరే కులం వాడితో మాట్లాడితే బెదిరిస్తారు. ఈ విక్ర్త రూపం ఈ కథ పరిధి బాహిరం. ఎందుకంటే ఈ కథ మహిత అనే అమ్మాయి బాధను గ్లోరిఫై చేసి ఆమె కష్టాన్ని చూపే కథ కాబట్టి. ఇక ఎస్సీ ఎస్టీ చట్టాన్ని దుర్వినియోగం చేయటమన్నది, ఎప్పటినుంచో వుంది. ఇటీవలే జైలు పాలయిన జడ్జి ఉదంతం దానికి పరాకాష్ట. బహు విభిన్నమయిన కోణాల్లో విస్తృతమయ్ ఉన్న ఒక ప్రధానమైన సమస్యను తేలికచేసి ప్రదర్సించిన ఈ కథ ఉత్తమ కథగా ఒప్పుకోవటం కష్టం. సమస్యను పై పైన్నే స్ప్ర్షించి తేలిక చేసి చిన్న అంశాలనుంచి జగద్రక్షక సిద్ధాంతాలను తీర్మానించే అనేక ఇలాంటి ఉత్తమత్వంలేని ఉత్తమ కథల జాబితాలో ఒదిగిపోతుందీకథ అతి సులభంగా. ఎందుకంటే రచయిత్రి తన మనస్సులోలోతుల్లో దర్సించి పలవరించి సృజించిన కథ కన్నా, మెప్పుకోసం, ఒక గుంపు ఆక్సెప్టన్స్ కోసం రచించిన కథ ఇది అనిపిస్తుంది. ఈ భావన ఖాళీ అన్న కథ చదివాక మరింత స్పష్టం అవుతుంది.
మిగతా కథల విశ్లేషణ వచ్చే వ్యాసంలో…

July 1, 2017 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized