Archive for August, 2017

25ఏళ్ళ ఉత్తమ తెలుగుకథ విశ్లేషణ-22(3)

2005లో ఉత్తమ కథలలో ఒకటిగా నిర్ణయమైన సన్నపురెడ్డి వెంకటరామిరెడ్డి కథ వీరనారి. వీరనారి ఒక విచిత్రమయిన కథ. ఇదికూడా ఫాక్షన్ హత్యలకు సంబంధించిన కథ. అయితే ఈ కథ ఫాక్షన్ హత్యలు చేసేవారి భార్యల వైపునుంచి చెప్పిన కథ. మొగుడు బయటకువెళ్తే తిరిగి వచ్చేవరకూ వారు ప్రాణాలతో వస్తారో లేదొద అని భయపడుతూంటారు. ఎక్కడ ఎవరు హత్యకు గురయినా అది తమవారేనని బెదురుతూంటారు. ఈశ్వరమ్మ మొగుడు ఫాక్షన్ హత్యలు చేసేవాడు. అవన్నీ వద్దని మొగుడిని పిల్లాడినీ తీసుకుని వేరే చోటికి వస్తుంది ఈశ్వరమ్మ. కానీ వాళ్ళకు అనుక్షణం భయమే! ఎవరో హత్యకు గురయ్యారని తెలియగానే శోకాలు పెడుతూ బయలుదేరుతుంది ఈశ్వరమ్మ. అది తనవాడుకాదని తెలుసుకుంటుంది. ఇంతలో పక్కింట్లో ఆమె శోకాలు పెడుతుంది. పరుగెత్తుకువచ్చి కొడుకుని తీసుకుని ఆటోలో ఎతో వెళ్ళిపోతుంది. కాస్సేపటికి ఆమె తండ్రి వస్తాడు. విషయం ఏమిటంటే భర్తను చంపిన వాదిపై ప్రతీకారం తీర్చుకునేందుకు కొడుకుని సిద్ధంగా పెంచకుండా ఆమె కొడుకు ప్రాణాలు కాపాడాలని అపకీర్తిని మూటకట్తుకోటానికి సిద్ధమయిందన్నమాట. మొగుడు ఖూనీ చేయబడితే పూర్వంలా వీరపత్నిగానో, వీరమాతగానో మారేందుకు ఇప్పటి పెళ్ళాలు ఇష్టపడరనీ, చచ్చిన మొగుడి శవాన్ని సైతం కళ్ళజూడరనీ, వీలైతే ఇప్పుడుండే తాళిని తెంచి మరో తాళికోసం ప్రయత్నిస్తారనీ దుర్గ పారిపోవటం వెనుక అర్ధంగా మొగుడికి చెప్పాలనిపించింది ఈశ్వరమ్మకు….అని రచయిత వ్యాఖ్యానిస్తాడు ఈశ్వరమ్మ ద్వారా. ఇదీ వీరనారి కథ. కథ ఆసక్తికరంగా ఆరంభమవుతుంది. కానీ, సగం అయ్యేసరికి విసుగు వస్తుంది. కథ అర్ధమయిపోతుంది. చివరలో వీలైతే ఇప్పుదుండే తాళిని తెంచి మరో తాళికోసం ప్రయత్నిస్తారని అనటంతో కథ సంపాదకుల మెప్పుకోసం రాసిందేమో అనిపిస్తుంది. అంతేకాదు రచయిత exception ను norm గా చూపించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారనిపిస్తుంది. అందుకే, కథ బాగున్నట్టే అనిపించినా ఉత్తమ కథగా భావించటానికి మనసొప్పదు.
అత్యద్భుతమయిన కథతో ఆరంభించిన రచయిత సంపాదకుల మెప్పు పొందే మామూలు కథలను అతి మామూలుగా రాసే స్థాయికి దిగజారటం సెగ లోగిలి కథలో చూడవచ్చు. ఈ కథ 2008 ఉత్తమ కథల సంకలనంలో వుంది. ఇదె సంపాదకులకు అత్యంత ఆనందాన్ని సంతృప్తినీ ఇచ్చే వివాహవ్యవస్థను విమర్సించి లోపాలను మాత్రమే చూపే కథ. కనీసం ఆ చూపే లోపాలుకూడా తీవ్రమయినవి, భరించలేనివి, కొత్తవి కావు. ఈ కథ ఉత్తరం రూపంలో సాగుతుంది. రాణి అనే ఆమె శాంతి అనే ఆమెకు ఉత్తరం రాస్తుంది. కథ ఆరంభమే….ఐనా తిట్టేంత ధైర్యం నీకెక్కడ వుందిలే! అదుంటే నీ మొగుడు అంతగా కొత్త కొత్త తెలుగు పదాలను కనిపెట్టి నీ మీద ప్రయోగించడుకదా…అంటూ శాంతికి ఉత్తరం ఆరంభిస్తుంది రాణి. ఆ ఉత్తరంలో రాణి తమ దాంపత్యం గురించి చెప్తుంది. తిట్లు కొట్టుకోవడాలు అనే దృష్టికోణం నుంచి లోకాన్ని చూస్తూ మేమేదో సమస్యల్లేని జీవితాల్ని గడుపుతున్నామని ఊహించుకోవద్దు. మా బాధలు మాకుంటాయి. బాధల్లేని ఇల్లాలు ఈ భూప్రపంచంలో ఇంకా పుట్టలేదే పిచ్చిమొద్దూ!! అంటూ తన బాధలు చెప్పటం ఆరంభిస్తుంది. ఆమె అసలు బాధ ఏమిటంటే ఆమె మాటల్లోనే…..నా ఫిజిక్ కొంత ఎక్స్పోసింగ్ గా వుంతుందేమో! నువ్వు కూడా అప్పుడప్పుడూ కామెంట్ చేసేదానివి. నన్నేం చేయమంటావు చెప్పు? నా బాడీ నిర్మాణమే అంత. నాకు తెలుసు. పలుచని చీర కట్టుకుంటే నా శరీరంలోని ఎత్తుపల్లాలు స్పష్టంగా బయటకు కంపిస్తాయి. అందుకే వీలయినంతవరకు నా శరీరాన్ని దాచుకునే శైలిలోనే డ్రెస్ చేసుకుంటాను…..అని వీలయినంత పీపాలా కనిపించే చీరలేవేసుకుంటానని ఒకటో రెండో పల్చటి చీరలున్నాయని అవి నెలకో నెలన్నరకో ఒకసారి వేసుకుంటానని….అవి వేసుకున్నప్పుడు …నాకు నేను అందంగా కూడా కనిపిస్తాను. ప్యూపాను చీల్చుకొచ్చిన సీతాకోకచిలుకలా గాలిలో తేలిపోతున్నట్టుంటుంది. కానీ ఆరోజు లంచో డిన్నరో మానేస్తాడు మా ఆయన అంటుంది. అందుకని ఆయన క్యాంపుకు వెళ్ళినప్పుడు ఆ చీరలు కట్తుకుంటానని చెప్తుంది. అంతే కాదు…ఆయన బాధంతా- నలభై ఏళ్ళ వయసులో కూడా బింకం సడలని నా బాడీ స్ట్రక్చర్ కు సంబంధించిన ఇమేజ్ వాళ్ళ కళ్ళల్లో ఫిక్సయిపోయివుంతుందిట. మైండ్ లో సేవ్ అయి వుంటుందిట. కనీసం ట్వెంటీ ఫోర్ అవర్స్ అయినా మెమోరీలో ఉండి డిలీట్ కాదుట….ఇదీ ఆ పరమ సాధ్వీమణి రాణి సంసారంలో భరించలేని బాధ. కాబట్టి మా సంసారం ఓవెన్ లో మంట.కళ్ళకు కనిపించదు. అంటుంది. చివర్లో ఆయన చిన్న విషయాలకు కూడా కుళ్ళిపోయే దురదృష్టవంతుడని, ఒక హృదయ పూర్వకమయిన మాటతో, స్పర్శతో, చిరునవ్వుతో, నవ మన్మధుడిలా నా ప్రపంచంలోకి రారాజుగా రావచ్చు. స్వర్గం చూపించేదాన్ని…అని కథ ముగుస్తుంది.
ఇలాంటి కథలు చదివి దీర్ఘ నిట్టూర్పు విదవటం తప్ప ఏమీ చేయలేము. మానవ మనస్తత్వం తెలియకుండా, స్త్రీ పురుష మనస్తత్వాలు, సామాజిక మనస్తత్వాలతో పరిచయం లేకుండా. మానవ సంబంధాలలోని మాధుర్యపు చిరితరగ స్పర్శకూడా తెలియని వాళ్ళు ఇలాంటి కథలు రాసి అభ్యుదయవాదులుగానో, ఫెమినిస్టులు గానో చలామణీ అయిపోవాలని ప్రయత్నిస్తే అర్ధం చేసుకోవచ్చు. కానీ, చనుబాలు లాంటి పరమాద్భుతమయిన కథను సృజించిన రచయితకు సామాజిక మనస్తత్వం, మానవ మనస్తత్వం, స్త్రీపురుష సంబంధంలోని మాధుర్యం, ఇరువురు మనస్తత్వాలలోని తేడాలు, చిన్న చిన్న దోషాలను సర్దుకుని ఒకరి సాంగత్యంలోని మాధుర్యాన్ని మరొకరు జుర్రుకోవటం లాంటి విషయాలు తెలియవని అనేందుకు మనసొప్పదు. మరి అవి తెలిసినవాడు ఇలాంటి విచ్చిన్నకరమూ, అనౌచిత్యమయిన కథలు స్ర్జించి ఎందుకని దాంపత్యధర్మంలోని ఒక పార్శ్వాన్ని మాత్రమే చూపించాలని తపనపడుతూ దాన్నే చూపిస్తున్నారో అన్న విషయం ఆలోచించాల్సివుంటుంది. ఇంతవరకూ వీరు రాసిన ( అంటే ఈ ఉత్తమకథల సంకలనాల్లోని రచయితలు) కథల్లో ఒక్క కథలోనన్నా దాంపత్య జీవితంలోని మాధుర్యం కనిపించిందా? లేదు. అంటే ఆయా రచయితల జీవితాల్లో దాంపత్యంలో మధురానుభూతులేలేవా? అంతా అణచివేతలు, అన్యాయాలేనా? లేక కొందరు ఫెమినిస్టు రచయితల్లా, నా మొగుడొక్కడే మంచి మగాడు మిగతా అంతా నీచ నిక్ర్ష్టులంటారా? నా దాంపత్యంలో ప్రేమ మాధుర్యాలున్నాయి కానీ, మిగతావారి జీవితాల్లో లేవు అదే రాస్తున్నామని సమర్ధించుకుంటారా? కొందరు మహిళా రచయిత్రులు తాము హాయిగా కాపురాలు చేసుకుంటూ అక్రమ సంబంధాల సమర్ధన కథలు రాస్తూ ఆ బురద మా మనస్సుల్లోది కాదు, మేమంతా పతివ్రతలం అంటున్నట్టు ఈ రచయితకూడా తన కథను సమర్ధించుకుంటాడా? ఫలాన డ్రెస్ వేసుకుంటే నేను సెక్సీగా కనిపిస్తానని తెలిసి అలాంటి డ్రెస్ వేసుకుని బయటకు వచ్చే మహిళలు అరుదు. చివరకు క్లబ్బుల్లో స్ట్రిప్ టీస్ నృత్యం చేసేవారుకూడా నిత్య జీవితంలో శుభ్రంగా దుస్తులు వేసుకుంటారు. వెకిలితనానికి వెకిలి ఆలోచనలకు తావివ్వరు. అలాంటిది నలభై వచ్చినా బింకం సడలని బాడీ స్ట్రక్చరంటూ దాన్ని చూపించే దుస్తులు వేసుకుంటే ఆ దుష్టుడు, అదే భర్తాధముడికి కోపం వస్తుందని చెప్పి సమర్ధించటం స్త్రీ మనస్సు తెలియని పురుష రచయితే రాయగలడు అనిపిస్తుంది. తన శరీరంలో ఏ భాగం కనిపిస్తుందోనని వొళ్ళంతా కప్పుకున్నా ఇంకా సరిచూసుకునే మహిళలు కోకొల్లలు. కానీ, నా శరీరం కనిపిస్తే మా ఆయన భరించలేడని కంప్లయింటు చేసి అదేదో క్షమించరాని నేరమయినట్టు చెప్పేవాళ్ళు మన కథల్లోనే కనిపిస్తారు. ఒక పురుషుడు తనవైపు చూస్తేనే చిరాకుపడతారు మహిళలు. అలాంటిది రచయిత ఇలా రాయటం, దాన్ని ఉత్తమ కథగా నిర్ణయించటం….అంతా మతితప్పిన వికృతవ్యవహారం అనిపిస్తుంది. అంతెందుకు ఈ కథ రాసిన రచయిత,విశ్లేషితున్న నేను, ఆ మాటకోస్తే ఏ స్త్రీ అయినా సంపాదకులతో సహా, ఏ పురుషుడయినా తన భార్య కానీ, చెల్లి కానీ, కూతురుకానీ వొళ్ళుకనిపించే దుస్తులు వేసుకుంటే నెలకొకసారేఅయినా ఎంత అభివృద్ధిచెందుతోంది దేశం అని ఆనందబాశ్పాలు రాలుస్తాడా? దాన్ని అభ్యుదయం అనుకుంటాడా? చనుబాలు కథ రాసిన రచయితనే ఈ కథ రాశాడన్న నిజం గుర్తుకొస్తే నిరాశా కలుగుతుంది. విరక్తిగా అనిపిస్తుంది.
మిగతా కథల విశ్లేషణ మరో వ్యాసంలో.

August 6, 2017 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

25ఏళ్ళ ఉత్తమ తెలుగు కథ విశ్లేషణ-22(2)

సూర్యుడిని చూసిన కళ్ళు కాస్సేపు ఇంకా దేన్నీ చూడాలేవు. సన్నపురెడ్డి వేంకటరామిరెడ్డి కథ చనుబాలు చదివిన తరువాత కన్నీటి కథ చదివిన తరువాత కన్నీటి కథ నిరాశ కలిగించటంలో ఆశ్చర్యం లేదు. అదీగాక, ఏ రచయితయినా అన్నె రచనలూ, ఒకే స్థాయిలో రాయగలగటం కష్టమే. కథగా కన్నీటి కథలో లోపమేమీ లేదు. ఒక హంతకుడు, అంటే ఫాక్షన్ హత్యలు చేసేవాడు. బస్సెక్కుతాడు. బస్సులో ఓ పాప పక్కనకూచుంటాడు. ఆ పాప ఫాక్షన్ హత్యల్లో తండ్రిని కోల్పోతుంది. అది చూసి అతని మనసు మారిపోతుంది. కథ కాస్తవరకూ ఆసక్తి కరంగా సాగుతుంది. తరువాత కథ పూర్తికాకముందే కథ ముగింపు తెలిసిపోతుంది. ఎందుకంటే ఇలాంటి కథలు ఇంతకుముందు చాలా చదివి వుండటంవల్ల కథ కొత్తగా అనిపించదు. గొప్పగా అనిపించదు.
పాటలబండి చక్కని కథ. కథ ముగింపు ఊహకు అందేదే అయినా, కథలో కొత్త దనం లేకపోయినా కథ హాయిగా చదివిస్తుంది. పొలాల్లో నారుమళ్ళు వేస్తూ పాటలు పాడే పనివారిని చూస్తూంటే ఆ పొలం యజమానికి గిట్టదు. ఎందుకంటే కరెంటు వస్తూ పోతూ వుంటుంది. ఫ్యూజులు పోతూంటాయి. దాంతో నీరు పారినంతలో వేయాల్సివుంటుంది. పాటలలో వాళ్ళు సమయం వ్యర్ధం చేస్తున్నారనుకుంటుంది. కానీ, పాటే వారి శక్తి, వారి వేగం అని అర్ధం చేసుకుంటుంది చివరలో. కథలో రాయలసీమ రైతుల కరెంటు ఇక్కట్లను రచయిత చూపించారు. ఎక్కడ నేర్చుకున్నారీ పాటలను అని అడిగితే…..పాటలన్నీ బండినిండా పోసుకొని మీరు తోలకపోతావుంటే బండి మా ఇండ్లముందు వాటుబడింది. మేం పరుగెత్తుకుంటా వచ్చి అందినకాడికి పాటలేరుకొని కొంగులో పోసకపొయ్యినం…అంటారు. ఆ పొడుపు కథ అర్ధం వ్యవసాయిక జీవితపు మూలాల్లోకి వెళ్తేకానీ అర్ధం కాదు. దానికి రచయిత వ్యాఖ్యానం ఏమిటంటే…..మట్టిలో పొర్లాడే రైతుదనం నుంచి గట్తుమీద కూచుని అజమాయిషీచేసే రెడ్డిరికపు దశకేసి పయనించే తాము- తమకక్కరలేని శ్రమ సౌందర్యపు పాటల్ని బండికెత్తి దూరంగా తోలతావుంటే వాళ్ళు కాజేశారు. పనీ పాటా ఒకే ఆత్మ స్వరూపంగా భావించే అద్వైతానంద స్థితికి వాళ్ళు చేరుకుంటూవుంటే-పాటను వేరుచేసినపుడే స్వచ్చమైన పని అవతరిస్తుందన్న మేధావితనానికి తామిప్పుడు దగ్గరవుతున్నారు…వాళ్ళొచ్చి పాటల్ని కొంగులో పోసుకునిపోతూవుంటే వాళ్ళని అమాయకులుగా చూశారు. ఇప్పుడర్ధమవుతోంది ఎవరమాయకులో….అంటూ కథను ముగిస్తాడు రచయిత. కథ బాగానే అనిపిస్తుంది. కానీ, పనీపాటా ఒకే ఆత్మస్వరూపంగా భావించే అద్వైత సౌందర్యం అని వివరించటం బాగానే వున్నా…ఎందుకో కథ అసంతృప్తిగా అనిపిస్తుంది. కథకుడి ఉద్దేశ్యం సందిగ్ధంగా అనిపిస్తుంది. వాళ్ళని పనిచేస్తూ పాదుకోనిస్తే సమస్యలు పరిష్కారమవుతాయా? లేక అజమాయిషీ చేసే రైతుకూడా పాడుతూ పనిచేయాలా? లేక రైతు కూలీల శ్రమ సౌందర్యాన్ని గుర్తించాలా? పాటలబండి అన్వయం బాగానేవున్నా..అర్ధం…లక్ష్యం సందిగ్ధమే!!!
మిగతా కథల విశ్లేషణ వచ్చే వ్యాసంలో…

August 5, 2017 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized