25ఏళ్ళ ఉత్తమ కథ విశ్లేషణ-13(ఇ)

ప్రపంచంలోని ఇతర దేశాలలోని ధర్మానికి భారతదేశాంలోని సనాతన ధర్మానికి మౌలికంగా ఒక తేడా వుంది. ఆయా ధర్మాలు ఒక వ్యక్తి పైననో, ఒక పుస్తకంపైననో ఆధారపడివుంటాయి. కానీ భారతీయ సనాతన ధర్మం ఇలా ఒక వ్యక్తి, పుస్తకంపైన ఆధారపడివుండదు. ఇక్కడ ధర్మం, జీవన విధానం ఒకదానితో ఒకటి పడుగులో పేకలా కలసిపోయాయి. ఒక రాజు సైనిక వ్యూహాన్ని ఏర్పాటు చేసినట్టు..పలు పొరలలో ధర్మ రక్షణ కవచాలున్నాయి. ఒకోపోరను చీలుస్తూ పోతే కానీ కేంద్రాన్ని ఎవరూ చేరలేరు. కేంద్రం చేరేలోగా చీల్చేవారి శక్తి ఉడిగి వారీ ధర్మ ప్రవాహంలో భాగమయిపోతారు. అందుకే, అనంతంగా భారతీయ ధర్మం ఒక సజీవ నదిలా ప్రవహిస్తూ వస్తోంది.
సృష్టిలోనే ప్రకృతికి వికృతి వుండే వ్యవస్థ వుంది. కాబట్టి, ఏదయినా అవిశ్రాంతంగా ప్రవహిస్తోందంటే దాని ప్రవాహాన్ని అడ్డుకోవాలనో, దారి మళ్లించాలనో ప్రవాహంలోని నీటిని మలినపరచి దాన్ని నిరుపయోగం చేయాలనో, నీరంతా దారి మళ్ళించి దాన్ని ఎండబెట్టాలనో ప్రయత్నాలు జరగటం సృష్తిలోనే వుంది. ఇన్ని ప్రయత్నాలు జరుగుతూనే వున్నా ప్రవహిస్తూన్నదే సజీవంగా నిలుస్తుంది. లేనిది, కొంత కాలం ప్రవహించి ఎండిపోతుంది. భారతీయ ధర్మం అనంతంగా ప్రవహిస్తూనే వుంది. అనాదిగా దానికి వ్యతిరేక ప్రయత్నాలు జరుగుతూనే వున్నా ప్రవాహం ఆగలేదు. ఇందుకు కారణం పలు విభిన్నమయిన పొరలు పొరలుగా ఏర్పడ్డ ధర్మ లక్షణం. ఏదో ఒక పొర ధర్మాన్ని రక్షిస్తూ సజీవంగా నిలుపుతోంది. భారతీయ ధర్మానికి వేదం బీజం అయినా రామాయణ భారతాలు పట్టుగొమ్మలు. ఈ ధర్మాన్ని సజీవంగా నిలుపుతూ తరం నుంచి మరో తరానికి ధర్మం అందటంలో తోడ్పదుతున్న జీవ లక్షణానికి మూలకారణాలు రామాయణ భారతాలు. ఈ ధర్మాన్ని దెబ్బ తీయాలనుకునే వారు , రామాయణ భారతాలపై ప్రజల విస్వాసాన్ని సడలిస్తే కానీ తమ లక్ష్యం నెరవేరదని భావించారు. ఫలితంగా పురాణాలను, పురాణ పాత్రలను అవహేళన చేయటం, వాతిలో దోశాలు చూపించి వాటిపై నమ్మకాన్ని సడలించటం, పాత్రల వ్యక్తిత్వాలను దెబ్బ తీసి, పాత్రల పైన్ అవిస్వాసాన్ని సడలించటం ద్వారా ధర్మంపై విస్వాసాన్ని సదలించి, వ్యక్తులలో న్యూనతాభావాన్ని కలిగించటం. పురాణాలపత్ల అసహ్యాన్ని కలిగించతం లక్ష్యంగా ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. మరో కోణంలో, తమ సిద్ధాంతాలను పురాణ పాత్రల ద్వారా చెప్పించి ప్రజల ఆలోచనలను ప్రభావితం చేయటం. అసలు విషయాన్ని పక్కదారి పట్టించి తమ దారిలోకి తెచ్చుకోవటం. అలాంటి ప్రయత్నంలో భాగమే వోల్గా రచించిన మృణ్మయ నాదం కథ!
సాధారణంగా ఏదయిన ఒక పురాణం ఆధారంగానో, చారిత్రిక పాత్ర, సంఘటన ఆధారంగానో ఒక సృజనాత్మక రచన చేస్తున్నప్పుడు కొన్ని మౌలిక సూత్రాలను మర్యాదలను పాతించాల్సి వుంటుంది.
ఉదాహరణకు బైబిల్ లో మోజెస్ పాత్ర ఆధారంగా ఒక కాల్పనిక కథ సృజించాలంటే, బైబిల్ లో మోజెస్ వ్యక్తిత్వము, లక్షణాలు ఆలోచనా విధానము, ప్రవర్తన వంటి విషయాలను మార్చకుండా వాటి చుట్టే కథ అల్లాలన్నమాట. ఇది చారిత్రక పాత్రల ఆధారంగా సృజించే రచనలకూ వర్తిస్తుంది. ఒకవేళ చారిత్రిక పాత్రలనో పురాణపాత్రలనో అవహేళన చేస్తూ వ్యంగ్యాత్మక రచనను సృజించాలన్నా, వ్యంగ్యాన్ని, అవహేళనను కూడా మూలంలోని లక్షణాల ఆధారంగా సృజించాలి తప్ప లేనిది , విరుద్ధమయినదీ స్ర్జించటానికి వీలులేదు. ఒకవేళ అలా చేయాలనుకుంటే, పౌరానిక చారిత్రక పాత్రల బదులు ప్రతీకాత్మకమయిన పాత్రల స్ర్జన ద్వారా ఆపని చేయాలే తప్ప ఒరిజినల్ గా వున్న పాత్రల వ్యక్తిత్వాన్ని మార్చకూడదు. ఇది సాహిత్య మర్యాద!
రామయణాన్ని రఘువంశంగా స్ర్జిస్తున్నప్పుడు, కుమార సంభవాన్ని స్ర్జిస్తున్నప్పుడు, చివరికి కాల్పనిక మేఘ సందేశాన్ని స్ర్జిస్తున్నప్పుడూ కాళిదాసు ఈ మర్యాదను పాతించాడు. రామాయణ భారతాలనేకాదు ఇతర పురాణాల ఆధారంగా కావ్యాలను సృజిస్తున్నప్పుడూ కవులు ఈ మర్యాదను పాతించారు. ఈ మర్యాదను పాతిస్తూ తమ స్ర్జనాత్మకతను వీర విహారం చేయించారు. జయదేవుడి రాధాకృష్ణుల సృనగారాన్ని కావ్యీకరిస్తూ కూడా ఈ మర్యాదను పాటించాదు. మనవారే కాదు, ప్రపంచంలో ఏప్రాంతంలోని సాహిత్యకారుడయినా పూర్వీకులను గౌరవించే ఈ సత్సాంప్రదాయాన్ని పాతించాడు. చివరికి అవహేళనలోనూ ఈ మర్యాదని పాతించారు.
హిస్టరీ ఆఫ్ ద వరల్డ్ అనే ఒక అత్యంత భయంకరమయిన వ్యంగ్యాత్మకమయిన సినిమాను రూపొందించాదు మెల్ బ్రూక్స్ అనే కళాకారుడు. దాన్లో మోజెస్ పాత్ర ఇరవై సూత్రాలున్న పలకలను పట్టుకువస్తుంది. దేవు మనకు 20 సూత్రాలిచ్చాడు అనబోతే 10 సూత్రాలున్న పలక పడి విరిగిపోతుంది. అప్పుడాయన దేవుడు పది సూత్రాలిచ్చాడు అని ప్రకతిస్తాడు. అత్యంత వ్యంగ్యాత్మకమయిన ఈ దృశ్యానికి ఆధారం నిజంలో వుంది. ఇది స్ర్జనాత్మక కళాకారుడు తన పూర్వీకులను గౌరవించతం కాదు తననౌ తాను గౌరవించుకోవటం అన్నమాట.
వోల్గా రామాయణం ఆధారంగా సృజించిన మృణ్మయనాదం కథలో ఇలాంటి మర్యాదపాతించటం ఏ కోశానా కనబడదు సరికదా, ఈ కథ రాయటానికి రామాయణ పాత్రలను వక్రీకరించి, వాతి వ్యక్తిత్వానికి విరుద్ధంగా ప్రదర్శించేబదులు స్వయంగా పాత్రలను స్ర్ష్టించి రాయవచ్చు కదా??? అన్న సందేహం వస్తుంది. కానీ, అలా స్వయంగా పాత్రలను స్ర్జించి రాస్తే, రచయిత్రి లక్ష్య, పురాణాన్ని అవహేళన చేయటం, పురాణ పాత్రలపై విస్వాసాన్ని సడలించటం నెరవేరవు. అందుకని రామాయణ వక్రీకరణ, రామాయణం పేరిట స్వీయ సృష్టి చేయటం జరిగింది. సాహిత్య విమర్శ మౌలిక సూత్రాలు తెలిసిన వారెవరూ ఈ కల్పనలను వక్రీకరణలను మెచ్చరు. దీన్ని ఉత్తమ కథగా పరిగణించరు. కానీ, ఇది ఉత్తమ కథ కావటమే కాదు, ఇలాంటి కథలకు సాహిత్య అకాడెమీ బహుమతి రావటం, సాహిత్య అకాడెమీ న్యాయ నిర్ణేతలకు కూడా సృజన మౌలిక మర్యాదలు సూత్రాలు, విమర్శ సూత్రాలు తెలియని దుస్థితిలో సాహిత్యం ఉందని స్పష్టం చేస్తుంది.
ఇక, కథ దగ్గరికి వస్తే….. రాముడు, సీతతో మాటల్లో అహల్య గురించి చెప్తాడు. కానీ, అహల్య గురించి ఆమె ఆలోచిస్తూంటే అసలు ఇలాంటి విషయాలు నువ్వు వినకూడదు అంటాడు. తరువాత కౌసల్య సీతకు అహల్య గురించి చెప్తుంది. జరిగిన దానిలో అహల్య తప్పు లేకున్నా, రాముదు చులకనగా అన్నాడు అత్త తలరాత అంది అని ఆలోచిస్తుంది సీత. రాముదితో అడవులకు వెళ్తున్నప్పుడు, అహల్యను కలుస్తుంది. అహల్యద్వారా మైల శౌచం పవిత్రం అపవిత్రం శీలం పతనం లాంటి పదాలను అగ్రవర్ణ పురుషులెంత బలంగా సృష్టించారంటే ఇందులో సత్యాసత్యాల ప్రసక్తి లేదు, విచక్షణ ప్రసక్తి లేదు అంటుంది. అంతేకాదు ప్రపంచంలో మగవాళ్ళంతా ఒకటేనని చెప్పి ఎన్నడూ విచారణకు అంగీకరించకు అధికారానికి లొంగకు అని చెప్తుంది. తరువాత సీతతో రాముడు అలాంటి స్త్రీల మాటలు నీలాంటి నిర్మల హృదయులకూ అమాయకులకూ అర్ధంకావని ఆజ్ఞాపించినట్టే అంటాడు రాముడు. తరువాత రాముడు అగ్ని ప్రవేశ పరీక్ష పెడతాడు సీతకు. అయోధ్యకు వచ్చిన తరువాత అరణ్యాలలో వదిలేస్తాడు లక్ష్మణుడు. అక్కడ అహల్యను కలుస్తుంది సీత.. అక్కడ అహల్య సీతకు జ్ఞాన బోధ చేస్తుంది. తరువాత సీత రాముడిని వదిలేస్తూ నన్ను నేను తెలుసుకున్నాను. ఈ విశ్వమంతా నాదే. నాకు లేనిదేమీ లేదు అంటుంది. బయటనుంచి వచ్చే అధికారానికి లొంగని సీత తన లోపల తన మీద తనకున్న అధికారపు శక్తిని మొదటి సారి సంపూర్ణంగా అనుభవించింది సీత అంటూ కథ ముగుస్తుంది.
ఈ కథ చదివిన తరువాత, ఇతర మూడు కథలు చదివిన తరువాత పంచతంత్రంలోని నీలి నక్క కథ సరిగా సరిపోతుందనిపిస్తుంది… ప్రతి కథలో పురుషుడు దుష్తుడు. తనని తాను తెలుస్కోవటమంటే పురుషుదిని, పిల్లలను వదిలేయటమే. అవకాసంలేదు కానీ, ఉంటే ఈ కథలో సీత పక్కన మరో ఆశ్రమంలో ఒక ఋషి వుంటే సీత వాడికి సేవలు చేస్తూ తోడు కథలోలాగా వుండేట్టు చేసేదేమో రచయిత్రి అనిపిస్తుంది. ఈ కథలు చదివితే మొగుదిన వదిలినా మరో పురుషుడి తోడు అవసరమే అన్న భావన కలుగుతుంది. పిల్లలు , మొగుడు లేకపోతే స్త్రీ బ్రతుకు ఆనందమయమే అనిపిస్తుంది. ఈ సిద్ధాంత చర్చను పక్కన పెట్టి కథలోని పాత్రల చిత్రణ దాన్లోని అనౌచిత్యాల దగ్గరకు వస్తే కథ నిర్మాణంలో సృజనలో మౌలికంగా వున్న లోపాలు తెలుస్తాయి.
ముందుగా, కథా నిర్మాణం చొస్తే, రామాయణం తెలియని వాడికి కథ అర్ధం కాదు. అంటే దీన్ని ఆంగ్లంలోకి అనువదించి రామాయణం తెలియని వాడితో చదివిస్తే ఈ కథను most disjointed and meaningless story అంటాడు. ఎందుకంటే, మొదటి చాప్టర్ పెళ్ళవుతుంది అహల్య ప్రసక్తి వస్తుంది. రెండవ చాప్టర్ అయోధ్యలో జరుగుతుంది..అహల్య సీతల సంభాషణ రాముడు విసుక్కోవటంతో పూర్తవుతుంది. మూడవ చాప్టర్ లో అడవిలో అహల్యను కలవటం వుంతుంది. ఇంతకీ రాముడు సీత అయోధ్య వదలి అరణ్యానికి రావటానికి కారణం రామాయణం తెలియని వాదికి తెలియదు. నువ్వు అరణ్యానికి ఎందుకొచ్చావు, అంటే రాముడిని వదిలి వుండలేక అంటుంది..రాముడు అరణ్యానికి ఎందుకు వచ్చాడు అన్న ప్రశ్న అహల్యవేయదు. దానికి సమాధానం లేదు. అంటే రామాయణం తెలియకపోతే అడవికి పనిలేక వచ్చారనుకుంటాడు. ఇది కథలో structural లోపం. మళ్ళీ శీల పరీక్ష వుంటుంది. ఇది కూడా ఎందుకు? ఏమితి తెలియదు. కథలో రచయిత్రి చెప్పదు. రావణుడు ఎత్తుకుపోయే ప్రసక్తి లేదు. అయోధ్యకు వచ్చిన తరువాత అరన్యానికి ఎందుకు పంపాడో కారణం లేదు. పైగా రాముడు రావటంలేదంటే అహల్యతో ఎంతసేపైనా గడపవచ్చు.మనసునంతా కడిగేసుకోవచ్చు అనుకుంటుంది. తరువాత వాల్మీకి ఆశ్రమంలో అహల్యను కలుస్తుంది. మళ్ళీ చివరి అధ్యాయం రాముడు విలపిస్తున్నాడు అంటూ ఆరంభమవుతుంది. ఎందుకు ఏమిటి తెలియదు….అంటే రామాయణాన్ని పక్కన పెట్టి ఒక కథగా చూస్తే..తలాతోకా లేని అసందర్భ ప్రేలాపన అనిపిస్తుంది తప్ప ఒక coherent story గా అనిపించదు. ఇక్కడ కథనే సరిగ్గ లేదు, ఇక కథలో పాత్రలు సరిగ్గా ఎలా ఎదుగుతాయి?
సృజనలో మౌలిక లక్షణం ఏదయినా అధారంగా రచన చేస్తే, మూలంలో పాత్రల వ్యక్తిత్వాలను మార్చకూడదన్నది. మహాత్మా గాంధి సినిమా తీస్తూ మహాత్ముడు ఒక అమ్మాయిల గుంపులో కస్తూరిబాతో గ్రూపు డాన్స్ పాట పాదినట్టు చెప్పకూడదు. రామకృష్ణ పరమహంసను అతని భార్య రెచ్చగొట్టాలని ప్ర్యత్నించినట్టు రాయకూడదు. అది అనౌచిత్యమేకాదు. ఘోరం కూడా!!!
ఈ కథలో అడుగడుగునా అలాంటి ఘోరాలు కోకొల్లలు కనిపిస్తాయి.
ఇవి వచ్చే వ్యాసంలో…

Enter Your Mail Address

December 18, 2016 · Kasturi Murali Krishna · No Comments
Posted in: Uncategorized

Leave a Reply